Олимлар аллергия билан суицидал фикрлар ўртасидаги боғлиқликни аниқлашди

АҚШнинг Уэйн университети олимлари хулосаларига кўра, мавсумий аллергия фақат жисмоний эмас, балки руҳий саломатликка ҳам таъсир кўрсатиши мумкин. ScienceDirect журналида чоп этилган тадқиқотга кўра, чанг даражаси юқори бўлган даврларда мамлакатда суицид ҳолатлари сезиларли даражада кўпайган.

Мутахассислар 2006–2018 йиллар оралиғида мамлакатнинг 34 йирик шаҳри бўйича маълумотларни таҳлил қилиб, чанг миқдори билан суицид статистикасини таққослашди. Натижада қуйидагилар аниқланди:

– чанг миқдори ўртача бўлган кунларда суицид ҳолатлари «тоза» кунларга нисбатан 5,5% га кўпайган;
– чанг концентрацияси энг юқори бўлган кунларда — 7,4% га;
– руҳий касалликлари бор шахслар орасида эса — 8,6% гача ўсиш кузатилган.

Тадқиқотнинг етакчи муаллифи, профессор Шушан Данагуляннинг таъкидлашича, ҳатто кўз қичиши, бурун оқиши ёки йўтал каби “оддий” симптомлар ҳам уйқуни бузиши, диққатни пасайтириши ва кайфиятни тушириши мумкин — буларнинг барчаси суицид хавфини кучайтирадиган омиллар ҳисобланади.

Шунингдек, олимлар Google фойдаланувчиларининг фаолиятини ҳам таҳлил қилишди. Чанг даражаси юқори бўлган кунларда аллергия, депрессия ва суицид ҳақидаги изланишлар сони кескин ошган. Бу ҳам мавсумий аллергиянинг инсон руҳиятига таъсирини қўшимча равишда тасдиқлайди.

АҚШнинг CDC маълумотларига кўра, тахминан 81 миллион америкалик мавсумий аллергиядан азият чекади — бу ҳар тўртинчи катта ёшли ва ҳар бешинчи болани ташкил этади.

Шунингдек, 2007–2018 йиллар оралиғида АҚШда суицид даражаси 37% га ошган. 2023 йилда 1,5 миллиондан ортиқ уриниш қайд этилган, 49 минг киши эса ҳаётини суицид билан якунлаган. Бу кўрсаткич суицидни мамлакатдаги ўлим сабаблари орасида 11-ўринга чиқарган.

Олимларнинг таъкидлашича, мавсумий аллергияни арзон ва самарали дори воситалари орқали назорат қилиш мумкин. Агар бу даволаш усули ҳатто қисман бўлса ҳам суицид хавфини камайтирса, бу жуда муҳим натижа ҳисобланади.