СИ ходимларни аслидагидан кўра маҳоратлироқ кўрсатмоқда – тадқиқот

Use.AI платформаси томонидан ўтказилган сўровномада АҚШ, Буюк Британия, Канада, Европа Иттифоқи ва Лотин Америкасида ишлаётган 9 684 нафар катта ёшдаги ходим қатнашди.

Тадқиқотга кўра, сунъий интеллект (СИ) респондентларнинг 52 фоизига аслидагидан кўра кўпроқ тажрибалидек кўринишга ёрдам берган. Бу эса эришилган иш натижалари ходимларнинг ҳақиқий маҳоратидан олдинда эканини кўрсатмоқда.

Респондентларнинг қарийб 64 фоизи мустақил равишда бажаролмаган ишларини СИ кўмагида амалга оширган. 43 фоизи эса СИ ҳали ўзларини муносиб деб ҳисобламаган вазифалар ва масъулиятларни зиммасига олишга ёрдам берганини айтган.

Сўровда қатнашганларнинг яна 35 фоизи СИсиз ҳозирги ишини бажаришга қийналишини тан олган бўлса, чорак қисми иш берувчиси уларни аслидан кўра қобилиятлироқ деб ўйлашидан хавотирдалигини билдирган.

Энди ходимлар қандай баҳоланиши керак?

Юқоридаги натижалар ходимларнинг малакасизлигини англатмайди. Чунки СИдан моҳирона фойдаланишнинг ўзи энг муҳим кўникмалардан биридир.

Масала шундаки, энди қилинган иш уни бажарган инсон ҳақида аввалгидек тўлиқ тасаввур бермайди.

“Тайёр натижа ҳамон муҳим, лекин у қобилиятни ўлчашда борган сари камроқ аҳамият касб этмоқда”, – деди Use.AI ҳаммуассиси ва бош директори Ihor Gerasimov Euronews’га.

“Иш берувчилар номзоднинг ўз иши моҳиятини тушунтириб бера олиши, сунъий интеллект хатоликларини аниқлай олиши, нотўлиқ маълумотлар асосида қарор қабул қилиши ҳамда технология хатолиги ёки кутилмаган ҳолатларда қандай йўл тутишини ҳам инобатга олишлари керак”, — деб тушунтирди Gerasimov.

Use.AI бош директори айниқса битта кўникмани алоҳида таъкидлади.

“Айниқса, муаммони аниқ қўйиш муҳим. Одам тўғри саволни қўя биладими, қандайдир фаразни шубҳа остига олиб, нега бир ҳаракат бошқа биридан афзалроқ эканини тушунтира оладими? Фақат тайёр, сайқалланган якуний маҳсулотга қараб буни аниқлаш қийинроқ”, — дея таъкидлади Gerasimov.

Инсоннинг сунъий интеллект ёрдамида нима ярата олиши ва аслида нимани тушуниши ўртасидаги фарқ анча муҳим аҳамият касб этади.

Восита ёки таянч?

“Хавотирга ўрин бор. Кимдир СИ ёрдамида жавоб топа олса-ю, аммо ўша жавоб қачон хато эканлигини билмаса, унинг нега тўғри эканлигини тушунтира олмаса ёки тизимда ишончли жавоб бўлмаса ҳам аниқ хулоса чиқара олмаса, муаммо бошланади. Шунда бу муносабатлар имкониятларни кенгайтиришдан кўра кўпроқ қарамликка ўхшаб қолади”, – деди Gerasimov.

Иш берувчилар буни ҳал қилишга уринаётган бўлса-да, технология ҳам бир жойда тўхтаб тургани йўқ.

Ventureburn нашри СИ тизимларининг жамиятга таъсирини баҳоловчи METR нотижорат ташкилотига таяниб ёзишича, СИнинг автономлиги икки баравар ошиши учун кетадиган вақт саккиз ойдан 4,7 ойгача (4 ой-у, 21 кун) қисқарган.

2025 йил бошидан 2026-йил бошигача бўлган даврда СИнинг автоном имкониятлари ўтган йилга нисбатан 1400 фоизга ошган, ундан фойдаланиш имконияти ҳам худди шундай тезликда кенгайган.

СИ воситаларини юклашлар сони 15 000 тадан 11,8 миллионтага, яъни 780 баравар ўсган бўлса, оммавий фойдаланиш мумкин бўлган MCP воситалари сони 35 баравар кўпайиб, тахминан 177 000 тага етди.

MCP, яъни Model Kontekst Protokoli — бу сунъий интеллект ёрдамчиларига бошқа иловалар ва манбаларга бевосита уланиш имконини берадиган стандарт. Бу уларга вазифаларни шунчаки қандай бажаришни тушунтириб бериш ўрнига амалда бажаришга имкон ҳам яратади. У одатда “сунъий интеллект агенти” деб аталади.

Бу йўналиш тадқиқотда аниқланган муаммони янада мураккаблаштирди. Ишнинг аксарият қисми инсон иштирокисиз бажарилса, якуний натижа унга муаллифлик қилган шахс ҳақида жуда кам маълумот беради.