O‘zbekistonda 5,8 milliard dollarlik 73 ta GES quriladi

Prezident Shavkat Mirziyoyev gidroenergetika sohasini rivojlantirish chora-tadbirlari yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.

2017-yilda 36 ta bo‘lgan gidroelektr stansiyalar soni 2025-yilda 100 taga yetdi. Ularning umumiy quvvati 1,6 gigavattdan 2,4 gigavattgacha oshdi.

Taqdimotda 2026-2032-yillarda umumiy qiymati 5,8 milliard dollar bo‘lgan 73 ta loyihani amalga oshirish rejalari ko‘rib chiqildi. Buning natijasida qo‘shimcha 3,6 gigavatt quvvat yaratilishi kutilmoqda.

Joriy yilda 13 ta GESni foydalanishga topshirish rejalashtirilgan. Ularning umumiy quvvati 114 megavatt, yillik ishlab chiqarish hajmi esa 537 million kilovatt-soatni tashkil etadi.

Mazkur loyihalar doirasida 254 ta ish o‘rni yaratiladi. Bunga qo‘shimcha Bo‘stonliq tumanida 28 million dollarlik grantlar hisobidan 20 megavatt quvvatli shamol elektr stansiyasi qurilmoqda.

Bo‘stonliq tumanidagi Yuqori Pskom GES loyihasi qiymati 365 million dollar bo‘lib, uning quvvati 160 megavatt, yillik ishlab chiqarish hajmi 484 million kilovatt-soat bo‘ladi.

161 ming xonadonni elektr energiyasi bilan ta’minlashi kutilayotgan mazkur loyihada mahalliy komponentlar ulushi 82 foizni tashkil etadi.

Farg‘ona viloyati So‘x tumanida GES qurilishi rejalashtirilgan. Quvvati 15 megavatt bo‘ladigan ushbu stansiya yiliga 50 million kilovatt-soat elektr energiyasi ishlab chiqarib, tumandagi elektr ehtiyojining 71 foizini barqaror ta’minlashga xizmat qiladi.

Yuqori To‘palang hududining gidroenergetika salohiyati ham ko‘rib chiqildi. “To‘palang” suv omboriga quyiladigan daryo va soylarda 42 ta kichik GES qurish orqali 541 megavatt quvvat yaratish, yiliga qariyb 1,9 milliard kilovatt-soat elektr energiyasi ishlab chiqarish imkoniyati mavjud.

Mamlakatda ilk bor umumiy quvvati 1,4 gigavatt bo‘lgan 3 ta gidro to‘plash elektr stansiyalarini barpo etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilmoqda.

Shuningdek, umumiy quvvati 164 megavatt bo‘lgan 2983 ta kichik va mikro GES qurish rejalari muhokama qilindi.

Raqamlashtirish va sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ham muhim. Suv omborlari va gidroinshootlarda suv sathi, suv hajmi, bosim, meteoma’lumotlar va ishlab chiqarish jarayonlarini onlayn kuzatish imkonini beruvchi raqamli monitoring tizimlari bosqichma-bosqich joriy etiladi. 

Hozirda suv omborlarining xavfsizligini ta’minlash uchun 3,5 mingta nazorat-o‘lchov apparatlari o‘rnatilgan.