updated: 22.03.2026, 09:28

Эронда оммавий норозилик намойишлари давом этмоқда

Эронда ўн икки кундан бери оммавий норозилик намойишлари тўхтамай келмоқда. Миллий валюта — риалнинг кескин қадрсизланиши ва чуқур иқтисодий инқироз аҳолини кўчаларга чиқарди.

Жаҳон

12.01.2026, 08:59

Улашиш:

8 январь, пайшанба куни намойишчилар Теҳроннинг асосий магистралларидан бири — Оятуллоҳ Кошони бульварини тўсиб қўйди. Ижтимоий тармоқларда тарқалган видеоларда мамлакатнинг турли ҳудудларида тўқнашувлар ва ёнғинлар акс этган. Кадрларда қурол овозлари эшитилиши, хавфсизлик кучларининг намойишчиларга қарши кўз ёш оқизувчи газ қўллагани, намойишчилар эса полиция машиналарини ёқиб юборгани кузатилади.

Норозилик акциялари Машҳад, Керманшоҳ ва бошқа йирик шаҳарларга ҳам тарқалган. Ҳозирда намойишлар Теҳрон, Машҳад, Керманшоҳ, Лордеган ва қатор бошқа шаҳарларда давом этмоқда.

Эроннинг ғарбий қисмида, Ироқ билан чегарада жойлашган Илом вилоятидаги Абданан шаҳрида намойишчилар полиция бошқармаси биносини эгаллаб, шаҳар устидан назорат ўрнатгани ҳақида хабарлар тарқалган. Шунингдек, Малекшоҳий шаҳри ҳам тўлиқ намойишчилар назоратига ўтгани айтилмоқда.

HRANA агентлиги маълумотларига кўра, норозилик намойишлари мамлакат бўйлаб 111 та шаҳар ва қишлоқни қамраб олган.

Iran Human Rights (IHR) ташкилоти ҳисоб-китобларига кўра, намойишлар бошланганидан бери камида 45 киши ҳалок бўлган, уларнинг саккиз нафари болалар. Эрон ҳукумати эса расмий равишда 21 қурбон ҳақида хабар берган бўлиб, улар орасида хавфсизлик хизматлари ходимлари ҳам бор. Илк кунлардаги тўқнашувларда турли манбалар 16 нафардан 36 нафаргача намойишчи ҳалок бўлганини қайд этган.

Намойишлар 28 декабрь куни Теҳрондаги Гран-бозорда бошланган. Савдогарлар гиперинфляция ва нархларнинг кескин ўсишига қарши чиқиб, дўконларини ёпиб қўйишган. 29 декабрга келиб, эрон риали курси рекорд даражада пасайиб, 1 АҚШ доллари учун тахминан 42 минг риални ташкил этган.

Жаҳон банки маълумотларига кўра, октябрь ойида Эронда озиқ-овқат инфляцияси 64,2 фоизга етган. Бу кўрсаткич бўйича мамлакатдан олдин фақат Жанубий Судан жой олган.

Намоишларнинг радикаллашуви

2009 ва 2022 йилларда Эрон ҳукумати оммавий ҳибсга олишлар орқали халқ норозиликларини бостирган бўлса, бу сафар намойишлар мутлақо бошқача тус олмоқда. Ҳозирги намойишчилар куч ишлатишга куч билан жавоб қайтармоқда.

Давлат ОАВларининг хабар беришича, намойишчиларнинг бир қисми ўқотар қурол ва портловчи воситалар билан қуролланган. Малекшоҳий шаҳрида бир полиция ходими отиб ўлдирилган, Лордеганда эса икки нафар хавфсизлик хизмати ходими ҳалок бўлган. Шунингдек, тахминан 30 га яқин ходим яралангани хабар қилинмоқда.

Айрим ҳудудларда намойишчилар давлат байроқларини йўқ қилган, аятолло Ҳомейний ҳайкалларини бузган ва полиция биноларини ёқиб юборган. Теҳрон кўчаларида минглаб одамлар тўплангани, кескин тўқнашувлар давом этаётгани қайд этилмоқда.

Норозилик билдирувчилар очиқ баёнотларда Эроннинг иттифоқчиларини қўллаб-қувватлашга қаратилган қиммат ташқи сиёсати аҳолини қашшоқликка олиб келганини таъкидламоқда. Бу тезис аввалдан Эронга қарши кайфиятдаги кучлар томонидан илгари сурилган бўлса, АҚШ санкцияларининг кучайиши ва ҳаёт шароитининг ёмонлашиши ортидан у кенг халқ норозилигига айланди.

Интернет ва ахборот блокадаси

Эрон ҳукумати назорат чораларини кескин кучайтирган. Мамлакат бўйлаб интернет трафиги қарийб 90 фоизга камайган, айрим ҳудудларда телефон алоқаси ҳам ишдан чиққан.

Cloudflare IT-компанияси маълумотларига кўра, эркин интернетга кириш имконияти асосан давлат идоралари ва хавфсизлик хизматлари ходимлари учун сақлаб қолинган.

Таҳлилчилар қайд этишича, Эрон жамияти, айниқса ёшлар қатлами, анча урбанизациялашган, билимли ва интернет орқали ташқи дунё билан узвий боғланган. Ҳукумат айнан шу алоқани узишга уринаётгани таъкидланмоқда.

Мамлакат ичидаги сиёсий реакция

Эрон раҳбарияти ўтмиш сабоқларини ҳисобга олган ҳолда ҳаракат қилаётганини билдирмоқда, бироқ қаттиққўл сиёсатдан воз кечгани йўқ. Суд тизими раҳбари Ғолям Ҳусайн Моҳсени Эджеи:
«Қўзғолончиларга ҳеч қандай имтиёз бўлмайди», — дея баёнот берди.

Теҳронда сиёсий ва хавфсизлик элитаси, шунингдек, нисбатан мўътадил позицияси билан танилган президент Масуд Пезешкиан ҳам умумий таҳдид олдида бирдамлик намоён этмоқда.

Халқаро босим

АҚШ президенти Дональд Трамп Salem News Channel телеканалига берган интервьюсида:
«Агар улар одамларни ўлдиришни бошласа, АҚШ жуда кучли зарба беради», — дея баёнот берди.

Мутахассислар бу сўзлар вазиятга икки хил таъсир кўрсатаётганини таъкидламоқда. Бир томондан, у намойишчилар орасида ташқи қўллаб-қувватлашга умид уйғотмоқда. Иккинчи томондан эса, Эрон ҳукуматига тартибсизликларни «Вашингтон ва Тел-Авив таъсири» сифатида талқин қилиш ва ўз тарафдорларини сафарбар этиш имконини бермоқда.

Шу муносабат билан Ливия билан ўхшашликлар ҳам тилга олинмоқда. 2011 йилда Ғарб давлатлари Бенгозида намойишчиларни ҳимоя қилишдан бошлаб, кейинчалик ҳарбий интервенцияга ўтиб, Муаммар Қаддафийнинг ағдарилиши ва ҳалокатига олиб келган эди.

Трамп маъмурияти Венесуэла раҳбари Николас Мадурога қарши амалга оширилган операциядан сўнг Эронга нисбатан ҳам кескин баёнотлар бермоқда ва бу таҳдидлар энди жиддий қабул қилинмоқда.

Жавоб тариқасида Эрон олий раҳбарининг маслаҳатчиси Али Шамхони:
«Эрон хавфсизлигига тажовуз қилган ҳар қандай қўл кесилади», — дея баёнот берди. Таҳлилчиларга кўра, АҚШ билан очиқ тўқнашув юзага келса, Эрон минтақадаги Америка ҳарбий базаларига зарба бериш эҳтимоли мавжуд ва бу бутун Яқин Шарқни кенг кўламли можарога тортиши мумкин.

Инқироз остонасида

Ҳозирда Эронда барқарорлик жуда нозик ҳолатда. Аҳоли ҳукуматдан қўрқишни тўхтатаётган бир пайтда, давлат куч ишлатишдан қайтмаслигини очиқ билдирмоқда. Айрим кузатувчилар бу манзарада Қаддафий ва Асад даврларини эслатувчи жиҳатларни кўрмоқда.

Яқин кунларда Эрон сиёсий элитаси қабул қиладиган қарорлар нафақат мамлакатнинг, балки аллақачон беқарор ҳолатда бўлган бутун минтақанинг келажагини белгилаб бериши мумкин.

Муаллиф: Азиз СОЛИЕВ

Жаҳон

12.01.2026, 08:59

Улашиш:

мавзуга оид янгиликлар

Эрон АҚШ ультиматумини рад этди

Эрон АҚШ билан эришилган келишувларда «60 кунлик сўнгги муддат» бўлмаганини маълум қилди. Теҳрон ташқи сиёсатда босим, ультиматум ёки белгиланган муддатлар асосида қарор қабул қилмаслигини билдирди.

Жаҳон

17.08.2026, 15:12

АҚШ Эроннинг ҳарбий объектларига янги зарбалар берди

АҚШ Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) бир неча кунлик танаффусдан сўнг Эрон ҳудудида янги ҳарбий зарбалар амалга оширилганини маълум қилди.

Жаҳон

30.07.2026, 15:30

Ямандаги ҳусийлар янги уруш бошламоқда

Яманда ҳусийларга қарши кучлар шаклланиши мумкин. Чунки урушнинг қайта авж олишидан дарак берувчи аломатлар мавжуд.

Жаҳон

28.07.2026, 13:45

Айрим Исроил амалдорлари урушни чўзмоқчи — АҚШ вице-президенти

Вице-президент Жей Ди Венснинг янги баёноти АҚШ ва Исроил ўртасидаги келишмовчилик тобора ошиб бораётганини кўрсатмоқда.

Сиёсат

16.07.2026, 15:54

Трамп Конгрессга Эрон билан уруш қайта бошланганини билдирди

АҚШ қонунчилигига кўра, президент Конгресс розилигисиз уруш бошласа, уни 60 кун ичида тўхтатиши шарт. АҚШ ва Эрон ўртасидаги можаро бўйича 60 кунлик муддат 1 майда тугаган. Аммо Трампда урушни давом эттириш учун "баҳона" мавжуд.

Сиёсат

14.07.2026, 11:34

АҚШ ва Эрон Қатарда музокара ўтказади

АҚШ ва Эрон музокара столига қайтар экан, Трамп агар Теҳрон ҳужумларни қайта бошласа, Эронни бутунлай яксон қилишини яна такрорлади.

Жаҳон

29.06.2026, 11:44

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Кичик бизнес текширувларига уч йиллик мораторий жорий этилади

Ўзбекистонда кичик бизнес субъектларини текширишга уч йиллик мораторий жорий этилиши кутилмоқда. Мазкур чора инсон саломатлиги ёки бошқа тадбиркорларнинг мулкий манфаатларига зарар етказиш хавфи билан боғлиқ текширувларга татбиқ этилмайди.

Иқтисодиёт

18.08.2026, 16:10

Тадбиркорликка оид давлат хизматларининг 50 фоизи “сукут – розилик” тамойилига ўтказилади

Тез орада 30 дан зиёд фаолият тури бўйича лицензия ва рухсатнома бекор қилинади, яна 35 тасини бериш муддати 2-3 карра қисқаради.

Ўзбекистон

18.08.2026, 14:53

Кушнер: ҲАМАС қуролсизланмагунча Ғазо тикланмайди

Дональд Трампнинг куёви бўлган Кушнер 17 август куни Исроил бош вазири Бинямин Нетаняҳу билан музокара ўтказди. Учрашувда Ғазода урушни тўхтатиш ва ҳудудни тиклаш бўйича АҚШ томонидан илгари сурилган режа муҳокама қилинган.

Жаҳон

18.08.2026, 14:37

Покистон собиқ бош вазири Имрон Хон қамоқдан шифохонага ўтказилмоқда

Покистон Олий суди қамоқдаги собиқ бош вазир Имрон Хонни тиббий кўрик учун шифохонага ўтказиш ҳақида буйруқ берди. Айтишларича, у ўнг кўзининг кўриш қобилиятини деярли йўқотган.

Жаҳон

18.08.2026, 14:20

Россияда мухолифатга босим кучайди: «Яблоко» сайловдан четлатилди

Россия Олий суди урушга қарши позицияси билан танилган «Яблоко» партиясининг сентябрь ойидаги парламент сайловларида иштирок этишини тақиқлаш ҳақидаги қарор устидан берилган апелляцияни рад этди.

Сиёсат

18.08.2026, 13:40

Вазият: Эрон янги ҳужумларга шай, АҚШ сулҳни узайтирмоқчи эмас

Эрон ва АҚШ ўртасидаги англашув меморандуми самарасиз якунланди. Теҳрон Ҳормуз бўғозида ҳарбий позицияни эгалламоқда, Вашингтон эса музокараларни узайтиришни истамаяпти.

Сиёсат

18.08.2026, 11:50

Ўзбекистон бензин импортини 54 фоизга оширди

Ўзбекистон 2026 йилнинг январь–июль ойларида хориждан 710 минг тонна автомобиль бензини импорт қилди. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 248,3 минг тоннага ёки 54 фоизга кўп.

Иқтисодиёт

17.08.2026, 17:25

Эрон АҚШ ультиматумини рад этди

Эрон АҚШ билан эришилган келишувларда «60 кунлик сўнгги муддат» бўлмаганини маълум қилди. Теҳрон ташқи сиёсатда босим, ультиматум ёки белгиланган муддатлар асосида қарор қабул қилмаслигини билдирди.

Жаҳон

17.08.2026, 15:12

Financial Times: Ўзбекистоннинг минтақадаги таъсири кучаймоқда

Financial Times Ўзбекистон ва Марказий Осиё давлатларининг халқаро иқтисодий ва сиёсий жараёнлардаги аҳамияти тобора ортиб бораётганини таҳлил қилди. Нашр Ўзбекистонни муайян соҳаларда йирик давлатлар билан ҳисоблашишга мажбур қиладиган “мини-ўрта давлатлар” қаторида тилга олди.

Ўзбекистон

17.08.2026, 11:25

“Ғазо бизники”: Исроил вазири ҳар кеча Ғазода 30–40 нафар фаластинликни ўлдиришга чақирди

Миллий хавфсизлик вазири Итамар Бен-Гвир фаластинликларни Ғазодан бутунлай кўчириб, Исроилни ушбу ҳудудда янги аҳоли пунктлари қуришга чақирди. “У ерда яшашга нолойиқ одамлар бор. Улар ҳатто одам ҳам эмас”, – деди вазир.

Жаҳон

17.08.2026, 10:31

Тошкентда ёнғинни ўчириш вақтида ФВВ қутқарувчиси ҳалок бўлди

15 август куни соат 03:41 да Тошкент шаҳри Учтепа туманидаги «Қуйи Дархон» маҳалласида жойлашган уйлардан бирида ёнғин содир бўлди.

Ўзбекистон

15.08.2026, 17:21

Трамп бекор айтибди, Ҳурмуз АҚШ ҳудуди эмас – Эрон

Эрон АҚШ президенти Дональд Трампнинг Ҳурмуз бўғозини АҚШ ҳудуди деб эълон қилиш ҳақидаги баёнотига кескин жавоб берди.

Сиёсат

15.08.2026, 16:01

Пашиняннинг Зеленский билан суҳбати Кремлни ғазаблантирди

Арманистон бош вазири Никол Пашиняннинг Украина президенти Владимир Зеленский билан телефон орқали суҳбатлашиши Ереван ташқи сиёсатдаги майдонини кенгайтиришга интилаётганидан дарак бўлиши мумкин. 

Сиёсат

15.08.2026, 14:41

Индонезияда 7,7 магнитудали зилзила: камида 20 киши ҳалок бўлди

Индонезиянинг шарқий қисмида, Флорес ороли яқинида 7,7 магнитудали кучли зилзила содир бўлди. Табиий офат оқибатида камида 20 киши ҳалок бўлган, бир неча киши жароҳатланган.

Жаҳон

15.08.2026, 14:15

Трамп бензин қимматлашишидан огоҳлантирди. Эрон муросасиз позицияда

Эрон АҚШни мағлубиятни тан олишга чақирди. Трамп эса Теҳронни “ўта ёвуз” деб атаб, америкаликларни ёқилғи нархи кўтарилишига тайёр туришга ундади.

Сиёсат

15.08.2026, 12:13

Трамп Исроилнинг Сурияга зарбасини тўхтатди

Исроил Сурия ҳудудига янги зарба беришни режалаштирган, бироқ АҚШ президенти Дональд Трамп операция ўтказилишига тўсқинлик қилган. 

Жаҳон

15.08.2026, 10:49

Ўзбекистонга қаердан кўпроқ пул юбориляпти?

2026 йилнинг биринчи ярим йиллигида хориждан Ўзбекистонга келиб тушган пул ўтказмалари 9,3 миллиард долларга етди.

Иқтисодиёт

14.08.2026, 16:32

Хорижда ишлаётган 622 нафар ўзбекистонликнинг пули қайтарилди

Хорижда ишлаётган ўзбекистонликларнинг тўланмай қолган маош ва компенсациялари бўйича мурожаатлари асосида 570 минг доллар ундириб берилди.

Ўзбекистон

14.08.2026, 16:28

Россия Украина темирйўл ва порт иншоотларига, Украина эса Россия нефть маркази ва омборига ҳужум қилди

Москвадаги барча аэропортларда парвозлар вақтинча чекланган. Минтақавий хатар ортгани учун Латвия ва Финляндия ҳам хавфсизлик чораларини кучайтирди. 

Жаҳон

14.08.2026, 16:02

Ўзбекистонга электромобиль импорти ҳажми 2,6 бараварга кўпайди

Маҳсулот етказиб беришнинг асосий ҳажми Хитой ҳиссасига тўғри келди: 37 минг 560 та электромобиль.

Иқтисодиёт

14.08.2026, 14:14

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →