updated: 22.03.2026, 00:24

2025 йил Нобель мукофоти совриндорлари эълон қилинди

2025 йил 6–13 октябрь кунлари Швеция ва Норвегияда ўтган Нобель ҳафталигида физиология ва тиббиёт, физика, кимё, адабиёт, тинчлик ва иқтисод соҳалари бўйича йил лауреатлари эълон қилинди. Нобель мукофоти 1901 йилдан бери топширилиб, ҳар бир ғолиб 11 млн швед кронаси, диплом ва олтин медаль олади. Расмий маросим 10 декабрда Стокгольм ва Ослода ўтказилади.

Жаҳон

10.12.2025, 18:25

Улашиш:

2025 йил Нобель мукофоти совриндорлари эълон қилинди

Нобель мукофоти ҳақида қисқача

Нобель мукофоти — Альфред Нобел васиятига кўра 1901 йилдан бери бериб келинаётган энг нуфузли халқаро мукофот. У:

  • физиология ва тиббиёт,
  • физика,
  • кимё,
  • адабиёт,
  • тинчлик

йўналишларини қамраб олади. 1969 йилдан бошлаб иқтисод бўйича мукофот ҳам қўшилган.

Ҳар бир лауреат 11 млн швед кронаси миқдоридаги пул мукофоти, диплом ва олтин медаль билан тақдирланади. Расмий маросим ҳар йили 10 декабрда Стокгольм ва Ослода бўлиб ўтади.

 

Физиология ва тиббиёт бўйича мукофот

2025 йилги мукофот америкалик олимлар Мэри Брунков ва Фред Рамсделл, шунингдек японлик Шимон Сакагучига берилди. Улар иммун тизимининг ўз ҳужайраларига ҳужум қилмаслигини таъминлайдиган механизм — периферик иммунологик толерантликни очгани учун тақдирланди.

Бу кашфиёт аутоиммун касалликларни даволашда янги йўналишларни очиб берди.

 

Физика бўйича мукофот

Мукофотга британиялик Жон Кларк, франциялик Мишель Деворе ва америкалик Жон Мартинес сазовор бўлди. Улар макро даражада квант туннеллашуви ва энергия квантланиши билан боғлиқ тадқиқотлари учун тақдирланди.

Ушбу ишларнинг натижалари барқарор квант компьютерлар яратишда фундаментал аҳамиятга эга.

 

Кимё бўйича мукофот

Кимё соҳасидаги мукофот япониялик Сусуму Китагава, британиялик Ричард Робсон ва америкалик Омар Муннис Ягига берилди. Улар металлорганик каркаслар (MOF) деб аталувчи янги молекуляр структурани ишлаб чиққани учун эътироф этилди.

MOF технологияси:

  • сувни тозалаш,
  • ҳаводан намлик йиғиш,
  • чиқиндиларни парчалаш,
  • дориларни сақлаш

каби соҳаларда кенг қўлланиши мумкин.

 

Адабиёт бўйича мукофот

Венгер ёзувчиси Ласло Краснохоркаи 2025 йил адабиёт бўйича Нобель мукофотига сазовор бўлди.

Швед академияси уни “апокалиптик воқеалар орасида санъат қудратини намоён эта олган эпик ёзувчи” сифатида баҳолади.

Краснохоркаи — Нобель мукофотини олган венгер ёзувчилар орасида иккинчи номзод.

 

Тинчлик бўйича мукофот

2025 йил Тинчлик мукофоти Венесуэла мухолифати етакчиси Мария Корина Мачадога берилди.

У мамлакатда демократия учун олиб борган кураши ва инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишдаги саъй-ҳаракатлари учун тақдирланди.

 

Иқтисод бўйича мукофот

Иқтисод соҳаси бўйича мукофот Жоэл Мокир, Филипп Агьон ва Питер Хоуиттга берилди.

  • Мокир — инновациялар ривожланиши ва илм–техника тараққиётининг тарихий асосларини тадқиқ этгани учун,
  • Агьон ва Хоуитт — иқтисодда “ижодий вайрона қилиш” модели учун тақдирланди.

Мукофотнинг ярми Мокирга, қолган ярми Агьон ва Хоуитт ўртасида бўлинди.

Мақолани Азиз Солиев тайёрлади.
 

Жаҳон

10.12.2025, 18:25

Улашиш:

мавзуга оид янгиликлар

Венесуэла мухолифатчиси Трампга Нобель мукофоти медалини совға қилди

15 январь куни АҚШ президенти Доналд Трамп Оқ уйда Венесуэла мухолифати етакчиси Мария Корина Мачадо билан учрашди. Учрашувда Мачадо тинчлик бўйича Нобель мукофотининг олтин медалини Трампга рамзий совға сифатида топширди.

Жаҳон

16.01.2026, 09:35

Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti venger yozuvchisiga berildi

Адабиёт бўйича Нобель мукофоти венгер ёзувчисига берилди

2025 йил адабиёт боъйича Нобель мукофоти “қиёмат даҳшати шароитида санъатнинг кучини яна бир бор тасдиқлаган ишончли ижоди учун” венгер ёзувчиси Ласло Краснахроникаига берилди. Нобел қўмитасига кўра, “Краснахоркаи Ласло — Кафка ва Томас Бернхардга бориб тақаладиган Марказий Европа анъаналарига мансуб буюк эпик ёзувчи».

Фан-технология

10.10.2025, 12:03

Pokiston Trampni Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga nomzod etib koʻrsatdi

Покистон Трампни Тинчлик бўйича Нобел мукофотига номзод этиб кўрсатди

Покистон ҳукумати АҚШ президенти Доналд Трампни 2026 йилги Тинчлик  бўйича Нобел мукофотига номзод сифатида кўрсатди. Бу ҳақда "Газта.ru" нашри хабар берди.

Жаҳон

21.06.2025, 12:20

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Инсон нейронлари ва компьютер чипи бирлаштирилмоқда

Дунё бўйлаб компаниялар сунъий интеллект  моделларини таъминлаш учун катта-катта маълумот марказларини қуришга интилаётган бир пайтда, баъзи тадқиқотчилар тирик инсон ҳужайраларини компьютер тизимларида қўллаш имкониятини ўрганмоқда. Авваллари ойлар ёки йиллар давом этадиган махсус лаборатория ишларини интеграциялашган платформа ёрдамида бир неча соат ёки кун ичида бажариш мумкин.

Фан-технология

04.04.2026, 15:48

Хитойда 11 нафар болани ўғирлаб сотган жиноятчи қатл этилди

Хитойда бир неча йил давомида болаларни ўғирлаш ва сотиш билан шуғулланган жиноятчига нисбатан чиқарилган ўлим жазоси ижро этилди.

Жаҳон

04.04.2026, 15:47

Трамп 1,5 трлн долларлик ҳарбий бюджетни сўради: Конгрессда баҳслар кучаймоқда

Доналд Трамп маъмурияти 2027 молиявий йил учун мудофаа харажатларини кескин оширишни таклиф қилди.

Жаҳон

04.04.2026, 15:29

Ҳормуз бўғозида янги тартиб: кемалар қандай назорат қилинади?

Ҳормуз бўғозида кема қатнови атрофидаги вазият тобора мураккаблашмоқда. Манбага кўра, кема эгалари транзит хавфсизлигини таъминлаш учун Эрон билан боғлиқ брокерлар орқали ёпиқ музокаралар олиб боришга мажбур.

Жаҳон

04.04.2026, 13:28

Исроилни қум бўрони қоплади: ҳаво кескин ифлосланди

Исроил ҳудудида кучли қум бўрони кузатилиб, мамлакатнинг деярли барча ҳудудларида ҳаво сифатининг кескин ёмонлашувига олиб келди.

Жаҳон

04.04.2026, 12:35

Футбол тарихидаги энг қиммат чипталар АҚШда!

Шу йил 19–20 июль кунлари Нью-Жерсида бўлиб ўтадиган финал ўйини учун чипта нархлари рекорд даражага етди ва футбол тарихидаги энг қиммат билетлардан бирига айланди.

Спорт

04.04.2026, 12:00

Куба маҳбусларни оммавий озод қилишни бошлади

Куба ҳукумати жума куни қамоқхоналардан маҳбусларни озод қилиш жараёнини бошлади. Бу сўнгги 10 йилдаги энг йирик амнистиялардан бири бўлиб, расмийлар уни “суверен ва инсонпарварлик қадами” деб аташмоқда.

Жаҳон

04.04.2026, 11:51

Хитой шимолида оқсил касаллиги авж олди: вакциналар самара бермаяпти

Хитойнинг шимолий ҳудудларида чорва моллари орасида оқсил касаллиги тарқалиши кучаймоқда. 

Жаҳон

04.04.2026, 09:46

Дональд Трампнинг Саудияга қатъий баёноти

Доналд Трамп Майамидаги инвестиция форумидан сўнг Саудия Арабистони шаҳзодаси Муҳаммад бин Салмонга нисбатан очиқ ва кескин баёнотлар берди.

Жаҳон

03.04.2026, 18:24

Навоий ҳибсхоналарида нималар содир бўлмоқда? Омбудсман назорати

Навоий вилоятидаги жазони ижро этиш колониялари ҳамда вақтинча сақлаш ҳибсхоналаридаги овқатланиш, тиббий хизмат, таълим ва меҳнат шароитлари ўрганилди. 

Ўзбекистон

03.04.2026, 17:47

Ҳормуздаги вазият: 670 та кема кутиб турибди

Сўнгги 48 соатда Ҳормуз бўғозининг ғарбий томонида 670 та юк кемаси тўхтаб қолди. БАА, Греция, Хитой ва бошқа Осиё давлатлари катта зарар кўрмоқда. Бўғоздан ўтишга уринганлар ҳам мавжуд.

Иқтисодиёт

03.04.2026, 17:17

Россияда жазо ўтаётган ўзбекистонликлар Ватанга қайтарилиши мумкин

Россия ҳудудида жазо ўтаётган 3 мингдан ортиқ Ўзбекистон фуқаросини Ватанга ўтказиш имконияти бор. Бу ҳақда Россия Федерацияси Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Татяна Москалкова маълум қилди.

Ўзбекистон

03.04.2026, 16:30

Эрон йирик нефть қувурига зарба берди

Сўнгги хабарларга кўра, Эрон дунёдаги муҳим нефть инфратузилмаларидан бирига зарба бергани айтилмоқда.  Гап Бирлашган Араб Амирликларининг (БАА) Ҳабшан–Фужайра нефть қувури ҳақида кетмоқда.

Жаҳон

03.04.2026, 14:56

Apple ва Samsung: Жаҳон смартфон бозорининг етакчилари

Apple смартфон ишлаб чиқарувчилар орасида биринчи ўринда турибди. Дунёдаги барча фаол телефонларнинг чорак қисмини iPhone ташкил этади. Яъни, дунёдаги ҳар тўртинчи смартфон эгаси iPhone'дан фойдаланади. Samsung эса бозорнинг сал кам 20 фоизига эгалик қилмоқда.

Иқтисодиёт

03.04.2026, 12:37

Ўзбекистон фуқаролари эндиликда Тайванга онлайн виза олишлари мумкин

Энди Ўзбекистон, Қозоғистон ва Арманистон фуқаролари Шенген ёки АҚШ визаси (180 кундан узоқ муддатли) билан Тайванга электрон виза олиши мумкин.

Жаҳон

03.04.2026, 12:18

Трамп АҚШ бош прокурорини алмаштирди

АҚШ президенти Доналд Трамп мамлакат Бош прокурори Пэм Бондининг лавозимидан кетганини расман эълон қилди. 

Жаҳон

03.04.2026, 11:41

Энди банк картаси ва телефон рақами бир эгага тегишли бўлиши шарт

Марказий банк қарорига кўра, 2026 йил 22 апрелдан бошлаб фойдаланувчининг телефон рақами ва жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (ЖШШИР) ўзаро мослиги мажбурий тарзда текширилади.

Иқтисодиёт

03.04.2026, 09:37

Трамп разведка раҳбарини алмаштиришни кўриб чиқмоқда

АҚШ президенти Доналд Трамп Миллий разведка директори Тулси Габбардни лавозимидан озод этиш масаласини муҳокама қилмоқда.

Жаҳон

03.04.2026, 08:49

Угандада фожиа: болалар боғчасида пичоқли ҳужум, 4 нафар бола ҳалок бўлди

Кампала шаҳрида жойлашган болалар боғчасида мудҳиш ҳодиса содир бўлди. Номаълум шахс муассасага кириб, болаларга пичоқ билан ҳужум қилди.

Жаҳон

02.04.2026, 17:49

50 йилдан сўнг инсоният яна Ойга парвоз қилди

NASA 2026 йил 1 апрелда Ойга экипаж жўнатди. Унда аёл ва қора танли астронавт ҳам бор.

Фан-технология

02.04.2026, 17:01

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →