Cookie Settings

We use cookies to improve your experience.

updated: 22.03.2026, 00:24

2025 yil Nobel mukofoti sovrindorlari eʼlon qilindi

2025 yil 6–13 oktabr kunlari Shvetsiya va Norvegiyada oʻtgan Nobel haftaligida fiziologiya va tibbiyot, fizika, kimyo, adabiyot, tinchlik va iqtisod sohalari boʻyicha yil laureatlari eʼlon qilindi. Nobel mukofoti 1901 yildan beri topshirilib, har bir gʻolib 11 mln shved kronasi, diplom va oltin medal oladi. Rasmiy marosim 10 dekabrda Stokgolm va Osloda oʻtkaziladi.

Jahon

10.12.2025, 18:25

Ulashish:

2025 yil Nobel mukofoti sovrindorlari eʼlon qilindi

Nobel mukofoti haqida qisqacha

Nobel mukofoti — Alfred Nobel vasiyatiga koʻra 1901 yildan beri berib kelinayotgan eng nufuzli xalqaro mukofot. U:

  • fiziologiya va tibbiyot,
  • fizika,
  • kimyo,
  • adabiyot,
  • tinchlik

yoʻnalishlarini qamrab oladi. 1969 yildan boshlab iqtisod boʻyicha mukofot ham qoʻshilgan.

Har bir laureat 11 mln shved kronasi miqdoridagi pul mukofoti, diplom va oltin medal bilan taqdirlanadi. Rasmiy marosim har yili 10 dekabrda Stokgolm va Osloda boʻlib oʻtadi.

 

Fiziologiya va tibbiyot boʻyicha mukofot

2025 yilgi mukofot amerikalik olimlar Meri Brunkov va Fred Ramsdell, shuningdek yaponlik Shimon Sakaguchiga berildi. Ular immun tizimining oʻz hujayralariga hujum qilmasligini taʼminlaydigan mexanizm — periferik immunologik tolerantlikni ochgani uchun taqdirlandi.

Bu kashfiyot autoimmun kasalliklarni davolashda yangi yoʻnalishlarni ochib berdi.

 

Fizika boʻyicha mukofot

Mukofotga britaniyalik Jon Klark, fransiyalik Mishel Devore va amerikalik Jon Martines sazovor boʻldi. Ular makro darajada kvant tunnellashuvi va energiya kvantlanishi bilan bogʻliq tadqiqotlari uchun taqdirlandi.

Ushbu ishlarning natijalari barqaror kvant kompyuterlar yaratishda fundamental ahamiyatga ega.

 

Kimyo boʻyicha mukofot

Kimyo sohasidagi mukofot yaponiyalik Susumu Kitagava, britaniyalik Richard Robson va amerikalik Omar Munnis Yagiga berildi. Ular metallorganik karkaslar (MOF) deb ataluvchi yangi molekulyar strukturani ishlab chiqqani uchun eʼtirof etildi.

MOF texnologiyasi:

  • suvni tozalash,
  • havodan namlik yigʻish,
  • chiqindilarni parchalash,
  • dorilarni saqlash

kabi sohalarda keng qoʻllanishi mumkin.

 

Adabiyot boʻyicha mukofot

Venger yozuvchisi Laslo Krasnoxorkai 2025 yil adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi.

Shved akademiyasi uni “apokaliptik voqealar orasida sanʼat qudratini namoyon eta olgan epik yozuvchi” sifatida baholadi.

Krasnoxorkai — Nobel mukofotini olgan venger yozuvchilar orasida ikkinchi nomzod.

 

Tinchlik boʻyicha mukofot

2025 yil Tinchlik mukofoti Venesuela muxolifati yetakchisi Mariya Korina Machadoga berildi.

U mamlakatda demokratiya uchun olib borgan kurashi va inson huquqlarini himoya qilishdagi saʼy-harakatlari uchun taqdirlandi.

 

Iqtisod boʻyicha mukofot

Iqtisod sohasi boʻyicha mukofot Joel Mokir, Filipp Agon va Piter Xouittga berildi.

  • Mokir — innovatsiyalar rivojlanishi va ilm–texnika taraqqiyotining tarixiy asoslarini tadqiq etgani uchun,
  • Agon va Xouitt — iqtisodda “ijodiy vayrona qilish” modeli uchun taqdirlandi.

Mukofotning yarmi Mokirga, qolgan yarmi Agon va Xouitt oʻrtasida boʻlindi.

Maqolani Aziz Soliyev tayyorladi.
 

Jahon

10.12.2025, 18:25

Ulashish:

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →

So'nggi yangiliklar

“Xalqlar do‘stligi saroyi” hududidagi noqonuniy bannerlar olib tashlandi

Madaniy meros agentligi va uning Toshkent shahar hududiy boshqarmasi mutaxassislari tomonidan 2026-yil 14-aprelda “Xalqlar do‘stligi saroyi” hududida davlat nazorati (monitoring) ishlari olib borildi.

Oʻzbekiston

15.04.2026, 17:16

“Ular iqtisodiyotimizni yuksaltiradi” — Ispaniya immigratsiya siyosatini yumshatmoqda

Butun G‘arb migrantlarga eshigini yopayotgan bir paytda Ispaniya yarim million muhojirga qonuniy maqom bermoqchi.

Jahon

15.04.2026, 16:29

Markaziy Osiyo davlatlari YaIMining 130 foizini iqlim xavflari tufayli yo‘qotishi mumkin

Iqlim o‘zgarishi shunchaki ekologik masala emas, balki jiddiy iqtisodiy xavfdir. Uning natijasidagi yo‘qotishlar Markaziy Osiyoda allaqachon boshlangan.

Iqtisodiyot

15.04.2026, 11:46

Shikastlangan davlat raqamini onlayn almashtiring

Endilikda avtomobilingizning davlat raqami belgisi (nomer) yaroqsiz holga kelgan yoki shikastlangan bo‘lsa, uni almashtirish uchun navbatlarda turish shart emas. 

Oʻzbekiston

14.04.2026, 17:11

“Diqqatini jamlay olmagan kompaniya”: OpenAI strategiyasi tanqid ostida

OpenAI’ning 852 milliard dollarlik bahosi uning ayrim investorlari tomonidan shubha ostiga olinmoqda, chunki kompaniya Anthropic bilan raqobatni kuchaytirish maqsadida e’tiborini korporativ bozorga qaratmoqda.

Iqtisodiyot

14.04.2026, 15:41

Har daqiqada 3 ta chaqaloq: Sudanda onalar va bolalar hayoti xavf ostida

Sudanda har daqiqada uchta chaqaloq bolalar uchun mos bo‘lmagan sharoitlarda dunyoga kelmoqda. 

Jahon

14.04.2026, 12:22

BMT: Yaqin Sharqdagi urush tufayli yana 32 million odam qashshoqlashadi

BMTning Taraqqiyot Dasturi (BMTTD) tomonidan e’lon qilingan prognozlarga ko‘ra, Yaqin Sharqdagi urush tufayli 162 mamlakatda o‘n millionlab odamlarni qashshoqlikka yuz tutishi mumkin.

Jahon

13.04.2026, 16:07

Endi sun'iy intellekt (SI) qonun loyihalarini tahlil qilishda ishlatiladi

Qirg‘iziston parlamenti qo‘mitalar faoliyatini elektron shaklga o‘tkazish hamda qonun loyihalarini tahlil qilishda sun’iy intellektdan foydalanishga mo‘ljallangan “e-Kenesh” raqamli platformasini joriy qilmoqda. 

Jahon

13.04.2026, 11:53

Bitta kashfiyot – millionlarni qutqardi, millionlarni o'ldirdi

Birgina ilmiy ixtiro Yevropani ocharchilikdan qutqardi, shu bilan birga urush maydonida halokat quroliga aylandi. Klara va Gaber hikoyasi ilmning ikki jihatini ochib beradi. Bu — fan va axloq to‘qnashuvi.

Fan-texnologiya

11.04.2026, 17:25

“100 yevroga 1 ta Pikasso” – Parijda yangi xayriya lotereyasi o‘tkazilmoqda

Lotereyada 100 yevrolik chipta evaziga million dollarlik Pikasso asari taklif etilmoqda. Bu orqali Altsgeymer tadqiqoti uchun mablag‘ yig‘ish maqsad qilingan.

Madaniy

11.04.2026, 15:11

MDH zaiflashmoqda: Moldova Hamdo‘stlikdan chiqyapti

Mamlakat rasmiylari Rossiya-Ukraina urushini misol keltirib, MDHning asosiy qadriyatlariga, xususan, hududiy yaxlitlikni tan olish va chegaralar daxlsizligiga ortiq amal qilinmayotganini ta’kidlashmoqda. Moldovaning MDHdan chiqishi sobiq sovet davlatlari endilikda yagona markaz atrofida birlashmayotganidan dalolat beradi.

Siyosat

11.04.2026, 12:37

Zelenskiy: Ummon, Quvayt va Bahrayn bilan xavfsizlik sohasida hamkorlik qilmoqchimiz

Ukraina frontda orttirgan tajribasini Yaqin Sharqqa taqdim etmoqda — dronlarga qarshi texnologiyalar bo‘yicha uch davlat bilan muzokaralar ketyapti.

Jahon

10.04.2026, 12:32

Yaqin Sharq mojarosi: Markaziy Osiyoda tranzit narxi oshmoqda

Eron mojarosi tranzitni qimmatlashtirib, Markaziy Osiyoda transport tizimlarini sinovdan o‘tkazmoqda. Mintaqaning bunga munosabati Markaziy Osiyodan tashqari Rossiya, Yevropa Ittifoqi, Xitoy, Turkiya va AQSHga ham ta'sir qiladi.

Jahon

07.04.2026, 15:41

7-aprel – Butunjahon salomatlik kuni

Butunjahon salomatlik kuni 1950-yildan beri har yili 7-aprelda global salomatlikning dolzarb masalalari haqida xabardorlikni oshirish va odamlarni o‘z sog‘lig‘iga e’tiborli bo‘lishga undash maqsadida nishonlanadi. Tadbirning 2026-yilgi shiori – “Salomatlik yo‘lida birgamiz. Ilm-fanni qo‘llab-quvvatlang!”.

Jahon

07.04.2026, 10:23

Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom yangidan tasdiqlandi

Nizomga ko‘ra, oliy ta’lim bakalavriat va magistratura bosqichlari orqali amalga oshiriladi.  Bakalavriat ta’limi kamida 3-yil davom etadi. Oliy ta’lim tashkilotlarida talabalarni ta’lim olish bilan bog‘liq bo‘lmagan ishlarga jalb etish taqiqlanadi.

Ta'lim

06.04.2026, 17:35

Magnus Karlsen: Sindarovning natijasini hech kim kutmagandi

Javohir Sindarov rekord natija bilan yetakchilik qilmoqda va shaxmat olamida tarixiy start ko‘rsatdi. Garri Kasparov va Magnus Karlsen ham uning o‘yinini alohida e’tirof etishdi.

Sport

06.04.2026, 13:50

Afg‘oniston Markaziy Osiyo bilan savdo hajmini 10 milliard dollarga yetkazmoqchi

2026‑yil 5‑aprel kuni Kobulda “Tolibon” tashqi ishlar vaziri Amir Xon Muttaqiy mezbonligida Afg‘oniston – Markaziy Osiyo muloqoti bo‘lib o‘tdi. Unda Markaziy Osiyo davlatlarining yuqori martabali vakillari ishtirok etdi. Bu 2021-yildan beri Kobulda “Tolibon” mezbonligida o‘tkazilgan ilk uchrashuvdir. 

Jahon

06.04.2026, 12:12

iPhone 17 Pro Max yordamida koinotdan olingan Yerning yangi surati. Unda Afrikaning ba’zi qismlari, shahar chiroqlari va terminator chizig‘i bo‘ylab yorqin shu’la aks etgan.

“Uyimiz juda go‘zal” – Artemida II Yerning yangi fotosuratlarini yubordi

NASAning Artemis II ekipaji fazo bo‘ylab Oy tomon parvoz qilayotib olgan bir qator suratlarni e’lon qildi. 

Fan-texnologiya

06.04.2026, 10:49

Inson neyronlari va kompyuter chipi birlashtirilmoqda

Dunyo bo‘ylab kompaniyalar sun’iy intellekt  modellarini ta’minlash uchun katta-katta ma’lumot markazlarini qurishga intilayotgan bir paytda, ba’zi tadqiqotchilar tirik inson hujayralarini kompyuter tizimlarida qo‘llash imkoniyatini o‘rganmoqda. Avvallari oylar yoki yillar davom etadigan maxsus laboratoriya ishlarini integratsiyalashgan platforma yordamida bir necha soat yoki kun ichida bajarish mumkin. 

Fan-texnologiya

04.04.2026, 15:48

Hormuzdagi vaziyat: 670 ta kema kutib turibdi

So‘nggi 48 soatda Hormuz bo‘g‘ozining g‘arbiy tomonida 670 ta yuk kemasi to‘xtab qoldi. BAA, Gretsiya, Xitoy va boshqa Osiyo davlatlari katta zarar ko‘rmoqda. Bo‘g‘ozdan o‘tishga uringanlar ham mavjud.

Iqtisodiyot

03.04.2026, 17:17

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →