Xitoy falaj bemorlar uchun miya implantlarini sotuvga chiqarmoqda
Xitoy birinchi miya implantini tijoriy foydalanish uchun maʼqullagan bir paytda, Ilon Mask shu yilning oʻzidayoq sinovdan oʻtgan “Neuralink” qurilmalarini ommaviy ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda.
Jahon
15.03.2026, 09:52
Ulashish:

Xitoy falaj boʻlgan odamlarga qoʻl harakatlarini qisman tiklashga yordam beradigan ilk miya implantiga tijoriy ruxsatnoma bergan birinchi davlat boʻldi. Qurilma Xitoyning Neuracle Medical Technology kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, u miya–kompyuter interfeysidan foydalanadi.
Miya–kompyuter interfeysi shunday qurilmaki, u miyadagi signallarni oʻqib, insonga fikr orqali qurilmalarni boshqarish imkonini beradi. Natijada inson shunchaki fikr yordamida kompyuterdan foydalanishi, yaʼni yuqoridagi qurilma yordamida protez qoʻlni harakatlantirishi mumkin.
Neuracle tizimlari boʻyin sohasidagi umurtqa pogʻonasining jiddiy shikastlanishi oqibatida falaj boʻlib qolgan kishilarga moʻljallangan. Bunday shikastlanishlar miya signallarining qoʻllarga yetib borishiga toʻsqinlik qilishi mumkin.
Tizim qoʻlni harakatlantirishga oid miya buyruqlarini aniqlaydi. Soʻngra bu buyruqlar maxsus dastur yordamida qayta ishlanib, bemor taqib olgan robot-qoʻlqopga yuboriladi. Qoʻlqop esa havo kuchi yordamida qoʻlning ochilib-yopilishiga koʻmaklashadi, bu esa foydalanuvchiga narsalarni ushlash imkonini beradi.

Bu qurilmadan hozircha barcha bemorlar ham foydalana olmaydi. Manbalarga koʻra, u 18 yoshdan 60 yoshgacha boʻlgan, bir yildan ortiq vaqt davomida falaj holatida boʻlib, soʻnggi olti oyda ahvoli barqarorlashgan kattalar uchun moʻljallangan.
Qurilma qoʻli bilan narsalarni ushlay olmaydigan, ammo yelka va bilak qismida maʼlum darajada harakat saqlanib qolgan kishilar uchun ishlab chiqilgan.
Soʻnggi yillarda Xitoy miya–kompyuter interfeysi texnologiyasiga kiritilayotgan sarmoyalar hajmini oshirib bormoqda. “South China Morning Post” nashrining yozishicha, yaqinda mamlakat ushbu texnologiyani milliy strategik ustuvor yoʻnalishlar qatoriga kiritgan. Endi esa uni kelajakdagi iqtisodiy oʻsishning potensial harakatlantiruvchi kuchi sifatida istiqboldagi iqtisodiy rejaga kiritish masalasi koʻrib chiqilmoqda.
Bu yangilik butun dunyo boʻylab kompaniyalar shunga oʻxshash texnologiyalarni bozorga olib chiqish uchun poyga qilayotgan bir paytda yuz bermoqda.
Oʻtgan yili Xitoyning Shanghai NeuroXess kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan yana bir miya–kompyuter interfeysi xalqaro eʼtiborni tortgan edi. Oʻshanda orqa miyaning ogʻir jarohati tufayli sakkiz yil davomida falaj boʻlib qolgan 28 yoshli bemor miya implanti oʻrnatilganidan besh kun oʻtib, oʻz fikrlari yordamida raqamli qurilmalarni boshqara olgan edi.
Neuralink ham orqada qolmayapti
Ilon Maskning “Neuralink” kompaniyasi yaratgan miya chiplari oʻrnatilgan odamlar faqatgina fikr yordamida robot-qoʻllarni harakatga keltira olishi xabar qilingan.

Unga koʻra, qurilma odamlarga kompyuter va smartfonlarni boshqarish imkoniyatini berishdan ancha yuqori bosqichga chiqqan.
Muallif: Isomiddin JUMANAZAROV
Jahon
15.03.2026, 09:52
Ulashish:
Mavzuga oid yangiliklar

X (twitter) Avstraliyaning ijtimoiy tarmoqlar haqidagi qonunini tanqid qildi
Jahon
29.07.2026, 13:01

Zilziladan so‘ng Venesuelaga bepul internet taqdim etildi
Jahon
27.06.2026, 09:22

Ilon Mask Trampning asosiy qonun loyihasini "jirkanch razolat" deb atadi
Jahon
04.06.2025, 12:40
Mashhur yangiliklar

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47

OTMlar super-kontrakt miqdorlarini eʼlon qila boşladi
Ta'lim
02.09.2026, 17:55

Mustaqillik bayramida necha kun dam beriladi?
Oʻzbekiston
28.08.2026, 16:13

Yangi qurilayotgan uydan xonadon sotib olişda qaysi hujjatlarni tekşiriş kerak?
Oʻzbekiston
26.08.2026, 09:52

Egizak minoralar terakti: 25 yillik jinoyat sudi
Jahon
27.08.2026, 13:10

Pokiston shifoxonasida yuzaga kelgan yong'in oqibatida 14 nafar chaqaloq halok bo'ldi
Jahon
26.08.2026, 15:35
So'nggi yangiliklar

Aholining banklar oldidagi qarzi $20,3 milliardga yaqinlashdi
Iqtisodiyot
07.09.2026, 17:58

Isroil harbiy samolyotlari Livan janubiga hujum uyushtirdi
Jahon
07.09.2026, 16:26

2026-yilda O‘zbekistondan ko‘chib ketganlarning 83 foizi Qozog‘istonga yo‘l olgan
Oʻzbekiston
07.09.2026, 14:31

Tramp Nyu-Meksiko shtatini qayta nomlashni taklif qildi
Jahon
07.09.2026, 11:35

Bugundan ayrim talabalar uchun vaqtinchalik avtobus yo‘nalishi yo‘lga qo‘yildi
Ta'lim
07.09.2026, 10:52

Shimoliy Koreya javob zarbalariga qodir harbiy esminesni suvga tushirdi
Jahon
07.09.2026, 10:43

O‘zbekiston U-20 terma jamoasi Osiyo kubogi final bosqichiga yo‘l oldi
Sport
07.09.2026, 09:51

Rossiya Kiyevdagi xavfsizlik xizmati rahbarining idorasini nishonga oldi
Jahon
05.09.2026, 11:00

Eron Yozuvchilar uyushmasi mamlakatdagi qatllarni qoraladi
Jahon
04.09.2026, 14:55

SI xodimlarni aslidagidan ko‘ra mahoratliroq ko‘rsatmoqda – tadqiqot
Fan-texnologiya
04.09.2026, 13:32

Toshkent va Ostona poygasi: Mintaqa osmoni uchun raqobat kuchaymoqda
Oʻzbekiston
04.09.2026, 11:24

Vladimir Putin: “Menimcha, urushni tugatish imkoniyati bor”
Siyosat
04.09.2026, 09:46

Koreyada to'rt o'zbekistonlik terrorizmni moliyalashtirishda ayblanmoqda
Oʻzbekiston
04.09.2026, 09:25

Norvegiya Rossiyaning “Professor Molchanov” nomli kemasini hibsga oldi
Jahon
03.09.2026, 15:56

Rasman: Tailand O‘zbekiston fuqarolari uchun vizasiz rejimni bekor qildi
Oʻzbekiston
03.09.2026, 15:31

Ishlayotgan onalarga bolasi bir yoshga to'lgunga qadar nafaqa to'lanadi
Oʻzbekiston
03.09.2026, 14:48

Eron raketa va dronlari Quvaytga hujum qildi
Jahon
03.09.2026, 11:53

Özbekiston startaplar boʻyiça «Yil mamlakati» deb eʼlon qilindi
Fan-texnologiya
03.09.2026, 09:57

Pentagon 30 yoshdan katta harbiylar uchun testosteron tekshiruvini joriy qildi
Jahon
03.09.2026, 09:55

OTMlar super-kontrakt miqdorlarini eʼlon qila boşladi
Ta'lim
02.09.2026, 17:55
Mashhur yangiliklar

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47

OTMlar super-kontrakt miqdorlarini eʼlon qila boşladi
Ta'lim
02.09.2026, 17:55

Mustaqillik bayramida necha kun dam beriladi?
Oʻzbekiston
28.08.2026, 16:13

Yangi qurilayotgan uydan xonadon sotib olişda qaysi hujjatlarni tekşiriş kerak?
Oʻzbekiston
26.08.2026, 09:52

Egizak minoralar terakti: 25 yillik jinoyat sudi
Jahon
27.08.2026, 13:10

Pokiston shifoxonasida yuzaga kelgan yong'in oqibatida 14 nafar chaqaloq halok bo'ldi
Jahon
26.08.2026, 15:35
