Jahon chempionati yurak xurujiga olib kelishi mumkin - tadqiqot

Jahon chempionati boshlanar ekan, kardiologlar yurak xastaliklariga chalingan ishqibozlarni ogohlantirmoqda: o‘yinlarning haddan tashqari hayajonli kechishi yurak-qon tomir tizimiga jiddiy zo‘riqish keltirishi mumkin.

“Milliy jamoasining keyingi bosqichga chiqqanidan qattiq quvonish yoki shiddatli penaltilar seriyasini hayajon bilan tomosha qilish kabi kuchli hissiy holatlar yurak kasalligi bor insonlar uchun xavfli oqibatlarga olib kelishi ehtimoli yuqori”, — dedi kardiolog Paola Santaluchiya Euronews nashriga.

“Gipertoniya, semizlik yoki chekish kabi boshqa xavf omillari mavjud bo‘lgan kishilar ham hissiyotlarga boy o‘yinlar paytida ehtiyotkor bo‘lishlari kerak”, — deya qo‘shimcha qildi u.

Kuchli hissiy hayajon yurak urish tezligi, qon bosimi va kortizol kabi stress gormonlarini oshirishi mumkin. Ba’zi hollarda yurak daqiqasiga 150 martagacha tez uradi — bu tez yugurish bilan qiyoslanadigan daraja.

Ushbu xavflar yaqinda o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra aniqlandi. Unda taqiladigan qurilmalar yordamida 2025-yilgi Germaniya kubogi finali paytidagi futbol hayajoni — yurak urish tezligi va stress darajasi o‘lchanib, 12 hafta davomidagi oddiy kunlarda olingan ko‘rsatkichlar bilan taqqoslangan.

Hatto uydan turib tomosha qilganlarda ham sezilarli fiziologik o‘zgarishlar kuzatildi.

Eng kuchli fiziologik reaksiyalar nafaqat gollar paytida, balki noaniqlik lahzalarida, penaltilar seriyasida yoki to‘pning darvoza ustuniga tegishi kabi vaziyatlarda yuzaga keladi.

Ayb futbolda emas

Muammo futbolning o‘zida emas. Aksincha, bu tananing kuchli his-tuyg‘ularga bo‘lgan reaksiyasidir.

“Adrenergik stimulyatsiya eng yuqori cho‘qqisiga chiqadi: qon bosimi va yurak urish tezligi keskin oshib, adrenalin hamda kortizol miqdori ko‘tarilib ketadi — bu keskin holat yuzaga kelishi uchun mos vaziyatdir”, — dedi Norvegiyaning Oslo universiteti kardiologiya professori Den Atar.

Ba’zi kishilarda organizmning bunday reaksiyasi arteriya devorlarida to‘plangan yog‘ qatlamining yorilib, yurak xurujiga olib kelishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Futbol o‘yinini tomosha qilishning hech qanday xavfi yo‘q. Bularning barchasi fiziologik holat. Hayajonlanish xavfli emas.

Shunchaki, olimlar hissiy zo‘riqish, spirtli ichimliklar iste’moli, issiq havo va yurak-qon tomir kasalliklari birgalikda kutilmagan noxush hodisaga olib kelishi mumkinligidan ogohlantirishmoqda.