Тошкентда Европа инвестиция банкининг Марказий Осиё бўйича ваколатхонаси очилди: Ўзбекистон учун бу нима беради?

Бу нафақат янги офис очилиши, балки Европа Иттифоқининг Марказий Осиёга бўлган стратегик қизиқиши кучайиб бораётганининг муҳим белгиси ҳисобланади.

Европа инвестиция банки 2009 йилдан буён Марказий Осиёда ишлаб келади. Бироқ энди банк ўзининг минтақавий марказини айнан Тошкентда ташкил этиши Ўзбекистоннинг минтақадаги иқтисодий ва логистика марказига айланаётганини кўрсатади.

Нега айнан Тошкент?

Сўнгги йилларда Ўзбекистон иқтисодий ислоҳотлар, хорижий инвестициялар учун очиқ сиёсат ва транспорт йўлакларини ривожлантириш бўйича Марказий Осиёда етакчи давлатлардан бирига айланди.

Европа инвестиция банки ҳам айнан шу жараёнларни инобатга олган ҳолда Тошкентни минтақавий марказ сифатида танлади.

Бу қарор орқали банк нафақат Ўзбекистон, балки Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистондаги лойиҳаларни ҳам Тошкентдан мувофиқлаштиради.

Ўзбекистон учун 1 миллиард евролик имконият

Банк маълумотига кўра, ҳозирнинг ўзида Ўзбекистон бўйича кўриб чиқилаётган инвестиция лойиҳалари ҳажми 1 миллиард еврога яқинлашган.

Бу маблағлар қуйидаги соҳаларга йўналтирилиши режалаштирилган:

• яшил ва хавфсиз транспорт;
• Транскаспий транспорт йўлаги;
• қайта тикланувчи энергетика;
• сув ресурсларини бошқариш;
• рақамли инфратузилма;
• соғлиқни сақлаш;
• муҳим хомашё саноати.

Бу соҳалар мамлакатнинг "Ўзбекистон – 2030" стратегияси билан ҳам уйғун ҳисобланади.

Фақат кредит эмас, технология ва экспертиза ҳам келади

Европа инвестиция банкининг асосий афзалликларидан бири – у фақат маблағ ажратмайди.

Банк:

• лойиҳаларни тайёрлаш;
• халқаро инвесторларни жалб қилиш;
• давлат-хусусий шериклик (DXSh) механизмларини ишлаб чиқиш;
• техник ва ҳуқуқий маслаҳатлар беришда ҳам иштирок этади.

Бунинг биринчи намунаси сифатида "Ўзсувтаъминот" билан Тошкентда янги оқова сув тозалаш иншоотини қуриш бўйича ҳамкорлик бошланди. Лойиҳа кунлик 300 минг куб метр оқова сувни қайта ишлаш қувватига эга бўлиши кутилмоқда.

Европа нима учун Марказий Осиёга қизиқмоқда?

Бу қарор фақат иқтисодий эмас, балки геосиёсий аҳамиятга ҳам эга.

Европа Иттифоқи "Global Gateway" стратегияси орқали Осиё ва Европа ўртасида янги транспорт ҳамда савдо йўлакларини ривожлантиришга катта маблағ йўналтирмоқда.

Марказий Осиё эса:

• Европа ва Хитой ўртасидаги муҳим транзит ҳудуд;
• энергия манбалари;
• муҳим хомашё захиралари;
• рақамли коммуникациялар учун стратегик минтақа ҳисобланади.

Шу нуқтаи назардан Тошкентдаги ваколатхона бутун минтақа учун инвестиция марказига айланиши мумкин.

Бу Ўзбекистон учун қандай имкониятлар очади?

Мутахассислар фикрича, Европа инвестиция банки ваколатхонасининг Тошкентда жойлашиши бир нечта муҳим натижаларни бериши мумкин:

• халқаро молия институтлари билан ҳамкорлик тезлашади;
• йирик инфратузилма лойиҳаларига маблағ жалб қилиш осонлашади;
• давлат-хусусий шериклик лойиҳалари кўпайиши мумкин;
• Европа технологиялари ва бошқарув тажрибаси мамлакатга кириб келади;
• Ўзбекистон Марказий Осиё инвестиция хаби сифатидаги мақомини мустаҳкамлайди.

Европа инвестиция банки ваколатхонасининг Тошкентда очилиши оддий дипломатик воқеа эмас. Бу Европа Иттифоқининг Марказий Осиёга нисбатан узоқ муддатли иқтисодий стратегиясида Ўзбекистон марказий ўрин эгаллаётганини англатади.

Агар режалаштирилган 1 миллиард еврога яқин лойиҳалар амалга ошса, транспорт, энергетика, сув таъминоти ва рақамли иқтисодиёт соҳаларида мамлакат учун янги ўсиш нуқталари пайдо бўлиши мумкин.