updated: 22.03.2026, 17:51

Qobiljon millatchilik qurboni

Bugungi globallashuv davrida millatchilikning yangi shakllari namoyon boʻlmoqda. Migratsiya oqimlari, iqtisodiy tengsizlik va madaniy idenitet yoʻqolishidan qoʻrquv jamiyatda “biz” va “ular” qarama-qarshiligini kuchaytirmoqda.

Jahon

22.12.2025, 11:02

Ulashish:

Qobiljon millatchilik qurboni

Bugungi globallashuv davrida millatchilikning yangi shakllari namoyon boʻlmoqda. Migratsiya oqimlari, iqtisodiy tengsizlik va madaniy idenitet yoʻqolishidan qoʻrquv jamiyatda “biz” va “ular” qarama-qarshiligini kuchaytirmoqda. Bu holat keskinlashganda ijtimoiy nizolarga sabab boʻladi, agressiv shaklga kirganda esa ksenofobiya, murosasizlik va boshqa millatlarga nisbatan dushmanlikni yuzaga keltiradi.

Markaziy Osiyo kontekstida millatchilik masalasi ayniqsa nozik. Bu hududda milliy oʻzlikni anglash koʻp millatli jamiyat uchun muhim vosita hisoblanadi. Millatni sevish va millatchilik oʻrtasida aniq farq va meʼyor mavjud. Ushbu meʼyor buzilishi esa ijtimoiy taranglikni keltirib chiqarishi mumkin. Sogʻlom milliy gʻurur jamiyatni birlashtirsa, oʻz millatini ustun qoʻyish va boshqalarni kamsitish davlatlararo munosabatlarda ham ziddiyatlarga sabab boʻlishi ehtimoldan xoli emas.

Shu kunlarda 10 yoshli tojikistonlik bola — Qobiljon Aliyevning vafoti jamoatchilik orasida katta muhokamalarga sabab boʻldi. Hodisa maktab hududida sodir boʻlib, unda 15 yoshli oʻsmir gumonlanmoqda. Maʼlumotlarga koʻra, gumonlanuvchi voqeani shaxsiy telefoni orqali tasvirga olgan.

Maʼlum qilinishicha, Uspenskiy maktabining 9-sinf oʻquvchisi boʻlgan gumonlanuvchi avval maktab ichida harakatlanib, keyin boshqa oʻquvchilar bilan birga boʻlgan Qobiljon bilan toʻqnash kelgan. Voqea davomida maktab xodimlari vaziyatni bartaraf etishga uringan. Qobiljon esa vahima holatida maktab zinapoyasi tomon harakatlangan. Afsuski, hodisa ogʻir oqibat bilan yakunlangan. Gumonlanuvchi voqea kuni ustida “No lives matter” (“Hech bir hayot ahamiyatga ega emas”) degan yozuv tushirilgan futbolka kiyib yurgani ham qayd etilgan.

Mahalliy jurnalistlar xabar berishicha, Tojikiston rasmiylariga Qobiljon Aliyevning jasadini olib kelish va dafn marosimlari bilan bogʻliq jarayonlarni tasvirga olishga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha koʻrsatma berilgan. Aytilishicha, bu cheklovlar aeroportda ham, marhumning tugʻilgan qishlogʻida ham amal qilgan. Professional videokameralardan foydalanish taqiqlangan, natijada hodisaga oid faqat guvohlar tomonidan telefon orqali olingan videolar mavjud. 

Rasmiy idoralar tomonidan mazkur cheklovlarga oid izoh berilmagan. Norasmiy manbalar esa qaror “yuqoridan” berilganini taʼkidlamoqda. Jurnalistlar va jamoatchilik vakillariga koʻra, voqeaning keng muhokama qilinishi ayrim doiralarga maʼqul emas. Biroq faollar taʼkidlashicha, xotira va haqiqatni toʻliq nazorat qilish imkonsiz, vaqt oʻtishi bilan voqealar baribir oshkor boʻladi.

Qayd etilishicha, qotillikda gumonlanayotgan oʻsmir hodisadan bir necha kun avval 11 sahifalik “Mening gʻazabim” nomli manifest yozib, tanishlariga tarqatgan. Unda boshqa din va millat vakillariga, ayniqsa migrantlarga nisbatan keskin nafrat ifodalangan.

Namoyish etiladigan videolarda esa “soʻz isboti bilan” degan naqlga guvoh boʻlish mumkin.

Tojikistonlik siyosatshunos Muhammad Shamsuddinov ushbu hodisaga munosabat bildirib, Qobiljonni “tizim oʻldirdi”, deya bayonot berdi.
Uning soʻzlariga koʻra:
“Soʻnggi ikki yil ichida radikallashuv darajasiga yetgan segregatsiya va aparteid muhiti bu fojiaga olib keldi. Doimiy bayonotlar, qonun loyihalari, davlat telekanallaridagi chiqishlar va natsistik kontent tarqatiladigan Telegram kanallari bu muhitni shakllantirdi”.

Shuningdek, u migrantlarga qarshi muntazam reydlar va aeroportlarda uzoq davom etadigan tekshiruvlar ham bunday fojialar uchun zamin yaratayotganini taʼkidladi.

Tojikiston Tashqi ishlar vazirligining ushbu voqeani keskin qoralashi va hamdardlik bildirishi rasmiy Dushanbe masalaga jiddiy yondashayotganini koʻrsatadi. Bu holat ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar uchun ham muhim sinov boʻlib xizmat qilmoqda. Tergovning ochiqligi esa nafaqat adolat, balki ishonch masalasidir.

Xulosa qilib aytganda, Odinsovodagi maktab fojiasi yakka jinoyat doirasidan ancha keng. Bu hodisa radikal gʻoyalar, yoshlar ongiga taʼsir, maktablar xavfsizligi va migrant bolalar himoyasi kabi muammolarni yana bir bor kun tartibiga olib chiqdi.

Jahon

22.12.2025, 11:02

Ulashish:

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →

So'nggi yangiliklar

Jismoniy shaxslarga tegishli avtotransport vositalari 5 milliontaga yaqinlashdi

O‘zbekistonda jismoniy shaxslarga tegishli avtotransport vositalarining qariyb 93 foizini yengil avtomobillar tashkil etadi.

Oʻzbekiston

24.08.2026, 14:53

AQSH sudi O‘zbekiston fuqarolariga immigratsion vizalar taqiqini bekor qildi

Nyu-York federal sudi AQSH Davlat departamentining 75 davlat fuqarolariga immigratsion vizalar berishni to‘xtatish to‘g‘risidagi qarorini noqonuniy deb topdi. Qaror O‘zbekiston, Qozog‘iston va Qirg‘iziston fuqarolariga ham daxl qiladi.

Siyosat

24.08.2026, 09:36

Rossiyaning Ukrainaga oxirgi hujumlari oqibatida 16 kishi halok bo‘ldi, 130 kishi jarohatlandi

“Bunday hujumlar terrorchilik harakatlaridan boshqa narsa emas. Biz albatta javob qaytaramiz”, — dedi Zelenskiy.

Jahon

22.08.2026, 10:47

Rossiya tinchlik bo‘yicha yangi takliflarni eshitishga tayyor — rossiyalik rasmiy

Rossiya tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Sergey Ryabkovning so‘zlariga ko‘ra, Moskva Ukraina mojarosini hal etish bo‘yicha yangi takliflarni tinglashga ochiq, biroq har qanday taklif “mavjud voqelikni” aks ettirishi lozim.

Siyosat

21.08.2026, 14:32

Ukraina “Masha va ayiq” multserialiga sanksiya joriy etdi

Ukraina “Masha va ayiq” animatsion serialini yaratish va tarqatishga aloqador bo‘lgan besh nafar rossiyalik va to‘rtta tashkilotga nisbatan sanksiyalar joriy etdi.

Jahon

21.08.2026, 10:40

Trampning iqtisodiy izolyatsiyasi AQSHga “navbatdagi mag‘lubiyatni” olib keladi – Abbos Aroqchi

Eron tashqi ishlar vaziri Donald Trampning Tehronga qarshi yangi kampaniyasini AQSHga nisbatan nafratni kuchaytiradigan “muvaffaqiyatsiz siyosat” deb atadi.

Siyosat

20.08.2026, 16:33

AQSH mintaqa resurslarini talon-toroj qilishni ko‘zlagan — Eron spikeri

Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Qolibof Qo‘shma Shtatlarning Fors ko‘rfazidagi ishtiroki faqatgina mintaqa resurslarini talon-toroj qilish istagidan kelib chiqishini ta’kidlab, bundan ogohlantirdi.

Siyosat

20.08.2026, 14:50

Rossiya ballistik raketalari hujumi oqibatida Kiyevda kamida 5 kishi o‘ldi

Turar joy binolaridan birida odamlar qamalib qolgan, omborlar va bolalar shifoxonasiga ham zarar yetgan. Ikki slavyan davlati o‘rtasidagi yangi tinchlik muzokaralaridan esa darak yo‘q.

Jahon

20.08.2026, 09:51

Xitoy sun’iy intellekt sohasida raqamli suverenitetni hurmat qilishga chaqirdi

Vashington o‘nlab davlatlarga Xitoy va AQSH o‘rtasidagi sun’iy intellekt poygasida bir tomonni tanlashni aytishga hozirlanmoqda.

Jahon

19.08.2026, 14:34

Toshkent shahri uchun “Noqonuniy qurilish” maxsus Telegram-boti ishga tushdi

Ushbu (@noqonuniy_qurilish_bot) Telegram-bot orqali poytaxtdagi noqonuniy qurilishlar haqida tezkor ma’lumot berish imkoniyati paydo bo‘lmoqda.

Oʻzbekiston

19.08.2026, 12:03

BAA Erondan ikkita raketa uchirilganini ma’lum qildi

Raketalar dengiz transporti harakatini nishonga olgan. Ikkala raketa ham dengizga qulab tushgan.

Jahon

19.08.2026, 10:02

Tadbirkorlikka oid davlat xizmatlarining 50 foizi “sukut – rozilik” tamoyiliga o‘tkaziladi

Tez orada 30 dan ziyod faoliyat turi bo‘yicha litsenziya va ruxsatnoma bekor qilinadi, yana 35 tasini berish muddati 2-3 karra qisqaradi.

Oʻzbekiston

18.08.2026, 14:53

Pokiston sobiq bosh vaziri Imron Xon qamoqdan shifoxonaga ko‘chirilmoqda

Pokiston Oliy sudi qamoqdagi sobiq bosh vazir Imron Xonni tibbiy ko‘rik uchun shifoxonaga o‘tkazish haqida buyruq berdi. Aytishlaricha, u o‘ng ko‘zining ko‘rish qobiliyatini deyarli yo‘qotgan.

Jahon

18.08.2026, 14:20

Vaziyat: Eron yangi hujumlarga shay, AQSh sulhni uzaytirmoqchi emas

Eron va AQSh o‘rtasidagi anglashuv memorandumi samarasiz yakunlandi. Tehron Hormuz bo‘g‘ozida harbiy pozitsiyani egallamoqda, Vashington esa muzokaralarni uzaytirishni istamayapti. 

Siyosat

18.08.2026, 11:50

“G‘azo bizniki”: Isroil vaziri har kecha G‘azoda 30–40 nafar falastinlikni o‘ldirishga chaqirdi

Milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben-Gvir falastinliklarni G‘azodan butunlay ko‘chirib, Isroilni ushbu hududda yangi aholi punktlari qurishga chaqirdi. “U yerda yashashga noloyiq odamlar bor. Ular hatto odam ham emas”, – dedi  vazir.

Jahon

17.08.2026, 10:31

Tramp benzin qimmatlashishidan ogohlantirdi, Eron esa murosasiz pozitsiyada

Eron AQShni mag‘lubiyatni tan olishga chaqirdi. Tramp esa Tehronni “o‘ta yovuz” deb atab, amerikaliklarni yoqilg‘i narxi ko‘tarilishiga tayyor turishga undadi.

Siyosat

15.08.2026, 12:13

O'zbekistonga qayerdan köproq pul yuborilyapti?

2026-yilning birinçi yarim yilligida horijdan O'zbekistonga kelib tuşgan pul ötkazmalari 9,3 milliard dollarga yetdi.

Iqtisodiyot

14.08.2026, 16:32

Rossiya Ukraina temiryo‘l va port inshootlariga, Ukraina esa Rossiya neft markazi va omboriga hujum qildi

Moskvadagi barcha aeroportlarda parvozlar vaqtincha cheklangan. Mintaqaviy xatar ortgani uchun Latviya va Finlandiya ham xavfsizlik choralarini kuchaytirdi.

Jahon

14.08.2026, 16:02

O‘zbekistonga elektromobil importi hajmi 2,6 baravarga ko‘paydi

Mahsulot yetkazib berishning asosiy hajmi Xitoy hissasiga to‘g‘ri keldi — 37 ming 560 ta elektromobil.

Iqtisodiyot

14.08.2026, 14:14

Qamchi prezident bo‘lardi, men nafaqaga chiqardim — Sadir Japarov

Qirg‘iziston prezidenti Japarov 2027-yilda hokimiyatni Tashiyevga topshirishni rejalashtirganini, biroq keyin fikridan qaytganini aytdi.

Siyosat

14.08.2026, 11:49

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →