Яқин Шарқда оташкесимни тўхтатишга қаратилган АҚШ таклифига Исроил ҳукумати рози бўлган, бироқ Ҳамас бу таклифни ҳали муҳокама қилмоқда

Оқ уй матбуот котиби Каролин Леавитт пайшанба кунги баёнотида Исроил бу таклифни қабул қилганини маълум қилган. Ҳамасга эса бу таклифни АҚШнинг Яқин Шарқ бўйича махсус вакили Стив Виктофф тақдим этган.

Ҳамас сиёсий бюроси аъзоси Басим Наимнинг "Reuters"  агентлигига айтишича, бу битим Фаластин халқининг бирорта ҳам асосий талабини, энг аввало урушни тўхтатишга қаратилмаган. Шунингдек, ҳаракат АҚШнинг бу таклифи бўйича, масъулият билан жиддий таҳлил олиб бормоқда. 

Таклифнинг тўлиқ тафсилотлари жамоатчиликка эълон қилинмаган. Бироқ Ҳамас етакчиларидан бири Сами Абу Зуҳри "Reuters"га берган интервьюсида ушбу ҳужжатда Исроилнинг урушни тўхтатиш, қўшинларини Ғазодан олиб чиқиш ёки гуманитар ёрдамнинг эркин киришини таъминлашга доир ҳеч қандай аниқ мажбуриятлари йўқлигини айтган. 

Оқ уй матбуот котиби бу таклифни Исроил қабул қилганини айтган бўлса ҳам Исроил ҳукумати бу таклифни қабул қилганини расман ҳалигача эълон қилгани йўқ. 

Исроил оммавий ахборот воситаларига кўра, Бош вазир Бенямин Нетаняху бу ҳафта Ғазада ҳамон гаровда сақланаётган асирлар оилаларига Виткофф томонидан таклиф қилинган вақтинчалик сулҳ режасини амалга оширишга тайёрлигини билдирган. 

Исроиллик сиёсий шарҳловчи Акива Элдар "Al Jazeera"га берган изоҳида, Нетаняхунинг бундай ташаббусни биринчи бўлиб илгари суриши “одатий ҳол эмас”лигини айтиб, бунга сабаб сифатида унинг Ҳамаснинг рад жавобига ишониб, уни "айбдор" сифатида кўрсатмоқчи бўлиш эҳтимолини келтирди.

"Бу илгари ҳам содир бўлган... Нетаняху айбни доим уларнинг зиммасига юклаган",  деган Элдар.

Қарама-қарши баёнотлар

Ғазода сулҳни қайта тиклаш бўйича ҳаракатлар бир неча бор уринишларга қарамай, тарафлар ўртасидаги асосий келишмовчиликлар туфайли амалга ошмаяпти. Исроил Ҳамасни тўлиқ қуролсизлантиришни талаб қилаётган бўлса, Hamas Исроил қўшинларининг Ғазодан тўлиқ чиқишини талаб қилмоқда. 

Ушбу сўнгги таклиф ҳақида хабарлар аввалроқ эълон қилинган қарама-қарши баёнотлар ортидан пайдо бўлди. Ҳамас ўша пайтда Стив Виткофф билан "умумий тамойиллар асосида сулҳ" бўйича келишувга эришилганини ва "якуний жавоб" кутилаётганини билдирган эди.

"Биз Виткофф билан доимий сулҳ, Исроил ҳарбий кучларининг Ғазодан тўлиқ олиб чиқилиши ва гуманитар ёрдамнинг тўсиқсиз киришини кафолатловчи умумий келишувга эришдик",  дейилади ҳаракат баёнотида.

Шунингдек, ушбу келишувда сулҳ эълон қилингач, Ғазо ишларини юритувчи профессионал қўмита тузиш ва АҚШ томонидан сулҳ 60 кун ичида кучга киришини кафолатлаш кўзда тутилган эди. 

Бироқ Виткоффга яқин бўлган АҚШ расмийси бу даъволарни "нотўғри" ва “умидсизлик бахш этувчи" деб атаб, "Al Jazeera"га берган изоҳида рад этди. Исроил ҳам бу баёнотларни инкор қилди — "The Times of Israel" газетасига кўра, бир исми ошкор қилинмаган расмий бу сўзларни "психологик уруш" ва "ташвиқот" деб атаган.