updated: 22.03.2026, 17:56

Алишер Навоий энди фақат қоғозда эмас — шоир ижоди рақамлаштирилмоқда

Бугун буюк мутафаккир, шоир ва давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун. Асрлар давомида қўлёзма ва китобларда сақланган унинг бой адабий мероси бугун нафақат нашрлар, балки интернет платформалари орқали ҳам кенг жамоатчиликка тақдим этилмоқда.

Маданий

09.02.2026, 10:32

Улашиш:

Алишер Навоий энди фақат қоғозда эмас — шоир ижоди рақамлаштирилмоқда

Алишер Навоий муаллифлик корпуси ишга туширилди

Шу пайтгача кўплаб адабий мерослар, хусусан, Алишер Навоий асарлари электронлаштирилган. Яъни, мобил иловалар ва веб-сайтларда улар PDF шаклида тақдим этилган. Аммо бу ҳолатни тўлиқ рақамлаштириш деб бўлмайди. Чунки бундай форматлар илмий изоҳ, кенг қамровли қидирув, таҳлил ва интерактивлик каби имкониятларга эга эмас.

Мазкур бўшлиқни тўлдириш мақсадида Алишер Навоий муаллифлик корпуси — alishernavoicorpus.uz яратилди ва у доимий равишда такомиллаштириб борилмоқда.

 

Муаллифлик корпуси нима?

Муаллифлик корпуси — муайян бир муаллиф қаламига мансуб матнлар жамланмасидан иборат электрон база ҳисобланади.

Муаллифлик корпуси базасида:

  • муайян бир муаллифнинг асарлари жамланади;
  • матнлар қайта ишланади ва таҳрирланади;
  • лингвистик теглаш амалга оширилади (масалан, ғазалда учраган тушунарсиз сўз устига босилганда, унинг маъноси чиқиб келади).

Муаллифлик корпуси кенг имкониятли қидирув тизимига эга бўлиб, муаллиф ижод қилган барча тур ва жанрдаги асарларни қамраб олади ҳамда муаллиф ва унинг ижодига оид манбаларни қулай ва тезкор тарзда олиш имконини беради.

Умумий 8 та рукндан иборат Алишер Навоий корпусидан мутафаккир ижоди доирасида илмий тадқиқотлар олиб боришда, таълим жараёнида кенг фойдаланиш мумкин. Айниқса, шоир ижодига қизиқувчилар учун қулай ўқиш ва чуқур англаш имкониятини яратади.

 

Navoiyshunoslik.uz электрон платформаси яратилди

Фанлар академиясининг маълум қилишича, Алишер Навоий асарларида мужассам бўлган миллий ва умуминсоний ғояларнинг жаҳон тамаддунидаги ўрнини белгилаш, шоирнинг бой адабий-илмий меросини халқаро миқёсда чуқур тадқиқ этиш ва кенг тарғиб қилиш мақсадида navoiyshunoslik.uz электрон платформаси ишга туширилган.

Платформада Навоий ижодини ўрганаётган хорижий адабиётшунос олимлар фаолияти, турли мамлакатлардаги илмий-ижодий марказлар билан ҳамкорлик натижалари, шоир асарларининг тадқиқотлари, таржималари, бадиий ҳамда илмий ишлари жамланиб, илмий-назарий жиҳатдан таҳлил қилинади.

navoiyshunoslik.uz — Навоий меросига оид матн, тасвир, аудио, видео ва анимацион материалларни ўзида жамлаган, яхлит ва замонавий илмий платформа ҳисобланади.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров

сўнгги янгиликлар

375 миллион доллар жарима: Мета иши ижтимоий тармоқлар тарихида бурилиш ясади

Мета тарихда илк бор ўз платформасидаги хавфли контент ва болаларга етган зарар учун судда жавобгар деб топилди.

Жаҳон

26.03.2026, 15:49

Инвесторлар Ўзбекистондан нима кутяпти: янги имкониятлар ва ташаббуслар

Ўзбекистонда инвесторлар учун янги имкониятлар яратиш ва бизнес муҳитини янада жозибадор қилиш бўйича қатор ташаббуслар илгари сурилди. Жумладан, ислом молия тизимини жорий этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Иқтисодиёт

26.03.2026, 15:05

Дональд Трамп Шавкат Мирзиёевга мактуб йўллади

Унда Америка раҳбари жорий йилнинг февраль ойида бўлиб ўтган Тинчлик кенгашининг инаугурация йиғилишида Ўзбекистон президентининг иштирокини юқори баҳолаган.

Ўзбекистон

26.03.2026, 14:14

АҚШ ва Эрон ўртасидаги уруш: 27-кун ҳолати ва Ҳормуз бўғози

АҚШ ва Эрон ўртасидаги можаро 27 кундан бери давом этмоқда. Эрон “дўст давлатлар” кемалари учун Ҳормуз бўғозидан ўтишни очди. 

Жаҳон

26.03.2026, 13:25

Ташановга нисбатан навбатдаги суд бўлиб ўтди

25 март куни Жиноят ишлари бўйича Миробод туман судида инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Абдураҳмон Ташановга нисбатан навбатдаги суд бўлиб ўтди. У қийноқлар ҳақида ёлғон ахборот тарқатишда айбланмоқда.

Ўзбекистон

26.03.2026, 13:01

Олтин нархлари рекордини янгиламоқда

Сўнгги кунларда олтин нархларига эътибор бердингизми? Йиллар давомида консерватив жамғарманинг рамзи ҳисобланган бу металл 2026 йилга келиб кутилмаганда бозордаги энг агрессив активга айланди.

Иқтисодиёт

26.03.2026, 12:35

Сирдарё вилояти ёпиқ муассасалари талабга жавоб бермайди — Омбудсман

Сирдарё вилоятидаги ёпиқ муассасаларда амалга оширилган кенг қамровли мониторинг натижасида бир қатор муҳим камчиликлар аниқланди.

Ўзбекистон

26.03.2026, 12:01

Атом бомба: илм-фан ютуғими ёки инсоният фожиаси?

Дунёда кечаётган қуролли тўқнашувлар ва геосиёсий кескинликлар инсоннинг яна вайронкорлик йўлини танлаётганини кўрсатмоқда. Поляк шоираси Уршула Козел “Урушлар тугамайди, танаффус қилади” дегани бежиз эмас.

Фан-технология

26.03.2026, 11:59

Эрон Испанияга жавоб қайтарди

Эрон Испаниянинг ўз ҳудудида жойлашган ҳарбий базалардан унга қарши фойдаланишга рухсат бермаганини ҳисобга олиб, испан нефть танкерларининг Ҳормуз бўғозидан эркин ўтишига шароит яратаётгани ҳақида хабарлар тарқалмоқда.

Жаҳон

26.03.2026, 10:16

Эрондаги уруш фонида авиаташувлар нархи кескин ошди

Эрон атрофидаги кескинлик ва ҳарбий ҳаракатлар глобал логистикага жиддий таъсир кўрсатмоқда. Freightos маълумотларига кўра, авиаташувлар қиймати айрим йўналишларда 82% гача ошган.

Жаҳон

21.03.2026, 07:18

Ҳайит куни Тошкентда жамоат транспорти соат 04:00 дан иш бошлайди

Рамазон ҳайити муносабати билан 20 март куни Тошкент шаҳрида жамоат транспорти - автобус ва метрополитен ўз иш фаолиятини эрталаб соат 04:00 дан бошлайди. 

Ўзбекистон

19.03.2026, 14:42

Наврўз ва Ҳайит арафасида 392 нафар маҳбус афв этилди

Ўзбекистон президенти фармони билан жазо муддатини ўтаётган, қилмишига пушаймон бўлган ва тузалиш йўлига ўтган 392 нафар шахс афв этилди.

Ўзбекистон

19.03.2026, 14:37