Алишер Усмонов санкциялар рўйхатидан чиқарилди

Қарор қандай қабул қилинди

ЕИ элчилари келишувга 22 сентябрь куни эришди, қарор шу куни ёзма тартибда расман тасдиқланди. Санкцияларни узайтириш муддати дастлаб 15 сентябрда тугаши керак эди, кейин 22 сентябрь ярим кечасигача чўзилган.

Санкцияларни узайтириш учун барча давлатларнинг розилиги талаб қилинади. Латвия жараёнда охирги қаршилик қилган давлат бўлди, лекин якунда овоз беришдан бетараф қолди ва бу келишув ўтишига йўл очди. Латвия бош вазири Андрис Кулбергс Рига ўз санкцияларини киритишга ҳаракат қилишини маълум қилди. Унинг айтишича, Франция Латвия билан француз ядро воситасида тийиб туриш ташаббусига қўшилиш бўйича музокара бошлашга рози бўлган.

Франция ва Люксембург талаби

Усмоновни рўйхатдан чиқариш талаби билан шу ойнинг бошида Франция чиқиб, бошқа ЕИ давлатларини ҳайратга солди. Париж буни «миллий хавфсизлик» билан изоҳлади. Россиялик миллиардерга қўйилган чекловлар фонида Франция ва Озарбайжон ўртасида келишмовчиликлар юзага келган эди.

Шундан сўнг Люксембург Фридман учун ҳам худди шундай ёндашувни талаб қилди. Фридман активлари музлатилгани сабабли мамлакат ҳукуматига қарши 16 миллиард долларлик даъво қўзғаган. Икки бизнесмен рўйхатдан чиқарилиши эвазига блок қолган шахсларга нисбатан санкцияларни бир йўла уч йилга узайтиришга рози бўлди.

Озарбайжон омили

Reuters суҳбатлашган уч европалик дипломатнинг айтишича, Озарбайжонда камида икки француз фуқароси ҳибсда сақланмоқда. Париж хусусий суҳбатларда Боку Усмонов орқали унга «шантаж» қилаётганини билдирган. Боку бу даъвони рад этган.

Courthouse News хабарига кўра, кейинги куни Озарбайжон президенти Илҳом Алиев жосуслик учун 10 йил қамоқ жазосига ҳукм қилинган француз фуқароси Мартин Райанни афв этди. Meduza эса қарор суд эмас, сиёсий тарзда қабул қилинганини таъкидлайди: Люксембург Фридман манфаатини, Франция Усмонов манфаатини ҳимоя қилган.

Киев ва Европадаги эътирозлар

Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибига X тармоғидаги постида қарорни уятли ва асоссиз деб баҳолади, Москва буни байрам қилаётганини айтди. У ЕИ давлатларини икки бизнесменга нисбатан миллий чекловлар киритишга чақирди. Украина президенти Владимир Зеленский эса қарорни «суицидал» деб атади.

Можаро Венгрияда ҳукумат алмашганидан сўнг Россияга нисбатан ягона позицияни намойиш этишни истаган Европа раҳбарларини ташвишга солди. Санкциялар ва Украинага қўллаб-қувватлаш масаласида собиқ Венгрия раҳбари Виктор Орбан тез-тез тўсиқ бўлиб келган. Келишувга эришиш учун Европадаги ва БМТ Бош Ассамблеяси ёнидаги юқори даражадаги учрашувлар талаб қилинган.

Санкциялар нимани назарда тутган

ЕИ икки бизнесменга нисбатан санкцияларни 2022 йилда, Россиянинг Украинага бостириб киришидан сўнг киритган. Улар блок ҳудудида операциялар ва сафарларга тақиқни ҳамда ЕИдаги активларни музлатишни назарда тутган.

Усмонов Россия ва Ўзбекистон фуқаролигига эга. У USM Holdings инвестиция гуруҳига ва «Мегафон» алоқа компаниясига асос солган. Фридман эса Alfa Group инвестиция конгломератининг асосчиси. ЕИ иккала бизнесменни ҳам Путинга яқин деб таърифлаган эди.