2025 yil: ijtimoiy tarmoqlar orqali shakllangan kun tartibi va ochiq qolgan savollar

 Yil davomidagi koʻplab hodisalar dastlab Telegram, Facebook va boshqa platformalarda tarqaldi, soʻngra esa keng muhokama va rasmiy idoralarning munosabatiga sabab boʻldi. Bu holat jamiyatda ochiqlik, adolat va javobgarlikka boʻlgan talab keskin oshganini koʻrsatdi.

Yil boshi metan gaz taʼminoti bilan bogʻliq muammolardan boshlandi. Qator hududlarda AGNKSlar faoliyati cheklandi, uzun navbatlar paydo boʻldi va aholi kundalik ehtiyojini qondirishda qiyinchilikka duch keldi. Fargʻona viloyatida fuqaro Gʻayrat Usmonovning metan muammosiga eʼtiroz sifatida amalga oshirgan harakati ijtimoiy tarmoqlarda keng tarqalib, bu masalaning ramziga aylandi. Biroq u maʼmuriy javobgarlikka tortildi, bu esa jamoatchilikda keskin bahslarni keltirib chiqardi. Muammo yil davomida toʻliq bartaraf etilmadi.

Bahor oylarida ichki ishlar organlari bilan bogʻliq yana bir rezonansli holat jamoatchilik diqqat markaziga chiqdi. Maktab direktori Guliraʼno Qosimova bilan bogʻliq videolar ayollar huquqlari, xizmat vakolatlari va kuch ishlatish madaniyati haqidagi bahslarni kuchaytirdi. Rasmiy tekshiruvlar oʻtkazilgani aytilgan boʻlsa-da, jamoatchilik kutgan ochiq va toʻliq huquqiy yakunlar haqida aniq maʼlumot berilmadi.

16 iyul kuni Qashqadaryo viloyati Koʻkdala tumanida metan gaz quyish shoxobchasida sodir boʻlgan portlash esa yilning eng ogʻir fojealaridan biri boʻldi. Hodisa oqibatida insonlar halok boʻldi va bu metan infratuzilmasida xavfsizlik, nazorat va masʼuliyat masalalarini yanada keskin kun tartibiga chiqardi. 

2025 yil axborot maydonida jurnalist Anora Sodiqova va bloger Mirsaid Haydar oʻrtasidagi sud nizosi ham alohida oʻrin egalladi. Sud qarori ijtimoiy tarmoqlarda soʻz erkinligi va javobgarlik chegaralari haqidagi bahslarni yanada jonlantirdi.

Kuz oylarida Toshkent shahri va viloyatida havo ifloslanishi muammosi jamoatchilik noroziligiga sabab boʻldi. AQI koʻrsatkichlarining xavfli darajaga tushishi ijtimoiy tarmoqlarda minglab shikoyatlarni keltirib chiqardi. Vaqtinchalik choralar koʻrilgan boʻlsa-da, mutaxassislar muammo tizimli ekanini taʼkidladi.
Yil davomida tashqi omillar ham kun tartibidan tushmadi.

Rossiyada migrantlarga nisbatan tekshiruvlar va cheklovlar kuchaytirilishi minglab oʻzbekistonliklar orasida xavotir uygʻotdi. Ayrim rasmiy izohlarga qaramay, amaldagi muammolar saqlanib qoldi.
Yil oxirida esa Rossiyada maktab oʻquvchilari oʻrtasida sodir boʻlgan pichoqli hujum jamoatchilikni larzaga soldi. Bolalar xavfsizligi va axborot shaffofligi masalasi yana bir bor keskin qoʻyildi.

Ochiq qolgan savollar
2025 yil voqealari shuni koʻrsatdiki, jamiyatda muammolar koʻpaygani uchun emas, balki fuqarolar sukut qilmay qoʻygani uchun bu qadar koʻp holatlar ochiq muhokamaga chiqdi. Ijtimoiy tarmoqlar jamoatchilik nazoratining asosiy maydoniga aylandi. Ammo rezonans ortidan koʻp hollarda bayonotlar va tekshiruvlar bilan cheklanilib, jamoatchilik kutgan aniq va ochiq huquqiy yakunlar eʼlon qilinmadi.

2025 yil yakunida jamiyat oldida asosiy savol ochiq qoldi: davlat tizimi ochiqlik va javobgarlikka qay darajada tayyor va kelgusi yillarda bu yondashuv oʻzgaradimi?