50 йилдан сўнг инсоният яна Ойга парвоз қилди

NASA томонидан амалга оширилаётган Artemis дастури инсониятни Ойга қайта олиб чиқиш ва кейинчалик Марсга учиш учун замин яратишга қаратилган.

“Орион” космик кемасида амалга оширилаётган миссия тахминан 10 кун давом этади. Бу вақтда астронавтлар Ой атрофидан айланиб ўтишади.

Ойга қўниш режалаштирилмаган. Асосий мақсад – технологияларни синовдан ўтказиш. Хусусан, ҳаёт фаолиятини таъминловчи тизимлар, алоқа, навигация ва юқори тезликда Ерга қайтиш жараёни текширилади.

Миссия давомида астронавтлар Ер юзидан тахминан 400 минг километр узоқликкача боради. Бу инсоният қадами етган энг узоқ масофалардан биридир. Шу сабабли, Artemis II нафақат илмий, балки технологик синов сифатида ҳам катта аҳамиятга эга.

Бу парвоз келажакдаги Artemis III миссияси учун асос яратади. Айнан кейинги босқичда NASA инсонни яна Ой юзасига қўндиришни режалаштирган. Узоқ муддатли режа эса Ойда доимий база яратиш ва ундан Марсга парвозлар учун таянч сифатида фойдаланишдир.

Нега номи “Artemis”?

“Artemis” номи рамзий маънога эга. Юнон мифологиясида Аrtemis – Ой маъбудаси ҳисобланади. Энг муҳими, у Аполлон – Қуёш худосининг эгизак опаси.

1960-70 йилларда инсонни илк бор Ойга олиб чиққан дастур “Аполлон” деб номланган эди.

Янги дастурнинг “Artemis” деб номланиши эски дастурнинг мантиқий давоми эканлигини билдиради.

Аввалги дастурдан фарқли равишда бугунги кунда илғор ракеталар, замонавий сунъий интеллект ва автоматлаштирилган бошқарув тизимлари мавжуд. Шу сабабли ушбу миссиядан юқори натижалар кутиш мумкин.

Экипаж аъзолари

Кристина Кох тарихда Ой миссиясида иштирок этган биринчи аёл сифатида қолди. Экипажда Ойга учаётган илк қора танли астронавт ҳам бор. Шунингдек, АҚШдан ташқари давлатдан – Канададан ҳам астронавт миссияда иштирок этмоқда.

Artemis II – бу шунчаки космик парвоз эмас, балки коинотни забт этишдаги муҳим босқичдир.