2025 yil Nobel mukofoti sovrindorlari eʼlon qilindi
2025 yil 6–13 oktabr kunlari Shvetsiya va Norvegiyada oʻtgan Nobel haftaligida fiziologiya va tibbiyot, fizika, kimyo, adabiyot, tinchlik va iqtisod sohalari boʻyicha yil laureatlari eʼlon qilindi. Nobel mukofoti 1901 yildan beri topshirilib, har bir gʻolib 11 mln shved kronasi, diplom va oltin medal oladi. Rasmiy marosim 10 dekabrda Stokgolm va Osloda oʻtkaziladi.
Jahon
10.12.2025, 18:25
Ulashish:

Nobel mukofoti haqida qisqacha
Nobel mukofoti — Alfred Nobel vasiyatiga koʻra 1901 yildan beri berib kelinayotgan eng nufuzli xalqaro mukofot. U:
- fiziologiya va tibbiyot,
- fizika,
- kimyo,
- adabiyot,
- tinchlik
yoʻnalishlarini qamrab oladi. 1969 yildan boshlab iqtisod boʻyicha mukofot ham qoʻshilgan.
Har bir laureat 11 mln shved kronasi miqdoridagi pul mukofoti, diplom va oltin medal bilan taqdirlanadi. Rasmiy marosim har yili 10 dekabrda Stokgolm va Osloda boʻlib oʻtadi.
Fiziologiya va tibbiyot boʻyicha mukofot
2025 yilgi mukofot amerikalik olimlar Meri Brunkov va Fred Ramsdell, shuningdek yaponlik Shimon Sakaguchiga berildi. Ular immun tizimining oʻz hujayralariga hujum qilmasligini taʼminlaydigan mexanizm — periferik immunologik tolerantlikni ochgani uchun taqdirlandi.
Bu kashfiyot autoimmun kasalliklarni davolashda yangi yoʻnalishlarni ochib berdi.
Fizika boʻyicha mukofot
Mukofotga britaniyalik Jon Klark, fransiyalik Mishel Devore va amerikalik Jon Martines sazovor boʻldi. Ular makro darajada kvant tunnellashuvi va energiya kvantlanishi bilan bogʻliq tadqiqotlari uchun taqdirlandi.
Ushbu ishlarning natijalari barqaror kvant kompyuterlar yaratishda fundamental ahamiyatga ega.
Kimyo boʻyicha mukofot
Kimyo sohasidagi mukofot yaponiyalik Susumu Kitagava, britaniyalik Richard Robson va amerikalik Omar Munnis Yagiga berildi. Ular metallorganik karkaslar (MOF) deb ataluvchi yangi molekulyar strukturani ishlab chiqqani uchun eʼtirof etildi.
MOF texnologiyasi:
- suvni tozalash,
- havodan namlik yigʻish,
- chiqindilarni parchalash,
- dorilarni saqlash
kabi sohalarda keng qoʻllanishi mumkin.
Adabiyot boʻyicha mukofot
Venger yozuvchisi Laslo Krasnoxorkai 2025 yil adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi.
Shved akademiyasi uni “apokaliptik voqealar orasida sanʼat qudratini namoyon eta olgan epik yozuvchi” sifatida baholadi.
Krasnoxorkai — Nobel mukofotini olgan venger yozuvchilar orasida ikkinchi nomzod.
Tinchlik boʻyicha mukofot
2025 yil Tinchlik mukofoti Venesuela muxolifati yetakchisi Mariya Korina Machadoga berildi.
U mamlakatda demokratiya uchun olib borgan kurashi va inson huquqlarini himoya qilishdagi saʼy-harakatlari uchun taqdirlandi.
Iqtisod boʻyicha mukofot
Iqtisod sohasi boʻyicha mukofot Joel Mokir, Filipp Agon va Piter Xouittga berildi.
- Mokir — innovatsiyalar rivojlanishi va ilm–texnika taraqqiyotining tarixiy asoslarini tadqiq etgani uchun,
- Agon va Xouitt — iqtisodda “ijodiy vayrona qilish” modeli uchun taqdirlandi.
Mukofotning yarmi Mokirga, qolgan yarmi Agon va Xouitt oʻrtasida boʻlindi.
Maqolani Aziz Soliyev tayyorladi.
Jahon
10.12.2025, 18:25
Ulashish:
Mavzuga oid yangiliklar

Venesuela muxolifatchisi Trampga Nobel mukofoti medalini sovgʻa qildi
Jahon
16.01.2026, 09:35

Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti venger yozuvchisiga berildi
Fan-texnologiya
10.10.2025, 12:03

Pokiston Trampni Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga nomzod etib koʻrsatdi
Jahon
21.06.2025, 12:20
Mashhur yangiliklar

Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom yangidan tasdiqlandi
Ta'lim
06.04.2026, 17:35

“Uyimiz juda go‘zal” – Artemida II Yerning yangi fotosuratlarini yubordi
Fan-texnologiya
06.04.2026, 10:49

Yaqin Sharq mojarosi: Markaziy Osiyoda tranzit narxi oshmoqda
Jahon
07.04.2026, 15:41

Har daqiqada 3 ta chaqaloq: Sudanda onalar va bolalar hayoti xavf ostida
Jahon
14.04.2026, 12:22

BMT: Yaqin Sharqdagi urush tufayli yana 32 million odam qashshoqlashadi
Jahon
13.04.2026, 16:07

“Ochofat yirtqichlar” – Tramp, Putin va Netanyahu xalqaro huquqni buzishda ayblandi
Jahon
21.04.2026, 11:26
So'nggi yangiliklar

Londonda paydo bo‘lgan ko‘zi to‘silgan odam haykali muallifi aniq
Madaniy
01.05.2026, 17:19

Isroillik erkak Quddusda xristian rohibasiga hujum qilib, jarohat yetkazdi
Jahon
01.05.2026, 16:27

O‘zbekistonda 5,8 milliard dollarlik 73 ta GES quriladi
Iqtisodiyot
01.05.2026, 16:10

2021-yilgi Kobul aeroportidagi teraktga aloqador afg‘onistonlik sudlandi
Jahon
01.05.2026, 12:21

AQSH BMT xarajatlar tizimini tubdan isloh qilishni talab qildi
Jahon
01.05.2026, 11:24

Pentagon Google sun’iy intellektidan foydalanishni kengaytirish bo‘yicha kelishuv tuzdi
Fan-texnologiya
30.04.2026, 18:09

Kiyev urushni tugatish uchun diplomatik sa’y-harakatlarni kuchaytirishga intilmoqda
Jahon
30.04.2026, 17:30

Tramp Isroil prezidenti Gersogni Netanyahuni afv etishga undamoqda
Jahon
30.04.2026, 16:54

Isroilning Livanga zarbalari oqibatida 9 kishi halok bo‘ldi, 13 kishi jarohatlandi
Jahon
30.04.2026, 16:30

BAAning OPECdan chiqishi dunyo iqlimi uchun yangi xavfmi?
Jahon
30.04.2026, 12:21

Tashiyev va Japarov raqobati: ziddiyat ortidagi korrupsiya va siyosiy o‘yinlar
Jahon
29.04.2026, 17:48

“Karkidon” suv omborida 635 milliard so‘mlik turizm majmuasi qurilmoqda
Oʻzbekiston
28.04.2026, 12:10

Abbos Aroqchi Vladimir Putin bilan uchrashdi
Jahon
28.04.2026, 10:47

Polsha va Ukraina birgalikda “dronlar floti”ni yaratadi
Jahon
27.04.2026, 17:45

Isroil prezidenti Qozog‘istonga tashrif buyurdi
Jahon
27.04.2026, 16:23

Abbos Aroqchi Ummon sultoni bilan muzokara o‘tkazdi
Jahon
27.04.2026, 13:04

“Yosh ekolog” ko‘krak nishoni ta’sis etiladi
Oʻzbekiston
27.04.2026, 12:05

Ajrimlar statistikasi hududlar kesimida farq qilmoqda
Oʻzbekiston
27.04.2026, 11:32

Kolumbiyada uyushtirilgan terakt oqibatida 19 kishi halok bo‘ldi
Jahon
27.04.2026, 11:03

Banklarda “Sun’iy intellekt maslahatchisi” platformasini ishga tushirish topshirildi
Oʻzbekiston
25.04.2026, 15:39
Mashhur yangiliklar

Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom yangidan tasdiqlandi
Ta'lim
06.04.2026, 17:35

“Uyimiz juda go‘zal” – Artemida II Yerning yangi fotosuratlarini yubordi
Fan-texnologiya
06.04.2026, 10:49

Yaqin Sharq mojarosi: Markaziy Osiyoda tranzit narxi oshmoqda
Jahon
07.04.2026, 15:41

Har daqiqada 3 ta chaqaloq: Sudanda onalar va bolalar hayoti xavf ostida
Jahon
14.04.2026, 12:22

BMT: Yaqin Sharqdagi urush tufayli yana 32 million odam qashshoqlashadi
Jahon
13.04.2026, 16:07

“Ochofat yirtqichlar” – Tramp, Putin va Netanyahu xalqaro huquqni buzishda ayblandi
Jahon
21.04.2026, 11:26
