Xitoy falaj bemorlar uchun miya implantlarini sotuvga chiqarmoqda
Xitoy birinchi miya implantini tijoriy foydalanish uchun maʼqullagan bir paytda, Ilon Mask shu yilning oʻzidayoq sinovdan oʻtgan “Neuralink” qurilmalarini ommaviy ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda.
Jahon
15.03.2026, 09:52
Ulashish:

Xitoy falaj boʻlgan odamlarga qoʻl harakatlarini qisman tiklashga yordam beradigan ilk miya implantiga tijoriy ruxsatnoma bergan birinchi davlat boʻldi. Qurilma Xitoyning Neuracle Medical Technology kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, u miya–kompyuter interfeysidan foydalanadi.
Miya–kompyuter interfeysi shunday qurilmaki, u miyadagi signallarni oʻqib, insonga fikr orqali qurilmalarni boshqarish imkonini beradi. Natijada inson shunchaki fikr yordamida kompyuterdan foydalanishi, yaʼni yuqoridagi qurilma yordamida protez qoʻlni harakatlantirishi mumkin.
Neuracle tizimlari boʻyin sohasidagi umurtqa pogʻonasining jiddiy shikastlanishi oqibatida falaj boʻlib qolgan kishilarga moʻljallangan. Bunday shikastlanishlar miya signallarining qoʻllarga yetib borishiga toʻsqinlik qilishi mumkin.
Tizim qoʻlni harakatlantirishga oid miya buyruqlarini aniqlaydi. Soʻngra bu buyruqlar maxsus dastur yordamida qayta ishlanib, bemor taqib olgan robot-qoʻlqopga yuboriladi. Qoʻlqop esa havo kuchi yordamida qoʻlning ochilib-yopilishiga koʻmaklashadi, bu esa foydalanuvchiga narsalarni ushlash imkonini beradi.

Bu qurilmadan hozircha barcha bemorlar ham foydalana olmaydi. Manbalarga koʻra, u 18 yoshdan 60 yoshgacha boʻlgan, bir yildan ortiq vaqt davomida falaj holatida boʻlib, soʻnggi olti oyda ahvoli barqarorlashgan kattalar uchun moʻljallangan.
Qurilma qoʻli bilan narsalarni ushlay olmaydigan, ammo yelka va bilak qismida maʼlum darajada harakat saqlanib qolgan kishilar uchun ishlab chiqilgan.
Soʻnggi yillarda Xitoy miya–kompyuter interfeysi texnologiyasiga kiritilayotgan sarmoyalar hajmini oshirib bormoqda. “South China Morning Post” nashrining yozishicha, yaqinda mamlakat ushbu texnologiyani milliy strategik ustuvor yoʻnalishlar qatoriga kiritgan. Endi esa uni kelajakdagi iqtisodiy oʻsishning potensial harakatlantiruvchi kuchi sifatida istiqboldagi iqtisodiy rejaga kiritish masalasi koʻrib chiqilmoqda.
Bu yangilik butun dunyo boʻylab kompaniyalar shunga oʻxshash texnologiyalarni bozorga olib chiqish uchun poyga qilayotgan bir paytda yuz bermoqda.
Oʻtgan yili Xitoyning Shanghai NeuroXess kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan yana bir miya–kompyuter interfeysi xalqaro eʼtiborni tortgan edi. Oʻshanda orqa miyaning ogʻir jarohati tufayli sakkiz yil davomida falaj boʻlib qolgan 28 yoshli bemor miya implanti oʻrnatilganidan besh kun oʻtib, oʻz fikrlari yordamida raqamli qurilmalarni boshqara olgan edi.
Neuralink ham orqada qolmayapti
Ilon Maskning “Neuralink” kompaniyasi yaratgan miya chiplari oʻrnatilgan odamlar faqatgina fikr yordamida robot-qoʻllarni harakatga keltira olishi xabar qilingan.

Unga koʻra, qurilma odamlarga kompyuter va smartfonlarni boshqarish imkoniyatini berishdan ancha yuqori bosqichga chiqqan.
Muallif: Isomiddin JUMANAZAROV
Jahon
15.03.2026, 09:52
Ulashish:
Mavzuga oid yangiliklar

X (twitter) Avstraliyaning ijtimoiy tarmoqlar haqidagi qonunini tanqid qildi
Jahon
29.07.2026, 13:01

Zilziladan so‘ng Venesuelaga bepul internet taqdim etildi
Jahon
27.06.2026, 09:22

Ilon Mask Trampning asosiy qonun loyihasini "jirkanch razolat" deb atadi
Jahon
04.06.2025, 12:40
Mashhur yangiliklar

OTMlar super-kontrakt miqdorlarini eʼlon qila boşladi
Ta'lim
02.09.2026, 17:55

Mustaqillik bayramida necha kun dam beriladi?
Oʻzbekiston
28.08.2026, 16:13

Yangi qurilayotgan uydan xonadon sotib olişda qaysi hujjatlarni tekşiriş kerak?
Oʻzbekiston
26.08.2026, 09:52

Egizak minoralar terakti: 25 yillik jinoyat sudi
Jahon
27.08.2026, 13:10

Qozog'iston Rossiyaga benzin eksport qiliş̈dan voz keçdi
Iqtisodiyot
27.08.2026, 16:41

Bugundan ayrim talabalar uchun vaqtinchalik avtobus yo‘nalishi yo‘lga qo‘yildi
Ta'lim
07.09.2026, 10:52
So'nggi yangiliklar

Toşkent 343-óringa kótarildi: Global Cities Index 2026 natijalari e'lon qilindi
Jahon
22.09.2026, 16:38

Rossiya Ukrainaga zarbalari oqibatida to‘rt kishi halok bo‘ldi
Jahon
22.09.2026, 14:38

Prezidentning yangi qarori qabul qilindi
Oʻzbekiston
22.09.2026, 11:18

G7 davlatlari husiylarni Saudiya Arabistoniga hujumlarni tóxtatişga çaqirdi
Jahon
22.09.2026, 11:06

Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi Antoniu Gutеrrish bilan uchrashdi
Siyosat
22.09.2026, 10:51

BMT: AQŞning narkokema hujumlari insoniyatga qarşi jinoyat
Jahon
22.09.2026, 09:56

Özbekistonlik bankir Interpol qidiruviga berildi
Oʻzbekiston
21.09.2026, 10:02

Markaziy Osiyo muzliklarini yöqotmoqda
Oʻzbekiston
21.09.2026, 09:42

Nufuzli OTM talabalari SAT sertifikatini noqonuniy olib berish bilan shug‘ullangani aniqlandi
Ta'lim
19.09.2026, 11:24

Xitoydagi choʻl ostida ulkan suv manbalari topildi
Jahon
19.09.2026, 11:14

Rossiyada saylovlardan keyin yangi safarbarlik bo‘lishidan xavotir kuchaymoqda
Jahon
19.09.2026, 10:02

"Sizga hurmat körsatilmaydi, siz bemorsiz!": Surxondaryo soğliqni saqlash boşqarmasi munosabat bildirdi
Oʻzbekiston
18.09.2026, 15:25

iPhone 18 Pro Maxning Rossiyada 18 ta funksiyasi çeklangan
Iqtisodiyot
18.09.2026, 15:13

O‘tgan yili 124 nafardan ortiq ekologiya himoyachisi o‘ldirilgan
Jahon
18.09.2026, 15:10

Andijonda ilk bor "Yashil uyim" ekologik festivali ötkaziladi
Oʻzbekiston
17.09.2026, 16:39

Netanyahu G‘azo haqidagi “NAZA” filmi ijodkorlariga qarshi yangi qonunlarni ilgari surmoqda
Jahon
17.09.2026, 16:19

Turkiya 2040-yilgacha tamaki mahsulotlari savdosini taqiqlashni rejalashtirmoqda
Jahon
16.09.2026, 16:46

Trampning boyligi 7 mlrd dollarga yetdi — Forbes
Iqtisodiyot
16.09.2026, 16:16

Sun'iy intellektdan qörqişimiz kerakmi?
Fan-texnologiya
16.09.2026, 15:30

Rossiya droni Ukrainada yo‘lovchi avtobusiga zarba berdi: 5 kishi halok bo‘ldi
Jahon
16.09.2026, 14:20
Mashhur yangiliklar

OTMlar super-kontrakt miqdorlarini eʼlon qila boşladi
Ta'lim
02.09.2026, 17:55

Mustaqillik bayramida necha kun dam beriladi?
Oʻzbekiston
28.08.2026, 16:13

Yangi qurilayotgan uydan xonadon sotib olişda qaysi hujjatlarni tekşiriş kerak?
Oʻzbekiston
26.08.2026, 09:52

Egizak minoralar terakti: 25 yillik jinoyat sudi
Jahon
27.08.2026, 13:10

Qozog'iston Rossiyaga benzin eksport qiliş̈dan voz keçdi
Iqtisodiyot
27.08.2026, 16:41

Bugundan ayrim talabalar uchun vaqtinchalik avtobus yo‘nalishi yo‘lga qo‘yildi
Ta'lim
07.09.2026, 10:52
