Eron Yozuvchilar uyushmasi mamlakatdagi qatllarni qoraladi

Eron Yozuvchilar uyushmasi yangi bayonotida Eronda o‘lim jazosi tayinlanishi va ijro etilishini keskin qoraladi.  Bu haqda DW nashri xabar berdi.

3-sentyabr kuni e’lon qilingan ushbu bayonotda qatl “qatag‘onning yalang‘och ko‘rinishi” deb atalgan, uning jamoat oldida ijro etilishi esa “kuchni ko‘z-ko‘z qilish va jamiyatda qo‘rquv uyg‘otish” sifatida tasvirlangan.

Shuningdek, Eron Yozuvchilar uyushmasi bayonotida “ayblanuvchining advokat bilan erkin uchrasha olmasligi, uzoq vaqt hibsda saqlanishi, oila a’zolarining xabarsiz qoldirilishi, jismoniy va ruhiy tazyiqlar ostida olingan iqrorlar hamda mahbuslarni chidab bo‘lmas sharoitlardan qutulish uchun so‘ralgan har qanday gapni aytishga majburlovchi “noma’lum muddatli qamoq” kabi holatlar ayblanuvchilar huquqlari keng ko‘lamda poymol etilishining bir qismi, xolos” deb ta’riflangan.

Bayonotda joriy yil yanvardagi norozilik namoyishlari, namoyishchilarga qarshi keng ko‘lamli bosimlar hamda hibsga olishlar va xavfsizlikka oid ishlarning ko‘paygani tilga olinib, urush bahonasida o‘lim jazolarini chiqarish va ijro etish amaliyoti kuchayib borayotgani ta’kidlanadi.

“Ushbu mexanizm Islom Respublikasi tashkil topgan ilk yillardanoq muxoliflar va tanqidchilarga qarshi yuritib kelayotgan siyosatning davomidir. Norozilikni doimo jinoyat, muxolifatni xavfsizlikka tahdid, o‘zgacha fikrlovchilarni esa dushman deb bilgan hukumat qatllardan nafaqat “jazo” sifatida, balki jamiyatda qo‘rquv va vahima uyg‘otish uchun ham foydalanadi”.

Eron Yozuvchilar uyushmasi “qatl jazolariga qarshi turish, ularga qat’iy qarshilik ko‘rsatish zarurligini” ta’kidlab, bayonotini quyidagicha yakunladi: “Yashash huquqi hukumatlarning imtiyozi emas va hech bir inson qonun nomi bilan bu huquqdan mahrum qilinishi mumkin emas”.

Norvegiyada joylashgan “Eron inson huquqlari” tashkiloti hisobotiga ko‘ra, 2026-yil davomida Eronda shu kunga qadar 533 kishi qatl etilgan.