Cookie Settings

We use cookies to improve your experience.

BAAning OPECdan chiqishi dunyo iqlimi uchun yangi xavfmi?

Dunyo “yashil energiya”ga o‘tmoqda, degan taxminlar shubha ostida qoldi. Insoniyat neft davri tugashini kutayotgan bir paytda, BAA kabi ba’zi yirik ishlab chiqaruvchilar uni yanada ko‘proq qazib olishga intilmoqda.

Jahon

30.04.2026, 12:21

Ulashish:

BAAning OPECdan chiqishi dunyo iqlimi uchun yangi xavfmi?

Noyabr oyida AQSH Ichki resurslar vaziri Dag Bergum dunyo neftdan butunlay voz kechib, muqobiliga (quyosh yoki shamolga) o‘tmayotgani, balki mavjud manbalar qatoriga yangilari qo‘shilib, umumiy energiya iste’moli shunchaki ortib borayotganini ta’kidladi.

Uning neftni yoqlab qilgan bayonotlari amirlik mezbonlar tomonidan olqishlar bilan kutib olindi.

Endilikda Birlashgan Arab Amirliklari dunyo xom neft qazib olishning 40 foizini nazorat qiluvchi OPEC (Neft eksport qiluvchi davlatlar tashkiloti)dan chiqib, ushbu maqsadni amalga oshirish arafasida turibdi.

So‘nggi yillarda mamlakat OPECning ishlab chiqarish kvotalarini o‘ta past deb hisoblar, bu esa dunyoga o‘zi xohlagan miqdorda neft sota olmayotganini anglatardi.

 

BAAning OPECdan chiqishi qazilma yoqilg‘i ishlab chiqarishning ortishiga olib keladimi?

BAAning OPECdan chiqishi neft ta’minoti va narxlariga zudlik bilan ta’sir qilishi ehtimoldan yiroq, zero ular hamon Eronning jahon neft va gaz eksportining 20 foizi o‘tadigan Hormuz bo‘g‘ozini amalda yopib qo‘yganiga bog‘liq bo‘lib qolmoqda.

Ammo uzoq muddatli istiqbolda neft hajmi ortishi kutilmoqda. Mamlakat bayonotiga ko‘ra, u "talab va bozor sharoitlariga mos ravishda qo‘shimcha mahsulotni bozorga bosqichma-bosqich va puxta o‘ylangan tarzda" olib chiqadi.

Dunyodagi uchinchi yirik neft ishlab chiqaruvchisi bo‘lgan BAA 28-fevral kuni AQSH-Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanishidan oldin kuniga taxminan 3,4 million barrel xom neft ishlab chiqargan. Mart oyida bu ko‘rsatkich kuniga 1,9 million barrelga tushdi, mamlakat OPECga a’zo bo‘lgan Eronning raketa va dron hujumlariga duch keldi.

Tahlilchilarning ta’kidlashicha, BAA kuniga 5 million barrel ishlab chiqarish quvvatiga ega.

Bir barrel xom neft yoqilganda havoga taxminan 0,43 tonna karbonat angidrid (CO2) chiqariladi. Agar BAA neft qazib olishni kuniga qo‘shimcha 1,6 million barrelga oshirsa, bu yiliga 250 million tonna qo‘shimcha CO2 ajralib chiqishiga olib kelishi mumkin. Ushbu ko‘rsatkich Ispaniyaning yoki BAAning yillik emissiya hajmidan ham ko‘proqdir.

BAAning OPEKdan chiqishi guruhning taklif va narxlarni tartibga solish imkoniyatini zaiflashtiradi, shuningdek, boshqa a’zolarni ham ishlab chiqarishni kuchaytirishga undashi mumkin.

Euronews xabariga ko‘ra, BAAning OPECdan chiqishi mamlakatning AQShdagi Tramp ma’muriyati bilan tobora yaqinlashayotganidan darak beradi. Tramp ma’muriyati energetika siyosatida qazilma yoqilg‘i qazib olishni kengaytirishga e’tibor qaratgan. Narxlarni past darajada ushlab turish uchun esa Ko‘rfaz davlatlarini ko‘proq neft qazib olishga faol undab kelgan.

 

BAA neft va qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan birini tanlamayapti, balki har ikkisini ham rivojlantirishga intilmoqda.

BAA 2023-yilda BMTning iqlim o‘zgarishi bo‘yicha COP28 konferensiyasiga mezbonlik qildi. Ushbu anjuman qariyb 200 mamlakatning sayyorani isituvchi qazilma yoqilg‘idan voz kechish haqidagi tarixiy kelishuvi bilan yakunlandi.

Iqlim faollari muzokaralarga shubha bilan qaradi. Bunga milliy neft kompaniyasi bosh direktori Sulton al-Jobirning bir vaqtning o‘zida ham COP28 prezidenti sifatida faoliyat yuritib, ham neft qazib olishni kengaytirish rejalarini nazorat qilgani sabab bo‘ldi.

Arab Amirliklarining  “Masdar” nomli qayta tiklanuvchi energiya kompaniyasi mamlakat ichida ham, xorijda ham toza energiyaga jadal sarmoya kiritib kelmoqda.

Kompaniyaning qo‘shma aksiyadorlari sirasiga Abu-Dabi Milliy energetika kompaniyasi (TAQA), suveren investor “Mubadala” hamda Al-Jobir boshchiligidagi Abu-Dabi Milliy neft kompaniyasi (ADNOC) kiradi.

Dunyoning 40 dan ortiq mamlakatiga sarmoya kiritgan ushbu kompaniya Yevropadagi dengiz shamol energetikasi sohasining yirik ishtirokchisi hisoblanadi. Uning portfeliga Hywind Scotland (dunyodagi ilk suzuvchi dengiz shamol elektr stansiyasi), Angliyadagi Dogger Bank South va Germaniyadagi (hozirda qurilayotgan) Baltic Eagle dengiz shamol elektr stansiyalari kiradi.

 

Qazib olinadigan yoqilg‘iga sarmoya kiritish iqlim uchun xavf tug‘diradi.

Xalqaro miqyosdagi bir necha va’dalarga qaramay, qazilma yoqilg‘ilar hamon kuchayib borayotgan iqlim inqirozining asosiy omili bo‘lib qolmoqda va bu yil global chiqindilar hajmi rekord darajaga yetishi kutilmoqda.

Ayrim taxminlarga ko‘ra, Parij kelishuvi doirasidagi 1,5°C darajalik isish chegarasida qolish 2028-yil boshlariga kelib amalda imkonsiz bo‘lib qolishi mumkin.

Fan to‘xtatish kerakligini allaqachon aytgan bo‘lsa-da, eng yirik neft qazib oluvchi ayrim davlatlar dunyo neft yoqishda davom etishiga ishonmoqda va shunga muvofiq o‘z mavqelarini mustahkamlab olmoqda.

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →

So'nggi yangiliklar

Kongo va Ugandada Ebola epidemiyasi tarqaldi

Kongo Demokratik Respublikasi va Ugandada Ebola epidemiyasi avj oldi. Oqibatda 80 kishi vafot etgani gumon qilinmoqda. Shu sababli Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti xalqaro miqyosda favqulodda holat e’lon qildi. 

Jahon

18.05.2026, 09:56

Turkiy davlatlar rahbarlari Ahmad Yassaviy maqbarasini ziyorat qilishdi

XIV asr oxirida Amir Temur farmoyishiga binoan barpo etilgan ushbu maqbara bugungi kunda UNESCOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, Markaziy Osiyodagi oʻrta asr islom meʼmorchiligining eng noyob va muhtasham namunalaridan biri hisoblanadi.

Madaniy

15.05.2026, 16:18

“Eron urushini davom ettirishdan ma’no yo‘q” – Xitoy

Oq uyning ma’lum qilishicha, Tramp va Si Pekindagi muzokaralar chog‘ida Hormuz bo‘g‘ozidagi kema qatnovi yo‘lini ochiq saqlash zarurligi borasida kelishib olgan.

Jahon

15.05.2026, 10:55

Chorvachilikni rivojlantirishda yangi qadam

Chorvachilik va yaylov xoʻjaligini rivojlantirish agentligi tashkil etiladi. Uning oldiga qoramollar sonini 16,5 milliontaga, qo‘y va echkilar sonini 30 milliontaga, parrandalar sonini 141 milliontaga yetkazish vazifalari qo'yilgan.

Oʻzbekiston

13.05.2026, 17:22

O‘zbekistonga qaytarilgan tarixiy artefaktlar jamoatchilikka taqdim qilindi

Qaytarilgan artefaktlar Kushon davridan Temuriylargacha bo‘lgan davrlarga oid noyob yodgorliklardan iborat.

Madaniy

13.05.2026, 16:32

Andijon voqealari: 21 yil oldingi qonli kun

2005-yil hibsga olingan andijonlik 23 akramiylar a’zosi deya gumon qilingan shaxslarning yaqinlari va hamkasblari boshlagan namoyishlar pirovardida 13-may kungi qonli voqealariga olib keldi.

Oʻzbekiston

13.05.2026, 14:42

O‘zbekiston oltin-valyuta zaxiralari 70,9 milliard dollarga yetdi

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, mart oyida kuzatilgan qisqarishdan so‘ng aprel yakunida O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari qariyb 1,9 milliard dollarga ko‘payib, jami 70 milliard 891,9 million dollarni tashkil etgan.

Iqtisodiyot

12.05.2026, 15:49

Davomli xantavirus — Infeksiyadan keyingi hayot tashvishlimi?

Ushbu kasallikdan omon qolish to‘liq sog‘ayishni anglatmaydi. Ko‘plab bemorlar xantavirusdan tuzalganidan so‘ng ham COVID kabi uzoq muddatli jismoniy va ruhiy muammolardan aziyat chekmoqda.

Jahon

12.05.2026, 15:09

BAA kompaniyasi O‘zbekistonda 100 ta diagnostika markazi tashkil etadi

BAAning “Unison Capital Investment” kompaniyasi respublika bo‘ylab 100 ta to‘liq siklli diagnostika markazlarini tashkil etish rejalarini taqdim etdi.

Oʻzbekiston

12.05.2026, 11:25

Moliyaviy xizmatlar sohasida 22,4 foizlik o‘sish qayd etildi

2026-yil yanvar–mart oylarida O‘zbekistonda ko‘rsatilgan moliyaviy xizmatlar hajmi 46,8 trillion so‘mni tashkil etgan. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 22,4 foizga oshgani bilan e’tiborli.

Iqtisodiyot

11.05.2026, 16:08

Hindiston bosh vaziri masofaviy ishlashga qaytishni taklif qildi

Narendra Modi koronavirus pandemiyasi davrida qo'llaniladigan masofaviy ish, virtual uchrashuvlar va videokonferensiyalar amaliyotini qayta joriy etish zarurligini aytdi.

Jahon

11.05.2026, 15:40

O‘zbek qizi malay tili bo‘yicha xalqaro musobaqa g‘olibi bo‘ldi

20 yoshli Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti talabasi Madinabonu Abdullayeva Xalqaro malay tili bo‘yicha Malayziya Bosh vaziri musobaqasi g‘olibi bo‘ldi.

Ta'lim

11.05.2026, 14:01

Qiymati 50 mln dollardan ortiq bo‘lgan loyihalar korrupsiyaga qarshi tekshiruvdan o‘tadi

Adliya vazirligi Yirik investitsiya loyihalarini korrupsiyaga qarshi ekspertizadan o‘tkazish va ularning raqobat muhitiga ta’sirini baholash tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomani davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi.

Iqtisodiyot

11.05.2026, 12:55

Britaniyalik pop yulduzi Dua Lipa Samsung kompaniyasini sudga berdi

“Samsung Electronics” kompaniyasi Dua Lipa suratidan televizor sotishda ruxsatsiz foydalangan. Xonanda zararni qoplash uchun 15 million dollar talab qilmoqda.

Jahon

11.05.2026, 11:26

Soxta “Nobel” yaratib, o‘zini-o‘zi mukofotlagan professor fosh bo‘ldi

Fransiyalik professor Florent Montakler filologiya bo‘yicha soxta mukofot joriy etganlikda ayblanmoqda. U shuningdek, soxta “Xalqaro filologiya jamiyati”ni tuzgan va amerikalik tilshunos Noam Chomskiyni ham mukofotlagan.

Jahon

09.05.2026, 16:06

Nega “Pivo o‘lkasi”da ichkilik darajasi pasayib ketdi?

Pivo iste’moli bo‘yicha jahon chempioni bo‘lgan Chexiyada rekord darajadagi pasayish qayd etildi. Pivo zavodlari xavotirda bo‘lsa-da, mutaxassislar bu o‘zgarishga ijobiy baho bermoqda.

Jahon

08.05.2026, 17:11

Shakira Jahon chempionatining rasmiy “Dai Dai” qo‘shig‘ini taqdim etdi

Kolumbiyalik xonanda Shakira payshanba kuni 2026-yilgi Jahon chempionatining rasmiy “Dai Dai” qo‘shig‘ini ommaga namoyish qildi.

Sport

08.05.2026, 10:48

Afg‘onistondagi gumanitar inqiroz Markaziy Osiyoni logistika markaziga aylantirishi mumkin

Markaziy Osiyo koridorlari dengiz yo‘llariga nisbatan uzunroq va qimmatroq bo‘lsa-da, barqarorlikni ta’minlay oladi. Yo‘lning arzonligi muhim emas. Muhimi – yo‘lning ishonchliligi.

Jahon

07.05.2026, 13:30

O‘zbekiston va Pokiston sanoat, investitsiya va logistika sohalaridagi hamkorlikni kengaytirmoqda

O‘zbekiston va Pokiston xalqaro transport aloqalarini rivojlantirish hamda Xunjarob dovoni orqali o‘tuvchi “Pokiston–Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston” yo‘lagi bo‘ylab hamkorlikni kengaytirish istiqbollarini muhokama qildi. 

Iqtisodiyot

07.05.2026, 12:06

Eronlik Nobel mukofoti sovrindori Narges Muhammadiy o‘lim yoqasida

Qamoqda saqlanayotgan  tinchlik bo‘yicha Nobel mukofoti  sovrindori Narges Muhammadiy yurak xastaligi tufayli og‘ir ahvolda.

Jahon

06.05.2026, 17:11

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →