updated: 22.03.2026, 17:56

Alisher Navoiy endi faqat qogʻozda emas — shoir ijodi raqamlashtirilmoqda

Bugun buyuk mutafakkir, shoir va davlat arbobi Alisher Navoiy tavallud topgan kun. Asrlar davomida qoʻlyozma va kitoblarda saqlangan uning boy adabiy merosi bugun nafaqat nashrlar, balki internet platformalari orqali ham keng jamoatchilikka taqdim etilmoqda.

Ulashish:

Alisher Navoiy endi faqat qogʻozda emas — shoir ijodi raqamlashtirilmoqda

Alisher Navoiy mualliflik korpusi ishga tushirildi

Shu paytgacha koʻplab adabiy meroslar, xususan, Alisher Navoiy asarlari elektronlashtirilgan. Yaʼni, mobil ilovalar va veb-saytlarda ular PDF shaklida taqdim etilgan. Ammo bu holatni toʻliq raqamlashtirish deb boʻlmaydi. Chunki bunday formatlar ilmiy izoh, keng qamrovli qidiruv, tahlil va interaktivlik kabi imkoniyatlarga ega emas.

Mazkur boʻshliqni toʻldirish maqsadida Alisher Navoiy mualliflik korpusi — alishernavoicorpus.uz yaratildi va u doimiy ravishda takomillashtirib borilmoqda.

 

Mualliflik korpusi nima?

Mualliflik korpusi — muayyan bir muallif qalamiga mansub matnlar jamlanmasidan iborat elektron baza hisoblanadi.

Mualliflik korpusi bazasida:

  • muayyan bir muallifning asarlari jamlanadi;
  • matnlar qayta ishlanadi va tahrirlanadi;
  • lingvistik teglash amalga oshiriladi (masalan, gʻazalda uchragan tushunarsiz soʻz ustiga bosilganda, uning maʼnosi chiqib keladi).

Mualliflik korpusi keng imkoniyatli qidiruv tizimiga ega boʻlib, muallif ijod qilgan barcha tur va janrdagi asarlarni qamrab oladi hamda muallif va uning ijodiga oid manbalarni qulay va tezkor tarzda olish imkonini beradi.

Umumiy 8 ta rukndan iborat Alisher Navoiy korpusidan mutafakkir ijodi doirasida ilmiy tadqiqotlar olib borishda, taʼlim jarayonida keng foydalanish mumkin. Ayniqsa, shoir ijodiga qiziquvchilar uchun qulay oʻqish va chuqur anglash imkoniyatini yaratadi.

 

Navoiyshunoslik.uz elektron platformasi yaratildi

Fanlar akademiyasining maʼlum qilishicha, Alisher Navoiy asarlarida mujassam boʻlgan milliy va umuminsoniy gʻoyalarning jahon tamaddunidagi oʻrnini belgilash, shoirning boy adabiy-ilmiy merosini xalqaro miqyosda chuqur tadqiq etish va keng targʻib qilish maqsadida navoiyshunoslik.uz elektron platformasi ishga tushirilgan.

Platformada Navoiy ijodini oʻrganayotgan xorijiy adabiyotshunos olimlar faoliyati, turli mamlakatlardagi ilmiy-ijodiy markazlar bilan hamkorlik natijalari, shoir asarlarining tadqiqotlari, tarjimalari, badiiy hamda ilmiy ishlari jamlanib, ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi.

navoiyshunoslik.uz — Navoiy merosiga oid matn, tasvir, audio, video va animatsion materiallarni oʻzida jamlagan, yaxlit va zamonaviy ilmiy platforma hisoblanadi.

So‘nggi yangiliklar

Erondagi urush fonida aviatashuvlar narxi keskin oshdi

Eron atrofidagi keskinlik va harbiy harakatlar global logistikaga jiddiy taʼsir koʻrsatmoqda. Freightos maʼlumotlariga koʻra, aviatashuvlar qiymati ayrim yoʻnalishlarda 82% gacha oshgan.

Jahon

21.03.2026, 07:18

Hayit kuni Toshkentda jamoat transporti soat 04:00 dan ish boshlaydi

Ramazon hayiti munosabati bilan 20 mart kuni Toshkent shahrida jamoat transporti - avtobus va metropoliten oʻz ish faoliyatini ertalab soat 04:00 dan boshlaydi. 

Oʻzbekiston

19.03.2026, 14:42

Navroʻz va Hayit arafasida 392 nafar mahbus afv etildi

Oʻzbekiston prezidenti farmoni bilan jazo muddatini oʻtayotgan, qilmishiga pushaymon boʻlgan va tuzalish yoʻliga oʻtgan 392 nafar shaxs afv etildi.

Oʻzbekiston

19.03.2026, 14:37

Afgʻoniston va Pokiston Ramazon hayiti munosabati bilan vaqtinchalik otashkesim eʼlon qildi

Afgʻoniston va Pokiston Ramazon oyi yakunlanishi — Iyd al-Fitr (Roʻza hayiti) munosabati bilan vaqtinchalik oʻt ochishni toʻxtatishga kelishib oldi.

Jahon

19.03.2026, 12:00

Islom sivilizatsiyasi markaziga kirish narxlari maʼlum qilindi

Toshkentda joylashgan Islom svilizatsiyasi markazi oʻz faoliyatini boshlamoqda. 2026 yil 18 mart kuni boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida markazga kirish tartibi va narxlar eʼlon qilindi.

Madaniy

19.03.2026, 11:20

Ehson bahonasida terrorizm: IIV ogohlantirish bilan chiqdi

Internetdagi "Sahovatli qoʻllar" va "Murgʻak qalblar" kabi jamgʻarmalar Suriyadagi "Tavhid va jihod" katibasi tashkiloti aʼzosi, qirgʻizistonlik Abdulmuhsin Usmonovga tegishli ekani aniqlandi.

Jahon

19.03.2026, 10:59

Maldiv orollari Isroil fuqarolari uchun yopildi

Maldiv orollari Isroil pasportiga ega fuqarolar uchun kirishni rasman taqiqladi. Shu bilan u bunday cheklov joriy qilgan 13-davlatga aylandi.

Jahon

19.03.2026, 10:17

AQSh Senati Eronning yadroviy tahdidi boʻyicha bayonotlarga shubha bildirdi

AQSh Senatida Eronning yadroviy dasturiga oid bayonotlar atrofida bahslar kuchaydi. Xususan, AQSh Milliy razvedkasi direktori Tulsi Gabbard senatorlar tomonidan tanqidga uchradi.

Jahon

19.03.2026, 09:47

Eron Isroil foydasiga josuslikda ayblangan shaxsni qatl etdi

Eron rasmiylari Isroil razvedka xizmatlari bilan hamkorlikda ayblangan mahalliy fuqaro Kurosh Keyvaniga nisbatan chiqarilgan oʻlim hukmini ijro etdi.

Jahon

19.03.2026, 08:54

Qozogʻistonda saygʻoqlar ommaviy halok boʻlmoqda

Temir yoʻllar va avtomagistrallar hayvonlar harakati uchun jiddiy toʻsiq boʻlib, har yili yuzlab jonivorlar ularni kesib oʻtishga urinish vaqtida halok boʻlmoqda.

Jahon

19.03.2026, 08:43

AQSh sudi “Amerika Ovozi” faoliyatini tiklashga qaror qildi

AQSh maʼmuriyati “Amerika Ovozi” xalqaro radiokompaniyasi faoliyatini qayta tiklashi kerak. Bu haqda 17 mart kuni federal sudya Roys Lambers qaror chiqardi.

Jahon

18.03.2026, 18:56

Raqamli ultimatum: Eron Fors koʻrfazidagi internet infratuzilmasini buzish bilan tahdid qilmoqda

Jahonda raqamli barqarorlik jiddiy xavf ostida qolmoqda. Rasmiy Tehron bayonotlari va razvedka manbalariga koʻra, agar Fors koʻrfazi mamlakatlari AQSh bilan harbiy hamkorlikni toʻxtatmasa, Eron suvosti internet kabellarini yoʻq qilish imkoniyatini koʻrib chiqmoqda.

Fan-texnologiya

18.03.2026, 14:45