updated: 22.03.2026, 17:56

Алишер Навоий энди фақат қоғозда эмас — шоир ижоди рақамлаштирилмоқда

Бугун буюк мутафаккир, шоир ва давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун. Асрлар давомида қўлёзма ва китобларда сақланган унинг бой адабий мероси бугун нафақат нашрлар, балки интернет платформалари орқали ҳам кенг жамоатчиликка тақдим этилмоқда.

Маданий

09.02.2026, 10:32

Улашиш:

Алишер Навоий энди фақат қоғозда эмас — шоир ижоди рақамлаштирилмоқда

Алишер Навоий муаллифлик корпуси ишга туширилди

Шу пайтгача кўплаб адабий мерослар, хусусан, Алишер Навоий асарлари электронлаштирилган. Яъни, мобил иловалар ва веб-сайтларда улар PDF шаклида тақдим этилган. Аммо бу ҳолатни тўлиқ рақамлаштириш деб бўлмайди. Чунки бундай форматлар илмий изоҳ, кенг қамровли қидирув, таҳлил ва интерактивлик каби имкониятларга эга эмас.

Мазкур бўшлиқни тўлдириш мақсадида Алишер Навоий муаллифлик корпуси — alishernavoicorpus.uz яратилди ва у доимий равишда такомиллаштириб борилмоқда.

 

Муаллифлик корпуси нима?

Муаллифлик корпуси — муайян бир муаллиф қаламига мансуб матнлар жамланмасидан иборат электрон база ҳисобланади.

Муаллифлик корпуси базасида:

  • муайян бир муаллифнинг асарлари жамланади;
  • матнлар қайта ишланади ва таҳрирланади;
  • лингвистик теглаш амалга оширилади (масалан, ғазалда учраган тушунарсиз сўз устига босилганда, унинг маъноси чиқиб келади).

Муаллифлик корпуси кенг имкониятли қидирув тизимига эга бўлиб, муаллиф ижод қилган барча тур ва жанрдаги асарларни қамраб олади ҳамда муаллиф ва унинг ижодига оид манбаларни қулай ва тезкор тарзда олиш имконини беради.

Умумий 8 та рукндан иборат Алишер Навоий корпусидан мутафаккир ижоди доирасида илмий тадқиқотлар олиб боришда, таълим жараёнида кенг фойдаланиш мумкин. Айниқса, шоир ижодига қизиқувчилар учун қулай ўқиш ва чуқур англаш имкониятини яратади.

 

Navoiyshunoslik.uz электрон платформаси яратилди

Фанлар академиясининг маълум қилишича, Алишер Навоий асарларида мужассам бўлган миллий ва умуминсоний ғояларнинг жаҳон тамаддунидаги ўрнини белгилаш, шоирнинг бой адабий-илмий меросини халқаро миқёсда чуқур тадқиқ этиш ва кенг тарғиб қилиш мақсадида navoiyshunoslik.uz электрон платформаси ишга туширилган.

Платформада Навоий ижодини ўрганаётган хорижий адабиётшунос олимлар фаолияти, турли мамлакатлардаги илмий-ижодий марказлар билан ҳамкорлик натижалари, шоир асарларининг тадқиқотлари, таржималари, бадиий ҳамда илмий ишлари жамланиб, илмий-назарий жиҳатдан таҳлил қилинади.

navoiyshunoslik.uz — Навоий меросига оид матн, тасвир, аудио, видео ва анимацион материалларни ўзида жамлаган, яхлит ва замонавий илмий платформа ҳисобланади.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Исроил сайлови олдидан хавфсизлик масаласи асосий мавзу бўлиб қолмоқда

 Айрим таҳлилчилар мамлакат ҳарбий нуқтаи назардан хавфсизроқ бўлганини айтса, жамоатчиликда хавфсизлик ҳисси ҳануз юқори эмас.

Сиёсат

21.09.2026, 17:34

Тошкент аэропортида 1,3 млрд сўмлик яширинча олтин тўхтатиб қолинди

Тошкент аэропортида Дубайдан келган фуқаронинг юкидан 1,293 млрд сўмлик заргарлик буюмлари ва олтин қуймалари топилди.

Ўзбекистон

21.09.2026, 16:32

Эрон иқтисодиёти уруш фонида 10 фоиздан кўпроқ қисқарди

Эронда ялпи ички маҳсулот йиллик ҳисобда 10,1 фоизга камайган. Энг катта пасайиш нефть ва газ соҳасида қайд этилган.

Иқтисодиёт

21.09.2026, 16:21

БАА Ғазога 781 тонна гуманитар ёрдам ва 9 та сув цистернаси юборди

БАА Ғазо секторига 781 тонна гуманитар ёрдам ва 9 та сув цистернасини етказди. Ёрдам 57 та юк машинасидан иборат 4 та конвой орқали юборилган.

Жаҳон

21.09.2026, 12:23

АҚШ Халқаро жиноий судига қарши кенг кўламли санкциялар тайёрламоқда

Трамп маъмурияти Халқаро жиноий судга (ХЖС) қарши кенг кўламли санкциялар жорий этишни режалаштирмоқда. Таклиф қилинаётган чоралар суднинг молиявий операцияларига таъсир қилиши мумкин.

Жаҳон

21.09.2026, 11:12

5 млрд сўмлик кредитни ўзлаштиришда гумонланган ўзбекистонлик Туркияда ушланди

Туркияда Ўзбекистонда 5 млрд сўм миқдоридаги кредит маблағларини ўзлаштиришда гумонланиб, халқаро қидирувга берилган Ўзбекистон фуқароси қўлга олинди. У мамлакатга қайтарилиб, тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга топширилган.

Ўзбекистон

21.09.2026, 10:18

Ўзбекистонлик банкир Интерпол қидирувига берилди

Нега?

Ўзбекистон

21.09.2026, 10:02

Марказий Осиё музликларини йўқотмоқда

Минтақа кузатувлар тарихидаги энг катта йўқотишлар қайд этилган дунёнинг учта ҳудуди қаторига кирган.  

Ўзбекистон

21.09.2026, 09:42

Покистоннинг Афғонистонга ҳаво ҳужумида камида 3 киши ҳалок бўлди

Покистоннинг Афғонистон Кунар вилоятига берган ҳаво зарбаси оқибатида камида 3 киши ҳалок бўлди, бир неча киши жароҳатланди.

Жаҳон

21.09.2026, 09:25

АҚШнинг ўқ-дори заҳираси камаймоқда

Пентагон маълумотларига кўра, АҚШнинг Эронга қарши ҳарбий операцияси харажатлари 3 сентябрь ҳолатига 45,1 миллиард долларга етган. Ҳисоб-китоб ҳали якуний эмас.

Иқтисодиёт

19.09.2026, 12:46

Австралияда тарқалган H5N1 вируси инсонлар учун хавфлими?

Австралияда H5N1 қуш гриппи вируси йўқолиб кетиш хавфидаги денгиз шери ва бошқа сутэмизувчиларда аниқланди. Мамлакатда 576 та ҳолат қайд этилган.

Жаҳон

19.09.2026, 11:42

SAT сертификатини ноқонуний олиб бериш билан шуғулланган талабалар аниқланди

Маълум қилинишича, гуруҳ аъзоларининг аксарияти Европадаги нуфузли университетнинг Тошкент шаҳридаги филиали талабалари бўлган.

Таълим

19.09.2026, 11:24

Хитойдаги чўл остида улкан сув манбалари топилди

Олимлар ушбу лойиҳа доирасида шўрхок сувлардан фойдаланиш бўйича махсус синов станциясини ташкил этишди. 

Жаҳон

19.09.2026, 11:14

Gemini киберхавфсизлик синовида учта компания тизимига кирди

Google’нинг Gemini сунъий интеллект модели киберхавфсизлик синови вақтида интернетга чиқиб, учта реал компания тизимига кирган. Модель кейин ҳаракатларини тўхтатган.

Фан-технология

19.09.2026, 10:59

Россияда сайловлардан кейин янги сафарбарлик бўлишидан хавотир кучаймоқда

Урушга қарши номзодлар сайловдан четлатилмоқда, айримлари қамоққа олинган.

Жаҳон

19.09.2026, 10:02

Учкўприкда овқатдан заҳарланганлар сони 60 нафарга яқинлашди

Учкўприк туманида овқатдан заҳарланишда гумон қилинганлар 57 нафарга етди. Бу ҳақда Озиқ-овқат хавфсизлиги қўмитаси маълумот берди. 

Ўзбекистон

19.09.2026, 09:44

Саида Мирзиёева «Ўзбекфильм»ни ривожлантириш режалари билан таништирди

Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева «Ўзбекфильм» киностудиясига бориб, унинг жорий ҳолати ва фаолияти билан танишди. 

Маданий

18.09.2026, 17:19

«Cизга ҳурмат кўрсатилмайди, сиз беморсиз!»: Сурхондарё соғлиқни сақлаш бошқармаси муносабат билдирди

Ижтимоий тармоқларда шов-шув бўлган «Врач доимо ҳақ» эълони юзасидан Сурхондарё вилояти соғлиқни сақлаш бошқармаси расмий муносабат билдирди.

Ўзбекистон

18.09.2026, 15:25

iPhone 18 Pro Max’нинг Россияда 18 та функцияси чекланган

Россияда iPhone 18 Pro Max фойдаланувчилари смартфоннинг айрим функцияларидан тўлиқ фойдалана олмайди. Асосий чекловлар Apple Intelligence тизими ва рус тили қўллаб-қувватланмаслиги билан боғлиқ.

Иқтисодиёт

18.09.2026, 15:13

Ўтган йили 124 нафардан ортиқ экология ҳимоячиси ўлдирилган

2025-йилда экология ҳимоячиларига қарши зўравонлик яна кучайган, қотилликларнинг асосий қисми Лотин Америкасида содир бўлган.

Жаҳон

18.09.2026, 15:10

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →