Rossiya Malayziya samolyotini urib tushirishda aybdor deb topildi — BMT

Xalqaro aviatsiya tashkiloti (ICAO)ning bayonotida yozilishicha, 2014 yil 17 iyulda Malayziya aviakompaniyasining MH17 reysi Amsterdamdan Kuala-Lumpurga uchib ketayotgan vaqtida Ukraina sharqida rossiyaparast ayirmachilar va Ukraina kuchlari oʻrtasidagi jangda urib tushirilgan. 

2022 yil noyabrida Gollandiya sudlari ikki nafar rossiyalik va bir nafar ukrainalikni sudga keltirilmagan holda qotillikda aybdor deb topdi. Moskva esa Gollandiyaning bu qarorni "sharmandali" deb atab, oʻz fuqarolarini ekstraditsiya qilmasligini aytgan.

Montrealda joylashgan ICAO bu borada izoh berish soʻroviga darhol javob bermadi. Mazkur ish 2022 yilda Avstraliya va Gollandiya tomonidan ochilgan.
 

"Bu qaror haqiqatni aniqlash va MH17 parvozida halok boʻlganlarning oila aʼzolari hamda yaqinlariga nisbatan adolat va javobgarlikni taʼminlash yoʻlida muhim qadamdir", degan Gollandiya tashqi ishlar vaziri Kaspar Veldkamp.
 

Gollandiya va Avstraliya ICAO Kengashidan Rossiyani tovon haqidagi muzokaralarga majburlashni talab qilmoqda.

Avstraliya tashqi ishlar vazirasi Penny Wong esa oʻz bayonotida hukumat bu qarorni olqishlaganini bildirgan va ICAOni tez orada kompensatsiya choralarini belgilashga chaqirgan.

"Biz Rossiyani bu dahshatli zoʻravonlik uchun javobgarlikni tan olishga va xalqaro huquqqa muvofiq tovon toʻlashga chaqiramiz", degan u.

ICAOning nazorat kuchi yoʻq, biroq u 193 aʼzoga ega boʻlgan tashkilot sifatida global aviatsiya standartlarini belgilaydi va bu qoidalar dunyo boʻylab keng qabul qilingan.

Eslatib oʻtamiz, 2024 yilning 25 dekabr kunida Bokudan Grozniyga uchayotgan Ozarbayjonning Azerbaijan Airlines'ga tegishli boʻlgan yoʻlovchi tashuvchi samolyoti Qozogʻistonning Mangʻistau viloyati Akatu shahri yaqinida qulab tushgan edi.

Dastlabki maʼlumotlarga koʻra, samolyot qushlar galasiga urilib ketgan degan taxmin ilgari surilgan edi. Keyinchalik tekshiruvlarda samolyot hech qanday qushlar galasiga uchramagan u urib tushirilgani aytilgan edi. Rasmiy ravishda boʻlmasa xorij va Azarbayjon mahalliy nashrlari bu samolyotni Rossiya hukumati urib tushirgan degan xulosaga kelgan.

Garchi bu voqea hali yakuniga yetmagan boʻlsa-da uning fonida Ozarbayjon va Rossiya munosabatlari noziklashgan edi. Bi necha marotaba Putin Prezidenti Ilhom Aliyev bilan telefon orqali muloqot qilgan.

Shuningdek, Ozarbayjonda "Rossiya uyi" ham yopildi. Bundan tashqari bir kun qolganida Ilhom Aliyev 9 mayga bagʻishlangan Moskvadagi harbiy paradda qatnashmasligini maʼlum qilgan edi.