Саудия Исроил билан муносабатларни нормаллаштириш учун қатъий шарт қўйди

Расмий Ар-Риёднинг бу позицияси Яқин Шарқдаги геосиёсий вазият янада кескинлашаётган бир пайтда янгради.

Бундан аввал АҚШ Президенти Дональд Трамп Саудия Арабистони, Қатар ва минтақадаги бошқа давлатларни Исроил билан муносабатларни яхшилашга қаратилган “Иброҳим келишувлари”га қўшилишга чақирган эди.

Ар-Риёднинг асосий шартлари

Саудия Арабистони расмийлари нормаллашув жараёни учун бир нечта асосий талабларни илгари сурмоқда.

Фаластин давлатини тузиш бўйича кафолат

Ар-Риёдга кўра, Фаластин давлатини ташкил этиш бўйича ҳуқуқий жиҳатдан мустаҳкамланган ва халқаро кафолатларга эга бўлган “қайтарилмас сиёсий жараён” бошланиши шарт.

1967 йилги чегаралар

Саудия томони мустақил Фаластин давлати 1967 йилги Олти кунлик урушдан аввалги халқаро тан олинган чегаралар асосида тузилиши лозимлигини таъкидламоқда.

Шарқий Қуддус мақоми

Расмий баёнотларда Шарқий Қуддус Фаластин давлатининг расмий пойтахти сифатида тан олиниши зарурлиги қайд этилган.

Ўт очишни тўхтатиш

Саудия Арабистони ҳар қандай интеграция ёки дипломатик яқинлашув жараёнлари бошланиши учун минтақадаги ҳарбий ҳаракатлар зудлик билан ва тўлиқ тўхтатилиши кераклигини билдирмоқда.

Исроилнинг позицияси ўзгармаяпти

Таҳлилчиларга кўра, Исроилнинг амалдаги раҳбарияти мазкур масалада муросасиз сиёсат юритмоқда. Айниқса, хавфсизлик ва ҳудудий масалаларда Тель-Авив қатъий позицияни сақлаб қолмоқда.

Бу эса Саудия Арабистони билан эҳтимолий дипломатик яқинлашув истиқболларини янада мураккаблаштирмоқда.

Минтақадаги янги кескинликлар

Эрон атрофидаги ҳарбий кескинлик, шунингдек, Саудия Арабистони ва Бирлашган Араб Амирликлари ўртасидаги айрим қарама-қаршиликлар ҳам Ар-Риёднинг эҳтиёткор ташқи сиёсат юритишига сабаб бўлмоқда.

Шу фон остида Саудия ҳукумати Исроил билан муносабатларни нормаллаштириш масаласига аввалгидан ҳам шубҳа билан қараётгани таъкидланмоқда.

Таҳлилчиларнинг фикрича, Яқин Шарқдаги келажак дипломатик жараёнлар айнан Фаластин масаласининг қандай ҳал этилишига бевосита боғлиқ бўлиб қолмоқда.