Покистон ҳукумати Ҳиндистонга нисбатан кескин жавоб чораларини эълон қилди. Ҳиндистон бу воқеани ўзи уюштирган бўлиши мумкин, сабаб нима?

Қайд этилишича, 24 апрель Пайшанба куни Покистон Миллий хавфсизлик қўмитасининг юқори даражадаги йиғилишидан сўнг ҳукумат Ҳиндистон юкларининг ўз ҳудуди орқали ўтишини тўхтатишини, Ҳиндистоннинг Исломободдаги дипломатик вакиллик сонини камайтиришни ва Ҳиндистон билан савдони тўхтатишини маълум қилган.

Шу кунда Покистоннинг энг юқори даражадаги фуқаролик ва ҳарбий раҳбарияти Ҳиндистон ҳаракатларини "бир томонлама, сиёсий сабабли ва ҳуқуқий жиҳатдан асоссиз" деб атади. Бу ҳаракатларга покистонликлар учун визаларни бекор қилиш ва дипломатик муносабатларни пасайтириш киради.

Ҳиндистоннинг сув шартномасини тўхтатиб қўйишига жавобан кескин баёнот берган Покистон, агар Ҳиндистон сув оқимларини тўсишга ёки йўналишини ўзгартиришга уринса, бу "уруш ҳаракати" сифатида қабул қилинишини айтди. Покистоннинг деҳқончилигининг 90 фоизи Ҳиндистон орқали ўтадиган Инд дарёси тизимига боғлиқ ҳисобланади.

1960 йилда Жаҳон банки воситачилигида тузилган сув шартномаси Жанубий Осиёдаги кам сонли барқарорлик пойдеворларидан бири деб қаралган, у тўлиқ миқёсдаги урушлар вақтида ҳам ўз кучини сақлаб қолган эди. Унинг ҳозирда бузилиши рамзий ва стратегик жиҳатдан катта дарз деб баҳоланмоқда.

Пайшанба кунги хавфсизлик йиғилишидан аввал, Покистон ҳукумати ҳушёр оҳангда чиққан эди. Сешанба куни жангарилар Ҳиндистоннинг Кашмир ҳудудида 20 дан ортиқ тинч фуқарони ўлдирганига қарамай, Покистон зиддият кучайишини истамаслигини билдирган эди.

Ҳиндистон расмийлари ҳарбий зарбалар эҳтимоли ҳақида ишора қилмоқда, телеканаллар эса ҳарбий таҳлилчилар билан тўлиб-тошган, улар ядровий қуролга эга қўшнилар ўртасида зиддият кучайишининг кутилмаган оқибатлари ҳақида огоҳлантирмоқда.

Ҳиндистон оммавий ахборот воситалари, асосан Бош вазир Нарендра Модининг ҳукумати тарафдори, зудлик билан ҳужумда Покистонни айблади. Покистон эса бу айбловларни рад этди ва Ҳиндистонни беқарор ҳудуддаги хавфсизликдаги заифликлардан эътиборни чалғитишда айблади.

Бундай миқёсдаги охирги ҳужум 2019 йилда Ҳиндистон назоратидаги Кашмирда бўлиб ўтган эди. Ўшанда ўнлаб ҳинд хавфсизлик ходимлари ҳалок бўлган ва Ҳиндистон Покистон ҳудудига ҳаво ҳужуми уюштириб, тўлиқ уруш ёқасигача борган эди.

Баъзи покистонлик таҳлилчилар ҳозирги қарама-қаршилик 2019 йилдагидан ҳам кучайиши мумкинлигидан огоҳлантирмоқда.

"Ҳиндистоннинг эскалацияси аллақачон кечаси бошланди ва бу 2019 йил февралидагидан ҳам кенгроқ бўлади",  деган хавфсизлик бўйича таҳлилчиси Саид Муҳаммад Али.

Унинг айтишича, Ҳиндистон бу ҳужумдан АҚШ билан бирдамликни кучайтириш ва Президент Трампнинг бож тарифлари таҳдидини юмшатиш учун фойдаланмоқда. Шунингдек, Кашмирдаги мустақиллик ҳаракатини террорчилик ҳаракати сифатида кўрсатишга уринмоқда.

Чоршанба кунги баёнотида Покистон расмийлари Ҳиндистоннинг ҳарбий ҳаракатларига оид ҳеч қандай далил кўрмаганини билдирди. Улар Покистон армияси Кашмирнинг икки давлат назоратидаги қисмларини ажратиб турувчи назорат чизиғи бўйлаб огоҳ ҳолда турганини айтди.

Нашрнинг ёзишича, исмини ошкор қилишни истамаган юқори мартабали покистонлик хавфсизлик расмийси дипломатик ва ҳарбий масалаларнинг нозиклиги боис Покистон ҳар қандай ҳаракатга эҳтиёткорона муносабатда бўлишини, бироқ Ҳиндистон томонидан амалга оширилган босқинларга қарши туришини айтган.

"New York Times"га кўра, Ҳиндистондаги вазият Ҳиндистон ҳукумати томонидан амалга оширилиши мумкинлиги айтилмоқда. Чунки шу вақтда бу воқеа АҚШ витсе-президенти Ж.Д. Венс Ҳиндистонга ташриф буюрган пайтга тўғри келган.

 "Улар Покистонга ҳеч қандай далилсиз айб қўймоқда",  деган истеъфодаги бригада генерали Аҳмад Саид Minhas Гео News телеканалида.

 Ҳозирги зиддият 2019 йилги воқеаларни эслатмоқда.

Ўша йилнинг февраль ойида Пулвама шаҳрида содир бўлган худкушлик ҳужуми Ҳиндистон томонидан Покистон ичкарисига ҳаво ҳужумини юзага келтирди, бу эса ҳаво жангига сабаб бўлди. Ҳиндистон самолёти уриб туширилди, учувчи Абхинандан Вартаман қўлга олиниб, кейинроқ озод қилинди — бу ҳаракат, гарчи қисқа муддатга бўлса-да, зиддиятни пасайтирди.

Расмийларнинг айтишича, ҳозирги ҳолат 2019 йилдагидан фарқ қилади. Ўшандаги ҳужумни "Жайш-э-Муҳаммад" радикал гуруҳи ўз зиммасига олган ва нишонга хавфсизлик ходимлари олинган эди. Бу гал эса тинч фуқаролар ўлдирилган ва ҳужум учун жавобгарликни ҳеч ким аниқ ўз зиммасига олмаган.