АҚШ Сурия президентини террорчилар рўйхатидан чиқарди

Расмий баёнотга кўра, ушбу қарор АҚШнинг Сурия билан муносабатларидаги янги босқични ифода этади. Давлат департаменти бу қадамни «минтақадаги сиёсий барқарорлик ва терроризмга қарши курашдаги янги ҳамкорлик имкониятлари» деб атади.

Мутахассислар фикрича, бу қарор Сурияда сўнгги йилларда юз берган сиёсий ўзгаришлар ва хавфсизлик муҳитининг барқарорлашуви билан боғлиқ. АҚШ Давлат департаменти ва БМТ Хавфсизлик кенгаши ҳужжатларида қайд этилишича, Сурия ҳукумати кейинги ойларда бир қатор террорчиликка қарши ислоҳотларни амалга оширган, шунингдек, халқаро гуманитар ташкилотлар билан ҳамкорликни кучайтирган.

Вашингтоннинг бу қадами санкцияларни тўлиқ бекор қилиш эмас, балки «шартли юмшатиш» ҳисобланади. Бу сиёсат орқали АҚШ Сурия билан дипломатик мулоқотни қайта тиклаш, бир вақтнинг ўзида эса минтақадаги таъсирини сақлаб қолишни кўзламоқда.

«Вашингтон институти» таҳлилчилари таъкидлашича, мазкур қарор сиёсий босим воситаларини қисман юмшатиш орқали Сурияни халқаро ҳуқуқий майдонга қайтаришга хизмат қилиши мумкин, аммо бу жараён босқичма-босқич амалга ошади.

 Қарорнинг аҳамияти ва таъсири

Сурия раҳбариятининг террорчилар рўйхатидан чиқарилиши мамлакат учун бир нечта йўналишда ижобий таъсир кўрсатиши мумкин:

1. Дипломатик даражада: Суриянинг халқаро изоляцияси қисман юмшатилиб, айрим Ғарб давлатлари билан музокаралар учун имконият кенгаяди.
2. Иқтисодий соҳада: Санкциялар қисқариши натижасида хорижий сармоялар ва гуманитар ёрдам оқими ошиши кутилмоқда.
3. Сиёсий жиҳатдан: Аҳмад аш-Шаръа ҳукумати ички легитимлигини мустаҳкамлаш ҳамда халқаро ҳамжамият олдида ўз нуфузини тиклаш имкониятига эга бўлади.

Бироқ экспертлар бу жараёнда эҳтиёткорлик зарурлигини таъкидламоқда, чунки санкциялар тўлиқ бекор қилинмаган, балки вақтли ва шартли юмшатиш шаклида амалга оширилган. Агар Суриядаги хавфсизлик муҳити ёмонлашса ёки террорчилик фаолияти кучайса, Вашингтон ушбу қарорни қайта кўриб чиқиши мумкин.

Минтақавий ва халқаро таъсир

АҚШнинг бу қадами нафақат Сурия учун, балки бутун Яқин Шарқ геосиёсий муҳити учун ҳам муҳим аҳамиятга эга. Туркия, Эрон ва Россия каби давлатлар Суриядаги янги сиёсий мувозанатни диққат билан кузатмоқда.

Туркия экспертлари бу қарорни АҚШнинг минтақадаги таъсирини тиклашга қаратилган стратегик ҳаракат сифатида баҳолаган бўлса, Эрон дипломатик манбалари уни «Суриянинг қонуний ҳукуматига қарши уруш сиёсатининг якунланиши» деб таърифлаган.

АҚШнинг ички сиёсий майдонида эса ушбу қарор атрофида турли баҳслар юз бермоқда. Айрим конгресс аъзолари Сурия ҳукуматини ҳали ҳам террорчиликка алоқадор деб ҳисоблаб, бу қадамни танқид қилган.

АҚШнинг Аҳмад аш-Шаръа ва Анас Ҳасан Ҳаттобни террорчилар рўйхатидан чиқариш ҳақидаги қарори — Вашингтоннинг Яқин Шарқ сиёсатидаги муҳим бурилиш нуқтаси ҳисобланади. Бу қадам Суриядаги барқарорлик жараёнларини қўллаб-қувватлаш, дипломатик муносабатларни қайта йўлга қўйиш ва терроризмга қарши янги форматдаги ҳамкорликни йўлга қўйиш имконини беради.