updated: 22.03.2026, 19:25

Электромобилларнинг инсон саломатлигига таъсири борми?

Сўнгги йилларда электромобиллар ички ёнув двигателли автомобилларга нисбатан экологик тоза ва замонавий муқобил сифатида кенг тарқалмоқда. Бироқ улар билан боғлиқ айрим хавотирлар ҳам мавжуд.

Улашиш:

Электромобилларнинг инсон саломатлигига таъсири борми?

Айрим қарашлар илмий тадқиқотларга асосланган бўлса, бошқалари тахмин ва афсоналардан иборат. Қуйида электромобиллар инсон саломатлигига қандай эҳтимолий таъсир кўрсатиши мумкинлиги кўриб чиқилади.

 

1. Электромагнит нурланиш

Кўпчилик электромобиллар электромагнит нурланиш сабабли зарарли бўлиши мумкин, деган фикрни илгари суради. Аммо тадқиқотлар электромобил салонидаги электромагнит майдон даражаси жуда паст эканини ва амалдаги хавфсизлик меъёрларидан ошмаслигини кўрсатади. Айрим ҳолларда бу кўрсаткич Ернинг табиий магнит фонидан ҳам паст бўлади.

Мутахассислар электромобиллар йўловчилар, шу жумладан тиббий имплантларга эга шахслар учун ҳам хавфсиз эканини таъкидлайди. Ҳозирга қадар кучсиз электромагнит майдонларнинг инсон саломатлигига зарар етказишини тасдиқловчи ишончли илмий далиллар мавжуд эмас.

 

2. Пиёдалар хавфсизлиги ва шовқин даражаси

Электромобиллар айниқса паст тезликда жуда сокин ҳаракатланади. Бу эса пиёдалар ва велосипедчилар учун муайян хавф туғдириши мумкин.

Йўл ҳаракати хавфсизлиги бўйича тадқиқотларга кўра, паст шовқин сабабли пиёдалар яқинлашаётган автомобилни кечроқ сезиб қолиши мумкин. Шу боис бир қатор мамлакатларда электромобилларга паст тезликда ҳаракатланишда махсус сунъий овоз сигналларини чиқариш мажбурий тартибда жорий этилган.

 

3. Чиқинди газлари йўқ, аммо бошқа манбалардан ифлосланиш

Электромобиллар атмосферага чиқинди газ чиқармаса-да, улар ҳаво ифлосланишида мутлақо нейтрал ҳисобланмайди.

Асосий ифлослантирувчи омиллар — шина, тормоз колодкалари ва йўл қопламасининг ейилиши натижасида ҳосил бўладиган майда заррачалардир. Аккумуляторлар сабаб электромобиллар оғирроқ бўлгани учун, шина ейилиши анъанавий автомобилларга нисбатан кўпроқ бўлиши мумкин. Бу заррачалар нафас йўлларига кириб, узоқ муддатда нафас олиш ҳамда юрак-қон томир тизимига салбий таъсир кўрсатиши эҳтимоли бор.

 

4. Электр энергияси ва аккумуляторлар ишлаб чиқариш омиллари

Электромобилларнинг умумий таъсирини баҳолашда электр энергияси қайси манбаларда ишлаб чиқарилиши муҳим аҳамиятга эга. Агар электр энергияси асосан кўмир ёки мазутда ишлайдиган станцияларда ишлаб чиқарилса, умумий экологик ифлосланиш сақланиб қолиши ёки айрим ҳудудларда ортиши мумкин.

Шунингдек, литий-ион аккумуляторларни ишлаб чиқариш катта миқдорда ресурс ва энергия талаб қилади. Хом ашёни қазиб олиш ва қайта ишлаш жараёнлари ҳам атроф-муҳит ва инсон саломатлигига билвосита таъсир кўрсатади. Бироқ кўплаб тадқиқотлар электромобиллар бутун хизмат даври давомида барибир ички ёнув двигателли автомобилларга нисбатан камроқ салбий таъсир кўрсатишини таъкидлайди.

 

5. Тасдиқланмаган ва бўрттирилган хавотирлар

Оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда электромобиллар инсон саломатлигига жиддий зарар етказиши ҳақида турли фикрлар учрайди. Аммо уларнинг аксарияти етарли илмий асосга эга эмас.

Ҳозирча электромобиллар электромагнит нурланиши орқали касалликлар келтириб чиқариши, репродуктив саломатликка салбий таъсир кўрсатиши ёки умумий соғлиқ учун анъанавий автомобиллардан кўра хавфли эканини исботловчи ишончли далиллар мавжуд эмас.

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Алкоголли ичимликларни реклама қилган блогерга чора кўрилди

Рақобат қўмитаси томонидан ўрганишлар давомида блогер Н.Собировнинг ижтимоий тармоқдаги @nurbek_sobiroff саҳифасида алкоголли ичимликлар рекламаси жойлаштирилганлиги аниқланди.

Ўзбекистон

20.07.2026, 13:38

Бекатлар ўз вазифасини бажаряптими?

Ижтимоий тармоқларда тарқалаётган суратлар автобус бекатлари ҳақида жиддий саволларни ўртага ташламоқда. Йўловчилар бекат ичида эмас, унинг орқасида турибди. Қишнинг совуқ кунларида қандай сақланиш мумкин?

Ўзбекистон

20.07.2026, 12:20

Кечаси Украина Москва вилоятига 400 та дрон учирди

Украина бир кечада Москва ва унинг атрофидаги ҳудудларга 400 та дрон билан ҳужум қилган. Натижада икки киши жароҳатланиб, биноларда ёнғин чиққан.

Жаҳон

20.07.2026, 11:45

Трамп Жаҳон чемпионати финалида ҳам диққат марказида бўлди

Трамп ва Инфантино Жаҳон чемпионати кубогини топшириш маросими учун майдонга кириб келганда, томошабинлар уларни норозилик ҳайқириқлари билан кутиб олди.

Спорт

20.07.2026, 11:13

Аргентина терма жамоасини келажакда ким бошқариши ноаниқ

Декабрь ойида Лионел Скалонининг шартномаси якунланади. Агар у узайтирилмаса, Скалони Аргентина терма жамоаси тарихида энг муваффақиятли мураббий сифатида муҳрланади.

Спорт

20.07.2026, 10:07

Мол-мулк ва ер солиғи бўйича имтиёз олиш тартиби соддалаштирилди

Ўзбекистонда жисмоний шахслар учун мол-мулк ва ер солиғи бўйича имтиёзлардан фойдаланиш тартиби янада соддалаштирилди. 

Иқтисодиёт

18.07.2026, 16:55

Ҳиндистон илк хусусий орбитал ракетасини учирди

Ҳиндистон тарихида илк бор хусусий компания ишлаб чиққан орбитал ракета муваффақиятли учирилди. Мамлакат жаҳон космик иқтисодиётидаги улушини 44 миллиард долларга етказишни мақсад қилган.

Фан-технология

18.07.2026, 15:23

Украина ҳужумлари оқибатида Россияда 7 киши ҳалок бўлди, нефть базасида ёнғин келиб чиқди

Украина дронлари Котовск шаҳрида Россиянинг энг йирик онлайн-ритейлери бўлган “Wилдберриэс”га қарашли омборхонага, шунингдек, пойтахт яқинидаги нефть базасига келиб тушган.

Жаҳон

18.07.2026, 14:48

Энди Трамп президентлик мавқейидан ҳам “соққа” қилиши мумкин

Доналд Трампнинг медиа компанияси президентнинг Truth Social платформасидаги баёнотларини бошқалардан олдин кўриш имконияти учун пуллик тариф жорий этишни муҳокама қилмоқда.

Жаҳон

18.07.2026, 12:54

ЖЧ–2026 финали АҚШ тарихидаги энг қиммат спорт мусобақасига айланди

Футбол бўйича 2026 йилги Жаҳон чемпионати финалига қизиқиш рекорд даражага чиқди. Бунга сабаб – чипталарнинг нархи.

Спорт

18.07.2026, 11:08

Телефонингиз бош бармоғингизни ишдан чиқармоқда — тадқиқот

Смартфонлардан доимий фойдаланиш қўлларимизни шикастлаб, турли синдромлар ва артрит каби касалликларни келтириб чиқаради. Шифокорларнинг таъкидлашича, бир нечта оддий амаллар орқали бунинг олдини олиш мумкин.

Фан-технология

18.07.2026, 10:13

Ер усти метро бекатларида ҳаракат вақтлари қисқарди

16 июль куни соат 14:34 да Тошкент метрополитенининг «Турон» бекатида том конструкциясининг бир қисми қулаб тушди.

Ўзбекистон

17.07.2026, 16:55

Йирик аварияларнинг олдини олиш учун свет 2 соатгача ўчирилиши мумкин — Энергетика вазирлиги

Сўнгги кунларда юртимизда кузатилаётган аномал иссиқ ҳаво электр энергияси истеъмолининг кескин ошишига сабаб бўлмоқда, натижада электр тармоқлари ўта юқори юклама остида ишламоқда. Буни олдини олиш мақсадида бир қатор ҳудудларда қисқа муддатли мажбурий чекловлар жорий этилди. 

Ўзбекистон

17.07.2026, 15:54

Канададаги ўрмон ёнғинлари тутуни АҚШнинг шимоли-шарқини қоплади

Канада ва Буюк кўллар минтақасидаги ўрмон ёнғинларидан чиққан тутун АҚШ шимоли-шарқигача етиб бориб, Нью-Йорк шаҳрини қоплади — бу эса икки кундан сўнг усти очиқ стадионда бўлиб ўтадиган Жаҳон чемпионати финали арафасида ҳаво сифати билан боғлиқ хавотирларни кучайтирмоқда. 

Жаҳон

17.07.2026, 14:23

15 ёшга тўлмаган болаларнинг ишлаши қонунийми?

Қонунга кўра, меҳнат шартномаси асосида 16 ёшдан бошлаб ишлаш мумкин. Аммо айрим ҳолларда 15 ёшга тўлмаганларга ҳам ишлашга рухсат этилади.

Ўзбекистон

17.07.2026, 14:07

Ипотека тўлаётганлар учун солиқ имтиёзи автоматик тартибда берилиши режалаштирилмоқда

Ҳукумат қарори лойиҳасига кўра, 2027 йил 1 январдан бошлаб ипотека кредитини қоплашга йўналтирилган даромадлар учун бериладиган солиқ имтиёзларини проактив (автоматик) тартибда қўллаш жорий этилиши режалаштирилмоқда.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 12:35

Ўзбекистон венчур инвестициялар ўсиши бўйича дунёда биринчи бўлди

Dealroom.co платформаси томонидан эълон қилинган Q2/H1 2026 Venture Capital Report ҳисоботида маълум қилинди.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 09:53

Британия 16 ёшгача бўлганларга энергетик ичимликлар сотишни тақиқламоқда

Вазирларнинг таъкидлашича, Англияда ҳар куни 100 мингга яқин бола шундай ичимликларни истеъмол қилади.

Жаҳон

17.07.2026, 09:44

Ўзбекистонда реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарларга янги чекловлар жорий этилади

Мобил телефонларга реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарномаларини юбориш тартиби ўзгармоқда. Эндиликда реклама фақат абонентнинг розилиги билан юборилади.

Ўзбекистон

16.07.2026, 17:35

Ўзбекистонда кутубхоналар сони ошмоқда

Янгиланган статистикага кўра, Ўзбекистонда бир йил ичида кутубхоналар сони 2 764 тага кўпайган.

Маданий

16.07.2026, 16:47

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →