Амударёда сув камайяптими?

Ижтимоий тармоқлардаги хабарларга муносабат

Сўнгги кунларда ижтимоий тармоқларда Амударёда сув миқдори камайиб бораётгани ҳақида хабарлар тарқалди. Ўзбекистон Сув хўжалиги вазирлиги мазкур ҳолатга муносабат билдириб, дарёдаги сув оқими сақланиб қолаётганини маълум қилди.

Вазирлик изоҳига кўра, сентябрь ва октябрь ойларида дарёларда сув сатҳи ҳамда оқим тезлигининг пасайиши мавсумий гидрологик жараён ҳисобланади. Вегетация даври тугагач, сув омборларида кейинги мавсум эҳтиёжлари учун захира тўплаш ишлари амалга оширилади.

Гидрологик кузатувлар нимани кўрсатмоқда?

2026 йил 9 октябрь ҳолатига кўра, Амударё ҳавзасининг юқори қисмида, Тожикистон ҳудудида жойлашган Норак сув омборига бир сонияда 408 куб метр сув келиб тушган. Омбордан чиқарилаётган сув миқдори эса секундига 320 куб метрни ташкил этган. Ундаги умумий сув ҳажми 10,54 миллиард куб метрга етган.

Амударёнинг Ўзбекистон ҳудудига кириб келадиган қисмидаги сув сатҳи Термиз гидрологик пости орқали кузатиб борилади. 9 октябрь куни ушбу постда сув сатҳи 239 сантиметрни ташкил этган. Бу 2025 йилнинг шу давридаги кўрсаткичдан 27 сантиметр юқори.

Айни пайтда, Керки гидрологик постида сув сарфи секундига 499 куб метр бўлган. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан секундига 63 куб метр камдир.

Амударё суви қандай йиғилади?

Амударё Тожикистон ва Афғонистон тоғларидан бошланувчи Панж ва Вахш дарёларининг қўшилишидан ҳосил бўлади. Кофирниҳон дарёси ҳам Амударёнинг йирик ирмоқларидан бири саналади.

Вазирлик келтирган маълумотлар дарёнинг айрим нуқталарида сув сарфи камайган бўлса-да, бу ҳолатни дарё бутунлай қуриб бораётганининг далили сифатида баҳолаш тўғри эмаслигини кўрсатади.

Шу билан бирга, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш, гидрологик кўрсаткичларни мунтазам кузатиб бориш ва сув захираларини самарали бошқариш минтақадаги сув таъминоти учун муҳим аҳамиятга эга.

Муаллиф: Ҳасанбой ОЧУН