50 yildan so‘ng insoniyat yana Oyga parvoz qildi

NASA 2026‑yil 1‑aprelda Oyga ekipaj jo‘natdi. Unda ayol va qora tanli astronavt ham bor.

Ulashish:

50 yildan so‘ng insoniyat yana Oyga parvoz qildi

NASA tomonidan amalga oshirilayotgan Artemis dasturi insoniyatni Oyga qayta olib chiqish va keyinchalik Marsga uchish uchun zamin yaratishga qaratilgan.

“Orion” kosmik kemasida amalga oshirilayotgan missiya taxminan 10 kun davom etadi. Bu vaqtda astronavtlar Oy atrofidan aylanib o‘tishadi.

Artemis II mission to the moon: By the numbers - ABC News

Oyga qo‘nish rejalashtirilmagan. Asosiy maqsad – texnologiyalarni sinovdan o‘tkazish. Xususan, hayot faoliyatini ta’minlovchi tizimlar, aloqa, navigatsiya va yuqori tezlikda Yerga qaytish jarayoni tekshiriladi.

Missiya davomida astronavtlar Yer yuzidan taxminan 400 ming kilometr uzoqlikkacha boradi. Bu insoniyat qadami yetgan eng uzoq masofalardan biridir. Shu sababli, Artemis II nafaqat ilmiy, balki texnologik sinov sifatida ham katta ahamiyatga ega.

Bu parvoz kelajakdagi Artemis III missiyasi uchun asos yaratadi. Aynan keyingi bosqichda NASA insonni yana Oy yuzasiga qo‘ndirishni rejalashtirgan. Uzoq muddatli reja esa Oyda doimiy baza yaratish va undan Marsga parvozlar uchun tayanch sifatida foydalanishdir.

 

Nega nomi “Artemis”?

“Artemis” nomi ramziy ma’noga ega. Yunon mifologiyasida Artemida – Oy ma’budasi hisoblanadi. Eng muhimi, u Apollon – Quyosh xudosining egizak opasi.

1960-70-yillarda insonni ilk bor Oyga olib chiqqan dastur “Apollon” deb nomlangan edi.

Yangi dasturning “Artemis” deb nomlanishi eski dasturning mantiqiy davomi ekanligini bildiradi.

Avvalgi dasturdan farqli ravishda bugungi kunda ilg‘or raketalar, zamonaviy sun’iy intellekt va avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari mavjud. Shu sababli ushbu missiyadan yuqori natijalar kutish mumkin.

 

Ekipaj a’zolari

Kristina Kox tarixda Oy missiyasida ishtirok etgan birinchi ayol sifatida tarixda qoldi. Ekipajda Oyga uchayotgan ilk qora tanli astronavt ham bor. Shuningdek, AQSHdan tashqari davlatdan – Kanadadan ham astronavt missiyada ishtirok etmoqda.

2026 set to be the year NASA astronauts fly around the moon again

Artemis II – bu shunchaki kosmik parvoz emas, balki koinotni zabt etishdagi muhim bosqichdir.

So‘nggi yangiliklar

Amudaryo suvida Afg‘onistonning ulushi bormi?

Joriy yilning 25-26 – mart kunlari “Toshkent suv haftaligi” forumi bo‘lib o‘tdi va unda Tolibon vakili ma’ruza qildi. Dunyoning 19 davlatidan 80 ga yaqin ma’ruzachi va 1200 dan ortiq vakil ishtirok etgan forumda Afg‘onistonning 2028-yilda Qo‘shtepa kanalini qurib bitkazish rejasi ham muhokama qilindi.

Oʻzbekiston

02.04.2026, 11:24

Bitta bilet – bir nechta manzil: “Uzbekistan Airways” qiziqarli shartnoma imzoladi

Air India va  Uzbekistan Airways rasman kod-sher bitimini imzoladi.

Oʻzbekiston

01.04.2026, 16:01

Kimda “qizil tugma” bor? Dunyodagi yadroviy davlatlar va ularning tarixi

Dunyoda yadroviy qurolga ega davlatlar soni 10 taga yetgan. Dastlab himoya vositasi sifatida yaratilgan ushbu qurol bugun insoniyat uchun eng katta global tahdidlardan biriga aylangan.Ushbu maqolada yadroviy qurolga ega davlatlar, ularning qanday shakllangani va yadrosiz hududlar haqida batafsil ma’lumot beramiz.

Fan-texnologiya

01.04.2026, 10:04

12 tonna KitKat mahsuloti Yevropada o‘g‘irlandi

Nestlé kompaniyasining Italiyadagi ishlab chiqarish korxonasidan Polshaga jo‘natilgan KitKat brendiga tegishli 12 tonna, aniqrog‘i, 413 793 dona shokolad batonchasi o‘tgan hafta o‘g‘irlangan.

Jahon

31.03.2026, 15:37

Ukraina va Saudiya: Kiyev harbiy tajribasini Fors ko‘rfaziga eksport qilmoqda

Dronlarga qarshi kurashish borasida jahon yetakchisiga aylanib ulgurgan Ukraina Saudiya Arabistoni bilan mudofaa shartnomasini imzoladi.

Jahon

28.03.2026, 17:20

Benksi kim? Asrimizning eng mashhur “ko‘cha” rassomi fosh bo‘ldi(mi?)

O‘nlab yillar mobaynida shaxsini sir tuta olgan “ko‘cha” rassomi kimligi ma’lum. Bu haqda Reuters xabar qildi. Biroq ko‘pchilik, xususan, Euronews bu yangilikka shubha qilmoqda, chunki Banksining shaxsi hanuz rasmiy tasdiqlanmadi.

Madaniy

28.03.2026, 15:48

Erondagi urush fonida aviatashuvlar narxi keskin oshdi

Eron atrofidagi keskinlik va harbiy harakatlar global logistikaga jiddiy taʼsir koʻrsatmoqda. Freightos maʼlumotlariga koʻra, aviatashuvlar qiymati ayrim yoʻnalishlarda 82% gacha oshgan.

Jahon

21.03.2026, 07:18

Hayit kuni Toshkentda jamoat transporti soat 04:00 dan ish boshlaydi

Ramazon hayiti munosabati bilan 20 mart kuni Toshkent shahrida jamoat transporti - avtobus va metropoliten oʻz ish faoliyatini ertalab soat 04:00 dan boshlaydi. 

Oʻzbekiston

19.03.2026, 14:42

Navroʻz va Hayit arafasida 392 nafar mahbus afv etildi

Oʻzbekiston prezidenti farmoni bilan jazo muddatini oʻtayotgan, qilmishiga pushaymon boʻlgan va tuzalish yoʻliga oʻtgan 392 nafar shaxs afv etildi.

Oʻzbekiston

19.03.2026, 14:37

Afgʻoniston va Pokiston Ramazon hayiti munosabati bilan vaqtinchalik otashkesim eʼlon qildi

Afgʻoniston va Pokiston Ramazon oyi yakunlanishi — Iyd al-Fitr (Roʻza hayiti) munosabati bilan vaqtinchalik oʻt ochishni toʻxtatishga kelishib oldi.

Jahon

19.03.2026, 12:00

Islom sivilizatsiyasi markaziga kirish narxlari maʼlum qilindi

Toshkentda joylashgan Islom svilizatsiyasi markazi oʻz faoliyatini boshlamoqda. 2026 yil 18 mart kuni boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida markazga kirish tartibi va narxlar eʼlon qilindi.

Madaniy

19.03.2026, 11:20