Туркманистон Ўзбекистон SIM-карталарига қарши рейд бошлади

Интернет ва алоқа устидан назоратни кучайтираётган Туркманистон ҳукумати мамлакатнинг чегара ҳудудларида Ўзбекистон мобил операторлари SIM-карталаридан фойдаланаётган фуқароларга қарши рейдлар бошлади. Бу ҳақда “The Times of Central Asia” нашри ёзди.

“Озодлик” радиосининг Туркман хизмати — Radio Azatlyk хабарига кўра, Ўзбекистон билан чегарадош Дашоғуз вилоятидаги 60 дан ортиқ аҳоли пунктида текширувлар ўтказилган.

Маҳаллий аҳоли вакилларининг айтишича, хавфсизлик ходимлари рейдлар давомида Ўзбекистон SIM-карталарини аниқлаб, уларни мусодара қилмоқда.

Диёр қишлоғи аҳолиси сўнгги бир неча куннинг ўзида 10 та оиладан Ўзбекистон SIM-карталари олиб қўйилганини маълум қилган.

SIM-карта учун жарима ва қамоқ

Хорижий мобил алоқа хизматларидан фойдаланган фуқаролар турли жазоларга дуч келмоқда.

Айрим ҳолларда интернетдан фақат вақт ўтказиш учун фойдаланаётганини айтган ёки жарима тўлаш имконияти бўлмаган фуқароларга фақат огоҳлантириш берилмоқда.

Бошқалар эса 50 минг манатгача жарима ёки қамоқ жазосига ҳукм этилиши мумкин. Бу жарима расмий курс бўйича қарийб 14,3 минг доллар, қора бозор курсида эса 2,5 минг доллардан кўпроқни ташкил этади.

Ўзбекистон SIM-карталари нега оммалашди?

Radio Azatlyk суҳбатлашган чегара ҳудуди аҳолиси Ўзбекистон мобил тармоқларидан фойдаланишга маҳаллий операторларнинг сифатсиз алоқа ва барқарор интернет тақдим эта олмаслиги сабаб бўлаётганини айтган.

Фуқаролардан бирининг таъкидлашича, Ўзбекистон операторлари интернети Туркманистоникига қараганда қарийб 300 баробар тез ишлайди.

“Ҳукуматимиз фуқароларга сифатли алоқа тақдим этолмайди. У фақат чеклаш ва блоклашни билади”, — деган яна бир аҳоли вакили.

Битта рақам 450 доллар

Туркманистон расмийлари аввал ҳам Ўзбекистон мобил алоқа хизматларига қарши чоралар кўрган.

2024 йил июль ойида Podrobno.uz нашри мамлакатнинг шимолий ва шарқий ҳудудларида ҳам шунга ўхшаш рейдлар ўтказилгани ҳақида хабар берган эди.

Нашрга кўра, Ўзбекистон SIM-карталари Туркманистоннинг ягона лицензияга эга мобил оператори — Altyn Asyr жорий қилган интернет чекловларини четлаб ўтиш, шунингдек блокланган янгилик сайтлари ва мухолифат платформаларига кириш имконини бергани сабаб катта талабга эга.

Ўзбекистон SIM-карталари чегарани кесиб ўтувчи йўловчилар орқали Туркманистонга олиб кирилган ва кейинчалик норасмий воситачилар томонидан сотилган.

Битта Ўзбекистон телефон рақами маҳаллий харидорларга тахминан 450 долларга сотилгани айтилмоқда.

Жосусликка тенг жиноят

Podrobno.uz манбасига кўра, Туркманистон ҳукумати фуқароларнинг Ўзбекистон рақамлари орқали хорижий ташкилотлар билан мулоқот қилаётгани ва мустақил ОАВни кузатаётганидан хавотирда.

Бундай алоқаларда гумон қилинган фуқаролар ҳатто Туркманистон Жиноят кодексининг жосусликка оид моддалари билан жавобгарликка тортилиши мумкин.

Starlink ҳам тақиқ остида

Жорий йил апрель ойида ҳуқуқ-тартибот идоралари Starlink сунъий йўлдош интернет ускуналарини аниқлаш ва мусодара қилиш бўйича бутун мамлакат бўйлаб рейдлар ўтказгани ҳақида хабарлар тарқалган эди.

Ходимлар сунъий йўлдош терминаллари ўрнатилиши мумкин бўлган уйлар, офислар, тижорат бинолари ва томларни текширган.

Starlink Туркманистонда расман рухсат этилмаган бўлса-да, интернет тезлигининг пастлиги ва давлат назоратидаги операторлар чекловлари сабаб кўплаб фуқаролар ушбу хизматдан фойдалана бошлаган.