Parij-2024: Olimpiada sarhisobi

Joriy yilning 26 iyulidan 11 avgustiga qadar davom etgan Parij-2024 yozgi Olimpiada oʻyinlari oʻz nihoyasiga yetdi. Unda ishtirok etgan oʻzbekistonlik sportchilar yangi marralarni qayd etdi. Koʻplab muhokamalarga sabab boʻlgan bu galgi Olimpiada qaysi davlatlar peshqadamlik qildi? Oʻzbekistonlik sportchilar qanday natijalarga erishdi? Endi ularning taqdiri nima boʻladi? PARADIGMA.UZ jamoasi tomonidan tayyorlangan quyidagi maqola orqali barcha savollarga javob oling.

Sport

12.08.2024, 11:22

Ulashish:

Parij-2024: Olimpiada sarhisobi

Parij-2024: Olimpiada sarhisobi

Toʻrt yillikning eng nufuzli musobaqasi Parijda oʻtayotgan 33-yozgi Olimpiya oʻyinlari oʻz yakuniga yetdi. 2024 yilning 26 iyulidan 11 avgustgacha Parij shahri butun dunyo eʼtibor markazida boʻldi. Olimpiadaning boshlanishidan hozirga qadar Fransiyaga tashrif buyuruvchilar soni rekord darajada oʻsdi. Bundan tashqari, sport bellashuvlariga sotiladigan Olimpiada chiptalari eng koʻp xarid qilinganligi boʻyicha ham Parij yangi rekordni oʻrnatdi. Yuqoridagi koʻrsatkichlarning oʻzi bu Olimpiada qanday oʻtishi, qolganlaridan butunlay farq qilishi va takrorlanmasligini anglatib turardi. 

Parij Olimpiadasi unda  ishtirok etadigan davlatlar va ularning vakillari boʻyicha ham rekord oʻrnatdi deyish mumkin. Unda jami 206 mamlakatdan 10 500 nafarga yaqin sportchi ishtirok etdi. Ishtirokchilar soni boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari 592 nafar aʼzosi bilan reytingda birinchilikni qayd edi. Ikkinchi oʻrinni mezbon Fransiya 587 nafar vakili bilan egalladi. Kuchli uchlikka Avstraliya terma jamoasi 468 nafar sportchi bilan yakun yasab berdi. Unda Oʻzbekiston delegatsiyasi ham ishtirokchilar soni boʻyicha oʻz rekordini yangiladi. Tarixda ilk bor 19 sport turi boʻyicha 90 nafar sportchi bilan 75 ta yoʻllanmaga sazovor boʻlgan Oʻzbekiston terma jamoasi ishtirokchilar soni boʻyicha reytingda 35-oʻrinni band etdi. 

Yakuniga yetgan Olimpiadada ishtirokchilar soniga yarasha medallar jamgʻarmasi boʻyicha ham oʻzbek atletlari yangi rekordlar oʻrnatdi. Yakuniy natijalarga koʻra, Oʻzbekiston delegatsiyasi 8 ta oltin, 2 ta kumush va 3 ta bronza, jami 13 ta medalni qoʻlga kiritib, reytingda 13-oʻrinni egalladi. Tabiiyki, ishtirokchilari soni boʻyicha peshqadamlik qilgan AQSh 40 ta oltin, 44 ta kumush, va 42 ta bronza, jami 126 ta medal bilan Parij Olimpiadasining birinchi raqamli delegatsiyasi boʻldi. Xitoy terma jamoasi 40 ta oltin, 27 ta kumush, 24 ta bronza, jami 91 ta medal bilan ikkinchi oʻrinni va Yaponiya 20 ta oltin, 12 ta kumush, 13 ta bronza jami 45 ta medal bilan kuchli uchlikdan joy oldi. Avstraliya, Fransiya, Niderlandiya, Buyuk Britaniya, Janubiy Koreya, Italiya, Germaniya terma jamoalari medallar soni boʻyicha birin-ketin kuchli oʻnlikdan joy olishdi. Slovakiya va Zambiya terma jamoalari Olimpiadada bittadan bronza medalini jamgʻargan holda umum jamoa hisobida oxirgi oʻrinni egalladi. 

Oʻzbekistonlik sportchilar egallagan medallari shodasi 

Oʻzbekiston delegatsiyasi Parij-2024 yozgi Olimpiya oʻyinlarini oltin medal bilan boshladi. Mahoratli dzyudochi Diyora Keldiyorova 28 iyulda boʻlib oʻtgan finalda Tokio-2020 yozgi Olimpiya oʻyinlarining -48 kg vazn toifasidagi chempioni kosovolik Distriya Krasnichini magʻlubiyatga uchratdi. Shu tariqa Diyora Keldiyorova Olimpiya oʻyinlari chempionligini qoʻlga kiritgan ilk oʻzbekistonlik dzyudochiga aylandi. Shuningdek, 16 yil deganda oʻzbekistonlik ayol sportchi yana Olimpiya shohsupasiga koʻtarildi. 

Ikkinchi medal 1 avgust kuni boʻlib oʻtgan bahslarda qoʻlga kiritildi. Bunda dzyudochi Muzaffarbek Toʻraboyev -100 kg vazn toifasida bronza medalini egalladi. Uuchinchi oʻrin uchun kechgan bahsda ispaniyalik Nikoloz Sherazadishvilini magʻlubiyatga uchratdi. 

Navbatdagi uchinchi medal 2 avgust kuni dyuzdochi Alisher Yusupov tomonigan qayd etildi. +100 kg vazn toifasida ishtirok etgan Yusupov bronza medali uchun kechgan bellashuvda yaponiyalik Tatsuro Saitoni magʻlub etishga muvaffaq boʻldi hamda bronza medaliga ega chiqdi. 

Toʻrtinchi medal oradan bir necha  kun oʻtib, 8 avgust kuni qoʻlga kiritildi. Shu kuni oltin medalni qoʻlga kiritgan Ulugʻbek Rashitov Olimpiya oʻyinlarining ikki karra gʻolibligiga erishgan birinchi oʻzbek taekvondochisi sifatida oʻz nomini muhrladi. -68 kg vazn toifasida ishtirok etgan Rashitov finalda iordaniyalik Zaid Karimni 2:0 hisobida magʻlubiyatga uchratib, oltin medalga sazovor boʻlgan. 

Beshinchi medal ham ayni shu kuni, yaʼni 8 avgust kuni Boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi Hasanboy Doʻsmatov tomonidan qoʻlga kiritildi. -51 kg vazn toifasida bahsga kirishgan Doʻsmatov bu gʻalabdan soʻng ikki karra Olimpiya oʻyinlari chempioni sharafiga muyassar boʻlgan ilk oʻzbek bokschisiga aylandi. U final jangida mezbon bokschi Bilal Bennamani magʻlub etgan. 

Oltinchi medal 9 avgust kuni qayd etildi. Unga erkin kurashchi Gʻulomjon Abdullayev mualliflik qildi. -57 kg vazn toifasida ishtirok etgan Abdullayev bronza medali uchun bahsda qirgʻizistonlik Bekzat Almaz oʻgʻlidan ustun keldi va uchinchi oʻrinni egalladi. 

9 avgust kuni galdagi yettinchi medal boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi Asadxoʻja Moʻydinxoʻjayev tomonidan qoʻlga kiritildi. -71 kg vazn toifasida oʻyinga tushgan Moʻydinxoʻjayev meksikalik Marko Alvaresni magʻlubiyatga uchratishga muvaffaq boʻldi. 

Sakkizinchi medal 9 avgust kuni bokschi Lazizbek Mullojonov tomonidan Oʻzbekiston delegatsiyasiga taqdim qilindi.  -92 kg vazn toifasida ishtirok etgan Mullojonov chempionlik bahsida ozarbayjonlik Loren Alfonso Domingesni magʻlub etib, oltin medalga sazovor boʻldi. 

Oʻzbekistonlik sportchilar egallagan toʻqqizinchi medal 10 avgust kunida boʻlib oʻtgan bahslarda qoʻlga kiritildi. Unda -102 kg vaznda oʻtgan bellashuvlarda Akbar Joʻrayev jami 404 kg natija bilan 2-oʻrinni egalladi hamda kumush medali bilan taqdirlandi. -109 kg vaznda Tokio Olimpiadasi chempioni boʻlgan oʻzbekistonlik atlet dast koʻtarishda 185 kg, siltab koʻtarishda 219 kg tosh koʻtargan. Xitoylik Liyu Huan 406 kg natija bilan oltin medalga sazovor boʻldi. Bronza neytral maqomida qatnashgan Yevgeniy Tixonsovga (402) nasib etdi. 

Oʻninchi medal ham 10 avgust kuni oltin Oʻzbekiston delegatsiyasi hisobida oltinchi oltin medal. Mazkur medalga erkin kurashchimiz Razambek Jamalov mualliflik qildi. -74 kg vazn toifasida ishtirok etgan polvonimiz chempionlik bahsida yaponiyalik Daichi Takatanini magʻlubiyatga uchratishga muvaffaq boʻldi. 

Bundan tashqari, 10 avgust kuni oʻzbekistonliklar hisobiga yozib qoʻyilgan navbatdagi 11-medal ham egallandi. Unda boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi, jahon chempioni Abdumalik Xalokov sovrinlari orasiga yozgi Olimpiya oʻyinlarining oltin medalini ham qoʻshib qoʻygan. Buxorolik sportchi chempionlik jangida Qirgʻiziston vakili Munarbek Seitbek oʻgʻlini yaqqol ustunlik bilan magʻlub etib, shohsupaning eng yuqori pogʻonasiga koʻtarildi. 

Oʻzbekiston delegatsiyasi uchun omadli kelgan 10 avgust kunida ikkinchi kumush medali qoʻlga kiritildi. Taekvondo WT boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi Svetlana Osipova ushbu sport turida Olimpiya oʻyinlarida medal qoʻlga kiritgan birinchi ayol sportchiga aylandi. U final bahsida mezbonlar vakili, sobiq jahon chempioni va Tokio-2020 yozgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sohibi Alteya Lorenga imkoniyatni boy berib, kumush medal bilan taqdirlandi. 

Eng soʻnggi oʻn uchinchi medal — oltin medal ham 10 avgust kuni mahoratli bokschi Bahodir Jalolov tomonidan qayd etildi. Eng ogʻir vazn toifasida ishtirok etgan Jalolov chempionlik jangida ispaniyalik Ayub Gʻadfani oʻzining kuchli va aniq zarbalari oldida ojiz qoldirdi.  

Oʻzbekistonlik Olimpiada gʻoliblariga beriladigan katta mukofotlar 

Oʻzbekiston Parij 2024 Olimpiadasida qatnashgan sportchilarga vaʼda qilgan mukofotlar juda katta miqdordagi pul va qimmatbaho sovgʻalarni oʻz ichiga oladi. Bu mukofotlar orasida oltin medal sohiblariga 200 000 AQSh dollari, "Tahoe" avtomobili va uch xonali uy, kumush medal uchun 100 000 dollar va bronza medal uchun 50 000 dollar, shuningdek, "Trailblazer" avtomobili ham kiritilgan. Biroq, bu mukofotlar qayerdan moliyalashtiriladi? Mamlakatning tashqi qarzi 35 milliard dollardan oshgan bir paytda, davlat byudjeti hisobiga sportchilarga bu qadar katta mukofotlar ajratilishi qanchalik toʻgʻri?

Masalan, Germaniyada oltin medal sohiblariga 20 000 yevro (22 000 AQSh dollari) miqdorida mukofot beriladi, Avstraliyada esa 20 000 Avstraliya dollari (13 000 AQSh dollari) ajratiladi. AQShda esa oltin medal uchun 37 500 AQSh dollari beriladi, bu Oʻzbekiston taklif qilayotgan miqdorlarga nisbatan ancha kam.

Parij-2024 Olimpiadasida Oʻzbekiston terma jamoasi umumjamoa hisobida 13-oʻrinni egalladi. Gʻoliblarga yuqorida sanalgan mukofotlar topshiriladi. Ularning umumiy qiymati 1 950 000 AQSh dollari. Bu koʻz koʻrib quloq eshitmagan raqamlar faqat pul hisobidagilari uy, mashinalarni qoʻshadigan boʻlsak, raqamlarni koʻrib choʻchib ketishingiz turgan gap.

Sport

12.08.2024, 11:22

Ulashish:

Mavzuga oid yangiliklar

Parij–2024: Ispaniya futbol boʻyicha Olimpiada chempioni boʻldi

Parij–2024: Ispaniya futbol boʻyicha Olimpiada chempioni boʻldi

Parij shahrida tashkillashtirilgan yozgi Olimpiada oʻyinlari doirasida futbol musobaqasining final bosqichi boʻlib oʻtdi. Yakuniy uchrashuv Fransiya hamda Ispaniya oʻrtasida kechgan.

Sport

10.08.2024, 13:25

Париж кўчаларининг бирига Самарқанд номи берилди

Parij ko‘chalarining biriga Samarqand nomi berildi

Fransiyaning poytaxti Parij shahrining ko‘chalaridan biriga Samarqand nomi berildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati ma’lum qildi.

Jahon

14.03.2025, 12:34

Shaxmat Olimpiadasida oʻzbekistonliklar Isroilni magʻlub etdi

Shaxmat Olimpiadasida oʻzbekistonliklar Isroilni magʻlub etdi

Kecha, 16 sentabr kuni Vengriya poytaxti Budapesht shahrida 45-Butunjahon shaxmat Olimpiadasining oltinchi tur oʻyinlari boʻlib oʻtdi.

Sport

17.09.2024, 10:52

Shaxmat Olimpiadasida oʻzbekistonlik sportchilar yana bir gʻalabaga erishdi

Shaxmat Olimpiadasida oʻzbekistonlik sportchilar yana bir gʻalabaga erishdi

Kecha, 12 sentabr kuni Vengriyaning poytaxti Budapesht shahrida 45-Butunjahon shaxmat Olimpiadasining ikkinchi turi boʻlib oʻtdi. 

Sport

13.09.2024, 09:44

Butunjahon shaxmat Olimpiadasining birinchi kunida oʻzbekistonliklar peshqadam boʻldi

Butunjahon shaxmat Olimpiadasining birinchi kunida oʻzbekistonliklar peshqadam boʻldi

Kecha, 11 sentabr kuni Vengriya poytaxti Budapesht shahrida 45-Butunjahon shaxmat Olimpiadasiga start berildi. Bu haqda sport vazirligi matbuot xizmati maʼlum qildi.

Sport

12.09.2024, 11:40

Oʻzbekistonlik sportchilar Parij-2024 Paralimpiyadasiga yoʻl oldi

Oʻzbekistonlik sportchilar Parij-2024 Paralimpiyadasiga yoʻl oldi

Kecha, 13 avgust kuni Olimpiya shon-shuhrati muzeyida Parij-2024 yozgi Paralimpiya oʻyinlariga sport delegatsiyasini kuzatish marosimi boʻlib oʻtdi. Bu haqda Bosh vazir matbuot kotibi Bekzod Hidoyatov maʼlum qildi. 

Sport

14.08.2024, 09:51

So‘nggi yangiliklar

Turkiya, Yevropa kengashi Kongressi

Yevropa Kengashi Turkiyaga maʼlumotlarni oʻrganish uchun guruh yuboradi

Erdogʻan oʻzining asosiy muxolifat yetakchisi Akrom Imomoʻgʻlining hibsga olinganidan keyin Yevropa Kengashi Kongressida shoshilinch yigʻilish boʻlib oʻtdi. Bu haqda “Euronews” xabar qildi.

Siyosat

02.04.2025, 16:44

Xitoy Tayvanda harbiy mashg'ulotlarini boshladi

Xitoy Tayvan atrofida harbiy mashgʻulotlar boshladi

Bugun, 2 aprel kuni mintaqada keskinlik kuchayib borayotgan bir vaqtda Xitoy harbiylari Tayvan atrofida otishmalar va harbiy mashgʻulotlar boshladi. Bu haqda “Independet” nashri xabar qildi.

Siyosat

02.04.2025, 15:55

Yahudiy rohibini oʻldirganlikda ayblanib qoʻlga olingan 3 nafar oʻzbekistonlik oʻlimga hukm qilindi

Isroil va Moldova fuqarosi, Birlashgan Arab Amirligi (BAA) rezidenti boʻlgan rohib Tsvi Koganni oʻldirishda gumonlanib qoʻlga olingan 3 nafar Oʻzbekiston fuqarosi oʻlimga hukm qilindi.  Hukm 30 mart kuni Abu-Dabi Federal apellyatsiya sudi Davlat xavfsizlik palatasi tomonidan bir ovozdan qabul qilingan. Bu haqda Abu-Dabi federal appelyatsiya sudi xabar qildi.

Oʻzbekiston

01.04.2025, 20:48

#Uzbekistan, #reyting,

Dunyoga yangi adolatli tizim kerak

Turkiyaning Oʻzbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Ufuk Ulutash Birlashgan Millatlar Tashkiloti adolat va tinchlik oʻrnatish maqsadida tuzilgan xalqaro tizim eskirayotganini hamda BMTda oʻrnatilgan qoidalar ikkiyuzlamachilik asosida qoʻllanilayotganini aytdi. Bu haqda PARADIGMA.UZ muxbiri xabar qildi.

Jahon

01.04.2025, 17:45

#Uzbekistan, #reyting,

Eng baxtli mamlakatlar ichida Oʻzbekiston bormi?

Birlashgan Millatlar Tashkiloti 20 mart Xalqaro baxt kuniga bagʻishlangan navbatdagi hisobotini eʼlon qildi.BMT hisobotiga koʻra, Finlandiya eng baxtli mamlakatlar reytingida ketma-ket sakkiz yildan buyon peshqadamlik qilmoqda.Oʻzbekiston baxtlilik darajasi boʻyicha 53-oʻrinni egalladi. Markaziy Osiyo davlatlarida Qozogʻiston 43-oʻrinda, Qirgʻiziston 75-oʻrinda, Tojikiston 90-oʻrinni qayd etgan. Turkmaniston esa negadir bu roʻyxatga umuman kiritilmagan.Reyting 140 dan ortiq mamlakat aholisi oʻrtasida oʻtkazilgan Gallup World Poll soʻrovi asosida tuziladi. Unda soʻnggi uch yildagi hayot sifatiga qarab davlatlarning baxtlilik darajasi baholanadi.Tahlil jarayonida oltita asosiy koʻrsatkich inobatga olinadi: aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan yalpi ichki mahsulot, ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, kutilayotgan umr davomiyligi, erkinlik, saxovat va korrupsiyani anglash darajasi.Shimoliy Yevropa davlatlari mazkur reytingda yetakchilikni davom ettirmoqda. Roʻyxatda Finlandiyadan keyin oʻrinda Daniya, Islandiya va Shvetsiya joy olgan. Norvegiya bu yil reytingda yettinchi oʻrinni egalladi.Lotin Amerikasining ikki mamlakati — Kosta-Rika va Meksika birinchi marta eng baxtli mamlakatlar oʻntaligiga kirdi. Shuningdek, kuchli oʻnlikdan Niderlandiya (beshinchi), Isroil (sakkizinchi) va Lyuksemburg (toʻqqizinchi) joy oldi. 

Jahon

01.04.2025, 17:35

Самарқанд ва Тошкент вилоятларида яроқсиз бензин сотаётганлар ушланди

Samarqand va Toshkent viloyatlarida yaroqsiz benzin sotayotganlar ushlandi

Toshkent hamda Samarqand viloyatidagi avtomobillarga yonilg‘i quyish shoxobchalarida (AYoQSh) yaroqsiz avtobenzin sotilayotgani aniqlandi. Bu haqda Raqobat qo‘mitasi axborot xizmati xabar berdi.

Oʻzbekiston

27.03.2025, 11:35

Piskentdagi koloniyada qiynoqqa solingani aytilgan mahkumda tan jarohati aniqlanmadi — Bosh prokuratura

Piskentdagi koloniyada qiynoqqa solingani aytilgan mahkumda tan jarohati aniqlanmadi — Bosh prokuratura

Toshkent viloyatidagi 50 son manzil-koloniyasida jazo muddatini oʻtayotgan 36 yoshli mahkum T.I. koloniya xodimlari tomonidan qiynoqqa solinib, soʻng asossiz ravishda intizomiy boʻlinmaga joylashtirilgani haqida xabar berilgan edi. Bosh prokuratura holat yuzasidan izoh berdi.

Oʻzbekiston

27.03.2025, 10:53

Hamshiraning choʻpchagi: Maktab oʻquvchilariga "tarqatilgan" qulupnayli konfetlar zararsiz ekanligi aniqlandi

Hamshiraning choʻpchagi: Maktab oʻquvchilariga "tarqatilgan" qulupnayli konfetlar zararsiz ekanligi aniqlandi

Ijtimoiy tarmoqlardagi Oʻzbekistondagi maktab oʻquvchilariga nomaʼlum shaxslar tarkibida zaharli modda boʻlgan konfet tarqatayotgani haqida xabarlar tarqalgan edi. Mazkur holat yuzasidan Bolalar ombudsmani izoh berdi.

Oʻzbekiston

26.03.2025, 14:40

Oʻzbekistonda qimmatlashgan gaz va “svet”ning yangi narxlari eʼlon qilindi

Oʻzbekistonda qimmatlashgan gaz va “svet”ning yangi narxlari eʼlon qilindi

Yoqilgʻi-energetika resurslarining 2024-2025 yillarda bosqichma-bosqich oʻzgaradigan yangi narxlari hamda shu yilning 1 may sanasidan eʼtiboran, aholi uchun elektr energiyasi va tabiiy gaz bir oylik isteʼmolining bazaviy meʼyorlari tasdiqlandi. Bu toʻgʻrisida 2024 yil 16 aprel kuni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Yoqilgʻi-energetika sohasida bozor mexanizmlarini joriy etishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi qarori qabul qilingan edi.

Oʻzbekiston

25.03.2025, 16:16

Тошкентнинг қайси манзилларида иссиқ сув вақтинча тўхтатилиши айтилди

Toshkentning qaysi manzillarida issiq suv vaqtincha to‘xtatilishi aytildi

25-27-mart kunlari poytaxt Toshkentning turli hududlarida issiq suv o‘chirib qo‘yiladi. Bu haqda "Veolia Energy Tashkent" axborot xizmati ma’lum qildi.

Oʻzbekiston

25.03.2025, 14:31

Ўзбекистонда ҳаво ҳарорати янада пасайиши кутилмоқда

O‘zbekistonda havo harorati yanada pasayishi kutilmoqda

Ertaga, 26-mart kuni O‘zbekiston bo‘ylab havo harorati yog‘ingarchilik sabab pasayadi. Tog‘ oldi hamda tog‘li hududlarda yomg‘ir qorga aylanish ehtimoli bor. Bu haqda "O‘zgidromet" ma’lum qildi.

Oʻzbekiston

25.03.2025, 09:59

Sirojiddin Shamsutdinov yana Oʻzbekistonning Jiddadagi bosh konsuli boʻldi

Sirojiddin Shamsutdinov yana Oʻzbekistonning Jiddadagi bosh konsuli boʻldi

Oʻzbekistonning Jiddadagi yangi tayinlangan bosh konsuli Sirojiddin Shamsutdinov Saudiya Arabistoni Tashqi ishlar vazirligi Jidda boʻlimi bosh direktorining birinchi oʻrinbosari Ahmad Muhammad Qutb bilan uchrashdi. Bu haqda "Dunyo" axborot agentligi xabar berdi.

Siyosat

24.03.2025, 11:30