updated: 22.03.2026, 17:51

Қобилжон миллатчилик қурбони

Бугунги глобаллашув даврида миллатчиликнинг янги шакллари намоён бўлмоқда. Миграция оқимлари, иқтисодий тенгсизлик ва маданий иденитет йўқолишидан қўрқув жамиятда “биз” ва “улар” қарама-қаршилигини кучайтирмоқда.

Жаҳон

22.12.2025, 11:02

Улашиш:

Қобилжон миллатчилик қурбони

Бугунги глобаллашув даврида миллатчиликнинг янги шакллари намоён бўлмоқда. Миграция оқимлари, иқтисодий тенгсизлик ва маданий иденитет йўқолишидан қўрқув жамиятда “биз” ва “улар” қарама-қаршилигини кучайтирмоқда. Бу ҳолат кескинлашганда ижтимоий низоларга сабаб бўлади, агрессив шаклга кирганда эса ксенофобия, муросасизлик ва бошқа миллатларга нисбатан душманликни юзага келтиради.

Марказий Осиё контекстида миллатчилик масаласи айниқса нозик. Бу ҳудудда миллий ўзликни англаш кўп миллатли жамият учун муҳим восита ҳисобланади. Миллатни севиш ва миллатчилик ўртасида аниқ фарқ ва меъёр мавжуд. Ушбу меъёр бузилиши эса ижтимоий тарангликни келтириб чиқариши мумкин. Соғлом миллий ғурур жамиятни бирлаштирса, ўз миллатини устун қўйиш ва бошқаларни камситиш давлатлараро муносабатларда ҳам зиддиятларга сабаб бўлиши эҳтимолдан холи эмас.

Шу кунларда 10 ёшли тожикистонлик бола — Қобилжон Алиевнинг вафоти жамоатчилик орасида катта муҳокамаларга сабаб бўлди. Ҳодиса мактаб ҳудудида содир бўлиб, унда 15 ёшли ўсмир гумонланмоқда. Маълумотларга кўра, гумонланувчи воқеани шахсий телефони орқали тасвирга олган.

Маълум қилинишича, Успенский мактабининг 9-синф ўқувчиси бўлган гумонланувчи аввал мактаб ичида ҳаракатланиб, кейин бошқа ўқувчилар билан бирга бўлган Қобилжон билан тўқнаш келган. Воқеа давомида мактаб ходимлари вазиятни бартараф этишга уринган. Қобилжон эса ваҳима ҳолатида мактаб зинапояси томон ҳаракатланган. Афсуски, ҳодиса оғир оқибат билан якунланган. Гумонланувчи воқеа куни устида “No lives matter” (“Ҳеч бир ҳаёт аҳамиятга эга эмас”) деган ёзув туширилган футболка кийиб юргани ҳам қайд этилган.

Маҳаллий журналистлар хабар беришича, Тожикистон расмийларига Қобилжон Алиевнинг жасадини олиб келиш ва дафн маросимлари билан боғлиқ жараёнларни тасвирга олишга йўл қўймаслик бўйича кўрсатма берилган. Айтилишича, бу чекловлар аэропортда ҳам, марҳумнинг туғилган қишлоғида ҳам амал қилган. Профессионал видеокамералардан фойдаланиш тақиқланган, натижада ҳодисага оид фақат гувоҳлар томонидан телефон орқали олинган видеолар мавжуд. 

Расмий идоралар томонидан мазкур чекловларга оид изоҳ берилмаган. Норасмий манбалар эса қарор “юқоридан” берилганини таъкидламоқда. Журналистлар ва жамоатчилик вакилларига кўра, воқеанинг кенг муҳокама қилиниши айрим доираларга маъқул эмас. Бироқ фаоллар таъкидлашича, хотира ва ҳақиқатни тўлиқ назорат қилиш имконсиз, вақт ўтиши билан воқеалар барибир ошкор бўлади.

Қайд этилишича, қотилликда гумонланaётган ўсмир ҳодисадан бир неча кун аввал 11 саҳифалик “Менинг ғазабим” номли манифест ёзиб, танишларига тарқатган. Унда бошқа дин ва миллат вакилларига, айниқса мигрантларга нисбатан кескин нафрат ифодаланган.

Намойиш этиладиган видеоларда эса “сўз исботи билан” деган нақлга гувоҳ бўлиш мумкин.

Тожикистонлик сиёсатшунос Муҳаммад Шамсуддинов ушбу ҳодисага муносабат билдириб, Қобилжонни “тизим ўлдирди”, дея баёнот берди.
Унинг сўзларига кўра:
“Сўнгги икки йил ичида радикаллашув даражасига етган сегрегация ва апартеид муҳити бу фожиага олиб келди. Доимий баёнотлар, қонун лойиҳалари, давлат телеканалларидаги чиқишлар ва нацистик контент тарқатиладиган Telegram каналлари бу муҳитни шакллантирди”.

Шунингдек, у мигрантларга қарши мунтазам рейдлар ва аэропортларда узоқ давом этадиган текширувлар ҳам бундай фожиалар учун замин яратаётганини таъкидлади.

Тожикистон Ташқи ишлар вазирлигининг ушбу воқеани кескин қоралаши ва ҳамдардлик билдириши расмий Душанбе масалага жиддий ёндашаётганини кўрсатади. Бу ҳолат икки давлат ўртасидаги муносабатлар учун ҳам муҳим синов бўлиб хизмат қилмоқда. Терговнинг очиқлиги эса нафақат адолат, балки ишонч масаласидир.

Хулоса қилиб айтганда, Одинцоводаги мактаб фожиаси якка жиноят доирасидан анча кенг. Бу ҳодиса радикал ғоялар, ёшлар онгига таъсир, мактаблар хавфсизлиги ва мигрант болалар ҳимояси каби муаммоларни яна бир бор кун тартибига олиб чиқди.

мавзуга оид янгиликлар

Путинни танқид қилган рассом ўлдирилди

Польшанинг Бяла-Подляска шаҳрида россиялик рассом ва акционист Семён Скрепецкий отиб ўлдирилди. Ҳодиса юзасидан Беларусь фуқароси бўлган икки нафар гумонланувчи қўлга олинган.

Жаҳон

18.06.2026, 16:04

Влияние националистической политики Индии на внутреннюю политическую стабильность и территориальную  целостность

Ҳиндистондаги миллатчилик сиёсатининг ҳудудий яхлитликка таъси

Замонавий даврда Ҳиндистонда миллий кайфият сезиларли даражада кучайган. Айниқса, 2024 йил апрель-май ойларида бўлиб ўтган сайловларда ҳокимиятни сақлаб қолган BJP партияси вакиллари ушбу миллатчилик кайфиятини янада кучайтиришга хизмат қилмоқда. Бир томондан, бу миллатчилик сиёсатининг кучайиши Ҳиндистонни айнан шундай тизимни жорий қилаётган давлатлар — АҚШ, кўплаб Европа мамлакатлари ва Исроил каби иттифоқчилар билан яқинлаштирмоқда. 

Сиёсат

30.06.2025, 11:38

Шаҳрисабз шаҳрида маст фуқаро қурол ёрдамида қотиллик содир этди

Аниқлаштирилишича, қотиллик қўлбола усулда ясалган қурол орқали 2024-йилнинг 29-март куни тахминан 19:30 да  содир этилган.

Ўзбекистон

01.04.2024, 12:31

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Йирик аварияларнинг олдини олиш учун қуйидаги ҳудудларда свет 2 соатгача ўчирилиши мумкин — Энергетика вазирлиги

Сўнгги кунларда юртимизда кузатилаётган аномал иссиқ ҳаво электр энергияси истеъмолининг кескин ошишига сабаб бўлмоқда, натижада электр тармоқлари ўта юқори юклама остида ишламоқда. Буни олдини олиш мақсадида бир қатор ҳудудларда қисқа муддатли мажбурий чекловлар жорий этилди. 

Ўзбекистон

17.07.2026, 15:54

Канададаги ўрмон ёнғинлари тутуни АҚШнинг шимоли-шарқини қоплади

Канада ва Буюк кўллар минтақасидаги ўрмон ёнғинларидан чиққан тутун АҚШ шимоли-шарқигача етиб бориб, Нью-Йорк шаҳрини қоплади — бу эса икки кундан сўнг усти очиқ стадионда бўлиб ўтадиган Жаҳон чемпионати финали арафасида ҳаво сифати билан боғлиқ хавотирларни кучайтирмоқда. 

Жаҳон

17.07.2026, 14:23

15 ёшга тўлмаган болаларнинг ишлаши қонунийми?

Қонунга кўра, меҳнат шартномаси асосида 16 ёшдан бошлаб ишлаш мумкин. Аммо айрим ҳолларда 15 ёшга тўлмаганларга ҳам ишлашга рухсат этилади.

Ўзбекистон

17.07.2026, 14:07

Ипотека тўлаётганлар учун солиқ имтиёзи автоматик тартибда берилиши режалаштирилмоқда

Ҳукумат қарори лойиҳасига кўра, 2027 йил 1 январдан бошлаб ипотека кредитини қоплашга йўналтирилган даромадлар учун бериладиган солиқ имтиёзларини проактив (автоматик) тартибда қўллаш жорий этилиши режалаштирилмоқда.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 12:35

Ўзбекистон венчур инвестициялар ўсиши бўйича дунёда биринчи бўлди

Dealroom.co платформаси томонидан эълон қилинган Q2/H1 2026 Venture Capital Report ҳисоботида маълум қилинди.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 09:53

Британия 16 ёшгача бўлганларга энергетик ичимликлар сотишни тақиқламоқда

Вазирларнинг таъкидлашича, Англияда ҳар куни 100 мингга яқин бола шундай ичимликларни истеъмол қилади.

Жаҳон

17.07.2026, 09:44

Ўзбекистонда реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарларга янги чекловлар жорий этилади

Мобил телефонларга реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарномаларини юбориш тартиби ўзгармоқда. Эндиликда реклама фақат абонентнинг розилиги билан юборилади.

Ўзбекистон

16.07.2026, 17:35

Ўзбекистонда кутубхоналар сони ошмоқда

Янгиланган статистикага кўра, Ўзбекистонда бир йил ичида кутубхоналар сони 2 764 тага кўпайган.

Маданий

16.07.2026, 16:47

Айрим Исроил амалдорлари урушни чўзмоқчи — АҚШ вице-президенти

Вице-президент Жей Ди Венснинг янги баёноти АҚШ ва Исроил ўртасидаги келишмовчилик тобора ошиб бораётганини кўрсатмоқда.

Сиёсат

16.07.2026, 15:54

Беш йил аввалги башорат: Аргентина Испанияни 3:2 ҳисобида ютади

Жаҳон чемпионати финалида Аргентина ва Испания рўпара келиши маълум бўлиши биланоқ, "Х" ижтимоий тармоғидаги беш йил аввалги бир пост қайта вирусга айланди.

Спорт

16.07.2026, 15:16

Якуний тинчлик учун Арманистон конституциясини ўзгартириши керак — Боку

Озарбайжон расмийсининг айтишича, Боку ва Ереван ўртасида якуний тинчлик битими имзоланмаётганига 2 сабаб бор: Арманистон Конституциясидаги Тоғли Қорабоғга оид бандлар ва “Трамп йўлаги”.

Сиёсат

16.07.2026, 14:45

Тошкентда Мустақиллик шоҳ кўчаси яна 16 кунга ёпилади

Мирзо Улуғбек тумани Мустақиллик шоҳ кўчасида қурилиш-таъмирлаш ишлари босқичма-босқич амалга оширилмоқда. Ишларнинг аввалги босқичида кўчанинг бир томонидаги қатнов қисми таъмирланиб, йўл қопламаси янгиланган.

Ўзбекистон

16.07.2026, 11:40

Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатлар муҳимми?

Давлат олийгоҳларига ўқишни кўчириш истагида бўлган талабалар миллий ва халқаро сертификатларга эга бўлса, табақалаштирилган ёки максимал балл олишлари мумкин.

Таълим

16.07.2026, 11:37

Тошкент вилоятида боғчалар вақтинча ёпилди

Хабар қилинишича, бунга Бош давлат санитария врачининг 2026 йил 14 июлдаги 01-7609-сонли кўрсатма хати асос қилиб олинган. 

Таълим

16.07.2026, 11:28

Россияда мигрантлар геолокацияси кузатилиши учун махсус смартфон сотиб олишга мажбурланиши мумкин

Россияга узоқ муддатга ишлашга келувчи хорижликлар энди геолокацияси кузатиб бориладиган махсус мобил телефон сотиб олишга мажбур бўлиши мумкин. Бу орқали ҳокимият мигрантларнинг қаерда эканлиги ва ҳужжатлари муддатини доимий назоратда тутади. 

Жаҳон

16.07.2026, 10:52

Туркманистон Ўзбекистон SIM-карталарига қарши рейд бошлади

Туркманистонда Ўзбекистон SIM-картасидан фойдаланиш нафақат катта жарима, балки жосуслик айбловига ҳам сабаб бўлиши мумкин.

Жаҳон

15.07.2026, 17:58

Европа Иттифоқи ва Украина дрон ишлаб чиқариш бўйича келишувга эришди

Уруш қийинчиликларида шаклланган Украина тажрибаси энди Европа Иттифоқи ҳимоясига ҳам ҳисса қўшади.

Жаҳон

15.07.2026, 16:51

Ўзбекистонда “Шажара” ахборот тизими ишга туширилади

Энди аждодларингиз ҳақидаги архив маълумотларини онлайн топиш ва оилангиз шажарасини яратиш мумкин бўлади.

Ўзбекистон

15.07.2026, 15:40

АҚШ Эрон портларига блокада жорий этди

Эроннинг айтишича,  АҚШ вақтинчалик сулҳ келишувини йўққа чиқарган. Трамп эса Эронни “Биринчи бўлиб ўқ узиш”да айблади.

Сиёсат

15.07.2026, 15:11

“Ташаббусли бюджет”нинг иккинчи мавсуми бошланди

Бугун, 15 июлдан “Ташаббусли бюджет” жараёнининг 2026-йилги иккинчи мавсуми учун лойиҳаларни қабул қилиш бошланди.

Ўзбекистон

15.07.2026, 14:10

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →