Ҳиндистондаги хавфли вирус Ўзбекистонга кириб келдими?
Дунё соғлиқни сақлаш тизими навбатдаги хавф — Нипаҳ вируси билан тўқнаш келмоқда. Ушбу вирус асосан кўршапалаклар орқали инсонларга юқадиган зооноз касаллик ҳисобланади.
Жаҳон
27.01.2026, 13:24
Улашиш:

Нипаҳ вируси инсонларда бош мия яллиғланиши ва ўлимга олиб келиши мумкин.
Ҳиндистондаги хавфли вирус Ўзбекистонга кириб келдими? Санэпидқўмита расмий баёнот берди
Нипаҳ вируси Ўзбекистонда қайд этилмаган. Эпидемиологик вазият барқарор. Бу ҳақда Санэпидқўмита матбуот хизмати хабар берди.
Нипаҳ вирусининг хавфи ва касалликни эртароқ аниқлаш
Нипаҳ вирусининг инкубация даври 45 кунгача давом этиши мумкин. Бу эса шундан далолат берадики, Ҳиндистонда вирусни юқтирган сайёҳ ватанига қайтиб, касалликни ўзи билан олиб келиши эҳтимоли бор.
Шифокорларнинг сўзларига кўра, вирус илк бор аниқланган дарё номи билан аталган бўлиб, унинг табиий ташувчилари — кўршапалаклар ва улар орқали зарарланадиган уй ҳайвонлари, айниқса чўчқалар ҳисобланади. Шу сабабли Жануби-Шарқий Осиёнинг қишлоқ ҳудудларидаги чўчқа фермаларида ишловчилар юқори хавф гуруҳига киради.
Таъкидланишича, вирус оғир асоратлар ва ўлим ҳолатларининг юқори улуши билан ажралиб турадиган ўта хавфли инфекциялар тоифасига киради. Шу билан бирга, айрим зарарланганларда касаллик аломатсиз ёки енгил шаклда кечиши ҳам мумкин.
Вируснинг дастлабки белгилари ноаниқ бўлиб, оддий грипп ёки ЎРВИни эслатади: юқори ҳарорат, ҳолсизлик, бош оғриғи. Бу эса, айниқса вирус одамдан одамга юқиши мумкинлигини ҳисобга олганда, эрта ташхис қўйишни қийинлаштиради. Шифокорларнинг таъкидлашича, Нипаҳ вирусига шубҳа туғилганда, шифокорга эндемик ҳудудларга қилинган яқин сафарлар ҳақида албатта хабар бериш жуда муҳим, шунда мақсадли текширувлар тайинланади.
Вирус нафас олиш тизими ва марказий асаб тизимини зарарлаб, энцефалитга олиб келади. Касалликни бошдан кечирганларнинг тахминан 20 фоизида неврологик асоратлар сақланиб қолади: сурункали бош оғриқлари, онг бузилишлари, кўриш муаммолари, мушаклар кучсизлиги ёки тутқаноқлар.
Иммунолог-шифокорлар Нипаҳ вирусини ташхислаш жуда қийинлигини, унинг ўлим даражаси юқори эканини ва у Марбург ҳамда Эбола вирусларидан ҳам хавфлироқ бўлиши мумкинлигини қайд этишди. Касаллик кўршапалаклар ёки чўчқалар билан бевосита алоқа, уларнинг ажратмалари билан ифлосланган озиқ-овқат ёки ичимликлар орқали, шунингдек, одамдан одамга яқин мулоқот пайтида юқиши мумкин.
Касалликнинг илк босқичида симптомлар оддий ЎРВИга мос келади, бу эса ўз вақтида ташхис қўйишни янада қийинлаштиради. Кейинчалик эса вирус мия ва нафас олиш тизимини зарарлаб, эпилептик хуружлар, руҳий ўзгаришлар, нутқ ва ҳаракат функцияларининг бузилиши, фалажлик, кўриш муаммолари ва тутқаноқларга сабаб бўлади.
Вирус тарихи
Илк бор 1999 йилда Малайзиядаги Нипаҳ дарёси атрофида яшовчи чўчқа етиштирувчи фермерлар орасида Нипаҳ вируси тарқалган. Ўшандан буён Жанубий Осиёда бу касалликнинг яна 12 марта авж олиши кузатилди. 2018 йилда Ҳиндистоннинг Керала штатида Нипаҳ вируси тарқалиб, 17 киши ҳалок бўлган эди. 2021 йил сентябрда айнан шу штатда яна бир марта эпидемия қайд этилди, оқибатида 12 ёшли бола вафот этди ва 11 кишида инфекция белгилари аниқланди. 2023 йил сентябрда Ҳиндистонда вируснинг навбатдаги тарқалиши оқибатида яна икки киши ҳаётдан кўз юмди.
Жаҳон
27.01.2026, 13:24
Улашиш:
мавзуга оид янгиликлар

Ҳиндистон илк хусусий орбитал ракетасини учирди
Фан-технология
18.07.2026, 15:23

Ҳиндлардан нимани ўрганишимиз керак?
Маданий
07.07.2026, 15:48

Россияда ишлаб чиқарилган самолёт Ҳиндистонда фалокатга учради
Жаҳон
13.06.2026, 13:47

Ҳиндистондаги кучли бўрон қурбонлари сони 111 нафарга етди
Жаҳон
15.05.2026, 10:35
Трамп Ҳиндистонга нисбатан божларни оширмоқчи
Жаҳон
05.08.2025, 15:09

Ҳиндистондаги миллатчилик сиёсатининг ҳудудий яхлитликка таъси
Сиёсат
30.06.2025, 11:38
машҳур янгиликлар

ОТМларда янги бакалавриат ва магистратура йўналишлари жорий этилди
Таълим
07.07.2026, 09:48

Абитуриентлар учун рухсатномалар бериш бошланди
Таълим
08.07.2026, 10:57

Тошкент вилоятида боғчалар вақтинча ёпилди
Таълим
16.07.2026, 11:28

Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатлар муҳимми?
Таълим
16.07.2026, 11:37

“Эпштейн оролидаги жирканчликлар бари мужассам” – ўзбек сайёҳининг Таиландга сафари
Маданий
06.07.2026, 15:30

Ироқ ҳукумати коррупцияга қарши муросасиз кураш бошлади
Жаҳон
01.07.2026, 11:42
сўнгги янгиликлар

«Эримнинг қарзини нега мен тўлашим керак?» – мактуб
Маданий
27.07.2026, 13:52

Франция ва Испания ўрмон ёнғинларига қарши курашмоқда
Жаҳон
27.07.2026, 12:22

Тиббиёт ходимлари фарзандлари учун контракт тўловининг бир қисми қоплаб берилади
Ўзбекистон
27.07.2026, 12:16

Қозоғистон президенти Украинадаги урушни музлатишга чақирди
Сиёсат
27.07.2026, 10:30

Тошкент модернизм меъморчилиги ЮНЕСКО рўйхатига киритилди
Маданий
27.07.2026, 10:07

Украинанинг Эрон кемасига ҳужуми жавобсиз қолмайди – Аббос Ароқчи
Сиёсат
27.07.2026, 09:50

Қозоғистон экспортининг 95 фоизи АҚШнинг янги божларидан озод этилди
Иқтисодиёт
27.07.2026, 09:06

Сополлитепадан бронза даврига оид пилла парчаси топилди
Фан-технология
25.07.2026, 14:57

Адолф Гитлер туғилган шаҳарда тўққизта оммавий қабр топилди
Фан-технология
25.07.2026, 14:01

БМТ бош котиби Антониу Гутерриш Сурияга ташриф буюрди
Жаҳон
25.07.2026, 13:18

Россия Украина урушини якунлаш бўйича Трампдан янги таклифлар кутади — Песков
Сиёсат
25.07.2026, 12:26

Венесуэла президентлик сайловларига тайёр эмас – Трамп
Сиёсат
25.07.2026, 10:59

Ўзбекистон бўйлаб навбатдаги «Автомобилсиз кун» акцияси ўтказилади
Ўзбекистон
25.07.2026, 09:49

Йўналиш танлаш қачон бошланади?
Таълим
24.07.2026, 16:50

Хитой ЕИнинг 14 та компаниясига экспорт чекловларини жорий қилди
Жаҳон
24.07.2026, 16:32

Хитой Тайван бўғозида икки кунлик ўқув-жанговар машғулотларни бошлади
Сиёсат
24.07.2026, 15:03

Араб ва бошқа мусулмон давлатлари Исроилнинг Ал-Ақсо масжидига босқинини қоралади
Жаҳон
24.07.2026, 13:35

FIDE президенти ЕИ санкцияларига тушди ва ваколатларини вақтинча тўхтатди
Спорт
24.07.2026, 12:18

Ўзбекистон "Ягона Хитой" тамойилига амал қилади
Сиёсат
24.07.2026, 11:12

“Росатом” молиявий муаммолар сабаб Ўзбекистон АЭС лойиҳасини кечиктириши мумкин
Иқтисодиёт
23.07.2026, 13:19
машҳур янгиликлар

ОТМларда янги бакалавриат ва магистратура йўналишлари жорий этилди
Таълим
07.07.2026, 09:48

Абитуриентлар учун рухсатномалар бериш бошланди
Таълим
08.07.2026, 10:57

Тошкент вилоятида боғчалар вақтинча ёпилди
Таълим
16.07.2026, 11:28

Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатлар муҳимми?
Таълим
16.07.2026, 11:37

“Эпштейн оролидаги жирканчликлар бари мужассам” – ўзбек сайёҳининг Таиландга сафари
Маданий
06.07.2026, 15:30

Ироқ ҳукумати коррупцияга қарши муросасиз кураш бошлади
Жаҳон
01.07.2026, 11:42
