Сиёсат

1–5 мартда Яқин Шарқдан Ўзбекистонга 9 361 нафар, Қозоғистондан эса 4 700дан ортиқ фуқаро эвакуация қилинди. Эвакуация авиарейслар ва назорат йўллари орқали тизимли ва босқичма-босқич тарзда амалга оширилмоқда. 

Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Вашингтонга амалий ташрифи доирасида икки томонлама ҳужжатларни имзолаш маросими ва қўшма лойиҳалар тақдимотида иштирок этди.

Берлинда Германия ташқи ишлар вазири Йоханн Вадефуль Марказий Осиё давлатлари ташқи ишлар вазирлари билан учрашиб, Россияга қарши санкцияларга риоя қилиш ва Европа Иттифоқини қўллаб-қувватлашга чақирди.

Россия ахборот майдонида Марказий Осиё суверенитетига нисбатан хавфли сигналлар кўпаймоқда: Соловьёвнинг “махсус ҳарбий операция” ўтказиш ҳақидаги чақириқлари ва Дугиннинг “миллий давлатлар тугади” деган баёноти. Россия ТИВ эса бу чиқишларни “шахсий фикр” сифатида баҳоламоқда.

Россиялик сиёсий мафкурачи Александр Дугиннинг миллий давлатлар суверенитети тугагани ҳақидаги баёноти Россия сиёсий доираларида постимпериал тафаккур ҳануз мавжудлиги ҳақидаги баҳсларни янада жонлантирди.

«Ўйин тугади. Биз халқаро ҳуқуққа ҳам, халқаро тартибга ҳам тупурдик», — россиялик телебошловчи Владимир Соловьёв Марказий Осиёни Россиянинг навбатдаги «махсус операция» нуқтасига айлантиришга чақирди.

Халқаро муносабатларда давлатлар ўртасидаги мулоқот фақат учрашувлар ёки телефон қўнғироқлари орқали эмас, балки аниқ ҳуқуқий ва дипломатик ҳужжатлар орқали ҳам амалга оширилади.

1991 йилдан кейин Тожикистонда бошланган инқироз ва фуқаролик уруши мамлакатдаги йирик инфратузилма лойиҳаларини, жумладан Роғун ГЭСи қурилишини тубдан издан чиқарди. Қурилиш майдони талон-тарож қилинди, ускуналар вайрон бўлди, кўплаб муҳандислар мамлакатдан чиқиб кетишга мажбур бўлди. Натижада баландлиги 335 метрга етиши кўзда тутилган Роғун тўғони бир неча йил давомида «тугалланмаган гигант» сифатида қолиб кетди.

Бурундининг Ўзбекистондаги элчиси Жозеф Нкурунзизу ташқи ишлар вазири Бахтиёр Саидовга ишонч ёрлиқларини топширди.

Беларус президенти Александр Лукашенко Минскда яшаб келаётган Қирғизистоннинг собиқ президенти Қурманбек Бакиевни топшириш нияти йўқлигини маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, Бакиев ватанини соғинишига қарамай, мамлакатни тарк этишига рухсат берилмайди.

Ўзбекистон Республикаси Президенти администрацияси раҳбарининг фармойишига мувофиқ, Комил Исмоилович Алламжонов маслаҳатчи-вакил — Президент администрациясининг АҚШдаги вакили лавозимига тайинланди.

Маълумотларга кўра, 60 га яқин ходим ҳуқуқбузарликлари учун қўлга олинган ва жазоланган. Шунингдек, ноўрин ҳаракатлари учун 557 нафар раҳбар ва ходимга интизомий жазо қўлланилган. Тизимдаги турли қоидбузарликлар туфайли 479 нафар ходим ички ишлар органларидан бўшатилган. 

Камбағалликни қисқартириш ва бандликни таъминлаш бўйича ўтказилган йиғилишда Денов ва Чироқчи туманлари ҳокимлари лавозимидан озод этилди. Таъкидланишича, Деновда камбағал оилалар реестрига кирган 1200 та оиланинг даромади бир йилдан бери ўзгармаган. Чироқчи туманига жорий йил тадбиркорликни ривожлантириш учун 309 млрд сўм кредит ресурси ажратилган. Бироқ ҳокимлик аҳолига имкониятига яраша тайёр лойиҳалар таклиф қилиш ўрнига, одамларни ёппасига кредит олишга мажбурлаган.  

Швейцария тарихидаги иккинчи энг йирик банкротлик иши — Zeromax компанияси билан боғлиқ суд жараёнида кредиторлар муҳим ютуққа эришди.

Аҳоли саломатлиги ва миллат генофондини гиёҳвандлик ҳамда наркожиноятлардан самарали ҳимоя қилиш бўйича комплекс чора-тадбирларни назарда тутувчи Президент фармони имзоланди. Айрим қилмишлар учун 20 йилгача озодликдан маҳрум этиш жазоси белгиланади.

Трамп Оқ уйда C5+1 формати доирасидаги беш давлат – Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистон раҳбарлари билан учрашувда айрим мамлакатлар тез орада Иброҳим келишувларига қўшилиши мумкинлигини айтиб ўтган. Қозоғистон ушбу келишувга қўшилганидан сўнг, Озарбайжон ҳамда Ўзбекистон ҳам келгусида Иброҳим келишувларига қўшилиши мумкин деб тахмин қилинмоқда. Шунингдек, манба хабарида ушбу давлатларнинг Исроил билан яқин алоқаларга эга эканлиги алоҳида таъкидланган.

Оқ уйда бўлиб ўтган учрашувда Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев Исроил Бош вазири Биньямин Нетаняху билан телефон орқали мулоқот қилди. Суҳбатнинг асосий мавзуси Қозоғистоннинг «Иброҳим келишувлари»га қўшилиш нияти бўлди. Тоқаевнинг таъкидлашича, ушбу қарор мамлакатнинг халқаро тинчлик ва мулоқотни ривожлантириш, БМТ Низоми асосида халқаро ҳуқуқни қўллаб-қувватлашга бўлган интилишини кўрсатади.

3 ноябрдан бошлаб Санкт-Петербургда хорижий фуқароларнинг курьерлик соҳасида ишлашига чеклов қўйилди. Қарор асосан патент билан ишлаётган Озарбойжон, Ўзбекистон, Тожикистон, Молдова ва Украина фуқароларига тегишли. Бироқ, бу қарорнинг иқтисодий натижалари — логистика тизимидаги издан чиқишлар ва етказиб бериш хизматларининг секинлашиши — яқин ойларда ўзини сездириши мумкин.

Россия Ички ишлар вазирлиги хорижликларнинг мамлакатдан чиқиб, кейин қайта кириш орқали миграция мақомини янгилаш амалиётига чек қўйди. Энди уларга болаларни боғча ёки таълим муассасаларига жойлаштириш, транспорт воситасини бошқариш ва яна бир қатор тақиқлар қўйилди.

Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев АҚШ президенти Доналд Трампнинг таклифига биноан 4 ноябр куни амалий ташриф билан Вашингтон шаҳрига келди. Ташриф дастури доирасида Мирзиёев АҚШда таҳсил олаётган ва фаолият юритаётган бир гуруҳ ўзбекистонликлар билан учрашди.