Oʻzbekistonda eko-stiker tizimi qachondan amal qiladi?

Bu haqda Davlat ekologik ekspertizasi markazi maʼlum qildi.

Eko-stiker tizimi qachon kuchga kiradi?

Vazirlar Mahkamasining 750-son qaroriga muvofiq, eko-stikerlar toʻgʻrisidagi nizom 2025 yil 29 noyabrdan amal qilishni boshlagan. Amalda stikerlarni berish jarayoni esa 2026 yil 1 yanvardan start oladi.

Tizim butun mamlakat boʻylab bosqichma-bosqich joriy etilsa-da, eng qatʼiy cheklovlar avvalo Toshkent shahridagi ekologik zonalarda qoʻllaniladi.

Avtomobillar qay tarzda toifalashtiriladi?

2026 yildan boshlab har bir avtomobilning ekologik ahvoli tekshirilib, unga maxsus stiker beriladi. Stikerlar uch xil rangda boʻladi:

• Yashil — ekologik toza, Yevro-5/6 standartlariga mos
• Sariq — oʻrta darajada ifloslantiruvchi
• Qizil — chiqindisi yuqori, ekologik xavf darajasi yuqori

Toifalashtirish Avtomobil  Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati (DYHXX) tomonidan oʻtkaziladigan texnik diagnostika natijasida amalga oshiriladi.

Ekologik zonalar: kimga cheklov, kimga ruxsat?

Yaqin yillarda Toshkentda maxsus ekologik zonalar tashkil etiladi. Bu zonalarga kirish avtomobilning stikeriga qarab belgilanadi:

• Qizil toifa avtomobillariga ayrim markaziy hududlarga kirish taqiqlanadi;
• Sariq toifa uchun qisman cheklovlar joriy qilinishi mumkin;
• Yashil toifa avtomobillari erkin harakatlanishi mumkin boʻladi.

Taʼkidlanishicha, bu cheklovlar aholi salomatligi va havo sifati uchun juda muhim.

Xalqaro tajriba: Oʻzbekistonda nimalar kutilmoqda?

Yevropa va Koreya tajribasiga tayanilgan holda kelgusida quyidagi imkoniyatlar joriy etilishi mumkin:

• yashil stikerga ega haydovchilar uchun arzonroq parkovka;
• muayyan kunlarda faqat “yashil” toifaga ruxsat berish;
• “qizil” avtomobillarga qoʻshimcha cheklovlar;
• regionlarda ham ekologik zonalar tashkil etish.

Bu choralar transport harakatini ekologik tamoyillar asosida qayta tashkil etishga xizmat qiladi.

Eko-stikerni qanday tartibda olish mumkin?

2026 yildan boshlab:

• avtomobil roʻyxatga olinsa yoki qayta roʻyxatdan oʻtsa,
• haydovchi my.gov.uz orqali ariza topshirsa,
• DYHXX tashxisdan oʻtkazadi va stiker turini belgilaydi.

Stikerni haydovchi oʻz xohishiga koʻra DYHXX boʻlimidan olishi yoki yetkazib berishga buyurtma qilishi mumkin.

Tizimning asosiy maqsadi nima?

Eko-stiker — bu shunchaki rangiga qarab belgilanadigan belgi emas. Uning asosiy vazifalari quyidagilar:

• avtomobil chiqindilarini aniq hisoblash;
• shaharlar havosini yaxshilash;
• ekologik madaniyatni oshirish;
• “iflos” avtomobillar ulushini qisqartirish.