Ўзбекистонда эко-стикер тизими қачондан амал қилади?

Бу ҳақда Давлат экологик экспертизаси маркази "Paradigma" нашрига маълум қилди.

Эко-стикер тизими қачон кучга киради?

Вазирлар Маҳкамасининг 750-сон қарорига мувофиқ, эко-стикерлар тўғрисидаги низом 2025 йил 29 ноябрдан амал қилишни бошлаган. Амалда стикерларни бериш жараёни эса 2026 йил 1 январдан старт олади.

Тизим бутун мамлакат бўйлаб босқичма-босқич жорий этилса-да, энг қатъий чекловлар аввало Тошкент шаҳридаги экологик зоналарда қўлланилади.

Автомобиллар қай тарзда тоифалаштирилади?

2026 йилдан бошлаб ҳар бир автомобилнинг экологик аҳволи текширилиб, унга махсус стикер берилади. Стикерлар уч хил рангда бўлади:

• Яшил — экологик тоза, Евро-5/6 стандартларига мос
• Сариқ — ўрта даражада ифлослантирувчи
• Қизил — чиқиндиси юқори, экологик хавф даражаси юқори

Тоифалаштириш Автомобиль  Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати (ДЙҲХХ) томонидан ўтказиладиган техник диагностика натижасида амалга оширилади.

Экологик зоналар: кимга чеклов, кимга рухсат?

Яқин йилларда Тошкентда махсус экологик зоналар ташкил этилади. Бу зоналарга кириш автомобилнинг стикерига қараб белгиланади:

• Қизил тоифа автомобилларига айрим марказий ҳудудларга кириш тақиқланади;
• Сариқ тоифа учун қисман чекловлар жорий қилиниши мумкин;
• Яшил тоифа автомобиллари эркин ҳаракатланиши мумкин бўлади.

Таъкидланишича, бу чекловлар аҳоли саломатлиги ва ҳаво сифати учун жуда муҳим.

Халқаро тажриба: Ўзбекистонда нималар кутилмоқда?

Европа ва Корея тажрибасига таянилган ҳолда келгусида қуйидаги имкониятлар жорий этилиши мумкин:

• яшил стикерга эга ҳайдовчилар учун арзонроқ парковка;
• муайян кунларда фақат “яшил” тоифага рухсат бериш;
• “қизил” автомобилларга қўшимча чекловлар;
• регионларда ҳам экологик зоналар ташкил этиш.

Бу чоралар транспорт ҳаракатини экологик тамойиллар асосида қайта ташкил этишга хизмат қилади.

Эко-стикерни қандай тартибда олиш мумкин?

2026 йилдан бошлаб:

• автомобиль рўйхатга олинса ёки қайта рўйхатдан ўтса,
• ҳайдовчи my.gov.uz орқали ариза топширса,
• ДЙҲХХ ташхисдан ўтказади ва стикер турини белгилайди.

Стикерни ҳайдовчи ўз хоҳишига кўра ДЙҲХХ бўлимидан олиши ёки етказиб беришга буюртма қилиши мумкин.

Тизимнинг асосий мақсади нима?

Эко-стикер — бу шунчаки рангига қараб белгиланадиган белги эмас. Унинг асосий вазифалари қуйидагилар:

• автомобил чиқиндиларини аниқ ҳисоблаш;
• шаҳарлар ҳавосини яхшилаш;
• экологик маданиятни ошириш;
• “ифлос” автомобиллар улушини қисқартириш.