Avgustda oʻzbekistonliklarni qanday ob-havo kutmoqda?

Agentlikka koʻra, avgust issiq ob-havo bilan boshlanadi. Oyning birinchi besh kunligida kunduz kunlari havo 39-41 darajagacha, janubda 42-44 darajagacha isiydi. Keyinchalik issiq biroz pasayadi va hududning katta qismida birinchi oʻn kunlikning oxirigacha kunduz kuni havo harorati 36-39 daraja atrofida, janubda baʼzi joylarda 40-42 darajagacha boʻladi. 

Ikkinchi va uchinchi oʻn kunliklarda harorat kechalari 22-25 darajadan 17-20 darajagacha, kunduz kunlari 35-38 darajadan 30-33 darajagacha oʻzgarib turadi. Shuningdek, avgust oyi quruq boʻlishi kutilmoqda. Oylik yogʻingarchilik miqdori meʼyor atrofida, baʼzi joylarda meʼyordan kam boʻlishi prognoz qilinmoqda. Oyning uchinchi oʻn kunligining ayrim kunlarida qisqa muddatli yomgʻir yogʻishi ehtimoli bor. 

Oʻzbekistonda avgust oyi qanday kechgan? 

Maʼlumki, avgust oyida harorat asta-sekin pasaya boshlaydi. Oʻzbekiston hududi boʻyicha avgust oyining oʻrtacha oylik harorati iyul oyiga nisbatan 1,5-2,5 darajaga pastdir. Avgustda haroratning mutlaq maksimumi ham iyulning maksimumidan past boʻladi. 

Toshkentda meteorologik kuzatuvlarning barcha yillari uchun eng yuqori havo harorati iyul oyida 44,6 darajani (bunday harorat 1997 yilda qayd etilgan), avgust oyida esa 43,1 darajani (1944 yil) tashkil etgan. Soʻnggi 10 yil ichida avgust oyida 41,8 daraja boʻlgan eng yuqori harorat 2019 yilda kuzatilgan. Respublikaning eng chekka janubida, Termiz shahrida eng yuqori harorat iyul oyida 48,6 darajani (1914 yil), avgust oyida esa 46,3 darajani (1947 yil) tashkil qilgan. 

"Avgust iqlim xususiyatlari jihatidan iyul kabi issiq boʻlmasa-da, bu hali ham juda issiq oy deb hisoblanadi. Hududning katta qismida avgust oyida asosan kunduzgi harorat 33-38 darajani, janubda va choʻl hududlarda 37-42 darajani tashkil etadi. Issiq ob-havoning eng yuqori choʻqqilarida ayrim kunlarda havo harorati 40-42 darajaga, janubda va choʻl hududlarda baʼzi joylarda 43-45 darajaga yetadi", 

deyiladi agentlik xabarida. 

Shunga qaramay, avgust oyining ikkinchi yarmida kuz fasli yaqinlashayotgani seziladi. Salqin havoning kirib kelish soni koʻpayadi. Harorat 40 daraja va undan yuqori boʻlgan kunlar soni iyul oyiga nisbatan sezilarli darajada kamayadi. Oʻzbekiston hududining katta qismida avgust oyida havo harorati 40 darajadan yuqori boʻlmagan yillar ham kuzatilgan va faqat shimolda, janubda va choʻl hududlarda ayrim kunlarda havo 41-43 darajagacha isigan. Soʻnggi yillarda bunday avgust oylari 2020, 2021 va 2022 yillarda kuzatildi. 

Togʻ tizmalariga yaqinroq joylashgan hududlarda, koʻp yillik kuzatuv maʼlumotlariga koʻra, avgust oyida harorat deyarli hech qachon 40 darajagacha koʻtarilmagan. Ayrim yillarda avgust oyida salqin havo kirib kelishi Oʻzbekiston hududi boʻyicha kunduzgi haroratni 25-30 darajagacha, baʼzida esa undan ham pastroq 20-25 darajagacha pasaytiradi. 

Avgust — yilning eng quruq oyi 

Avgust oyida yomgʻirlar juda kam yogʻadi, hududning katta qismida oʻrtacha 1 kundan 3 kungacha biroz yomgʻir yogʻishi, oʻrtacha oylik yogʻingarchilik miqdori esa 1-2 millimetrdan, Fargʻona vodiysida 3-5 millimetrdan koʻp boʻlmaydi. Togʻ oldi va togʻli hududlarda yomgʻir tez-tez yogʻadi va oʻrtacha oylik yogʻingarchilik miqdori baʼzi joylarda 12-15 millimetrni, Fargʻona viloyati togʻlarida va Toshkent viloyatining baland togʻlarida esa 20-22 millimetrni tashkil etadi.

Respublikaning ayrim hududlarida ushbu eng qurgʻoqchil oyga nisbatan jadallikdagi jala yomgʻirlar kuzatilgan istisno holatlar mavjud. 2020 yil avgust oyi oxirida Oʻzbekistonning Markaziy viloyatlarida yogʻingarchilik miqdori 10-34 mm boʻlgan kuchli jala yomgʻirlar yogʻgan. Shu kuni Toshkentda 17 mm yogʻingarchilik boʻldi (oylik meʼyor 2 mm) — bunday holat avgust oyida bir kecha-kunduzlik yogʻingarchilik miqdori boʻyicha mutlaq rekorddir. 2023 yilning avgust oyi yogʻingarchilik boʻlishi jihatidan gʻayrioddiy yil boʻlgan. 

Uzoq muddatli quruq va biroz issiq ob-havodan soʻng, 2023 yil 27-31 iyul kunlari Oʻzbekistonning deyarli barcha hududi boʻyicha vaqti-vaqti bilan yomgʻir yogʻgan. Baʼzi joylarda yomgʻir kuchli yogʻdi — bir kecha-kunduzda, aniqrogʻi bir necha soat ichida yogʻingarchilik miqdori avgust oyidagi oylik meʼyordan bir necha baravar koʻp boʻlgan. Respublikaning ayrim hududlarida bir kecha-kunduzlik yogʻingarchilik miqdorining tarixiy maksimumlari yangilangan edi. 

Eng eʼtiborga loyiq rekordlar Sariosiyo meteostansiyasi (Surxondaryo viloyati togʻ oldida) hududida oʻrnatildi, bunda oylik meʼyor 0,4 mm boʻlganda 3 soat 10 daqiqa ichida 35 mm, Qoʻqon meteostansiyasi (Fargʻona vodiysi) hududida oylik meʼyor 5 mm boʻlganda 20 daqiqa ichida 35 mm yogʻingarchilik boʻlgan edi.