Bolalar oʻlimi: Markaziy Osiyoda qaysi davlat yetakchilik qilmoqda?
Turkmaniston bir yoshgacha boʻlgan goʻdaklar oʻlimi boʻyicha Markaziy Osiyoda eng yuqori koʻrsatkichga ega davlat sifatida qayd etildi. 2024 yil yakunlariga koʻra, dunyo boʻyicha har 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqdan oʻrtacha 28,3 nafari bir yoshiga yetmay vafot etgan.
Jahon
14.11.2025, 15:34
Ulashish:

Bu har mingta chaqaloqdan qariyb oʻttiz nafari hayotining birinchi yilida hayotdan koʻz yumishi mumkinligini anglatadi. Biroq mamlakatlar oʻrtasidagi farq juda katta: rivojlangan davlatlarda bu koʻrsatkich 2 nafardan kam, qashshoq mamlakatlarda esa 80–100 nafargacha yetadi.
Eng past koʻrsatkichlar qaysi davlatlarda?
Sloveniya va Singapur goʻdaklar oʻlimi boʻyicha dunyoda eng past koʻrsatkichga ega — har 1000 tugʻilgan chaqaloqdan 1,5 nafar. Keyingi oʻrinlarda:
- Islandiya — 1,6
- Monako — 1,7
- Norvegiya — 1,8
- Yaponiya — 1,9
Yuqori tibbiy standartlar, sifatli shtatdan oldingi xizmat va yuqori turmush darajasi bu mamlakatlarda koʻrsatkichlarni past saqlashga asosiy omil boʻlmoqda.
Eng yuqori koʻrsatkichlar
Afgʻoniston, Somali va Markaziy Afrika Respublikasi kabi mamlakatlarda har 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqdan 80–100 nafardan ortiqi vafot etadi. Bu holat tibbiy xizmat yetarli emasligi, sanitariya muammolari va oziq-ovqat xavfsizligidagi jiddiy kamchiliklarni koʻrsatadi.
Belarus esa 2,1 koʻrsatkich bilan goʻdaklar oʻlimi past boʻlgan davlatlar orasida oʻnintalikka kirgan. Rossiya 6,5 koʻrsatkich bilan 66-oʻrinda turibdi.
Markaziy Osiyo davlatlaridagi vaziyat
Markaziy Osiyoda goʻdaklar oʻlimi boʻyicha eng past koʻrsatkich Qozogʻistonda qayd etilgan:
- Qozogʻiston — 8,0 (82-oʻrin)
- Oʻzbekiston — 18,2 (143-oʻrin)
- Tojikiston — 21,7 (155-oʻrin)
- Qirgʻiziston — 24,5 (167-oʻrin)
- Turkmaniston — 35,9 (197-oʻrin)
Turkmaniston mintaqada bir yoshgacha bolalar oʻlimi eng yuqori boʻlgan davlat sifatida qayd etildi.
Gender boʻyicha farqlar
Markaziy Osiyoda, dunyoning koʻplab mamlakatlaridagi kabi, oʻgʻil bolalar oʻrtasida goʻdaklar oʻlimi yuqoriroq. Bu erta tugʻilish, immun tizimi rivojlanishi va nafas olishga oid asoratlar bilan bogʻliq biologik omillar bilan tushuntiriladi.

Ayrim davlatlarda gender farqi nafaqat biologik, balki ijtimoiy omillar — tibbiy xizmatdan foydalanish imkoniyati, onalar salomatligi, oziqlanish darajasi bilan ham bogʻliq.
Jahon
14.11.2025, 15:34
Ulashish:
Mashhur yangiliklar

OTMlar super-kontrakt miqdorlarini eʼlon qila boşladi
Ta'lim
02.09.2026, 17:55

Mustaqillik bayramida necha kun dam beriladi?
Oʻzbekiston
28.08.2026, 16:13

Yangi qurilayotgan uydan xonadon sotib olişda qaysi hujjatlarni tekşiriş kerak?
Oʻzbekiston
26.08.2026, 09:52

Egizak minoralar terakti: 25 yillik jinoyat sudi
Jahon
27.08.2026, 13:10

Qozog'iston Rossiyaga benzin eksport qiliş̈dan voz keçdi
Iqtisodiyot
27.08.2026, 16:41

Pokiston shifoxonasida yuzaga kelgan yong'in oqibatida 14 nafar chaqaloq halok bo'ldi
Jahon
26.08.2026, 15:35
So'nggi yangiliklar

Toşkent 343-óringa kótarildi: Global Cities Index 2026 natijalari e'lon qilindi
Jahon
22.09.2026, 16:38

Rossiya Ukrainaga zarbalari oqibatida to‘rt kishi halok bo‘ldi
Jahon
22.09.2026, 14:38

Prezidentning yangi qarori qabul qilindi
Oʻzbekiston
22.09.2026, 11:18

G7 davlatlari husiylarni Saudiya Arabistoniga hujumlarni tóxtatişga çaqirdi
Jahon
22.09.2026, 11:06

Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi Antoniu Gutеrrish bilan uchrashdi
Siyosat
22.09.2026, 10:51

BMT: AQŞning narkokema hujumlari insoniyatga qarşi jinoyat
Jahon
22.09.2026, 09:56

Özbekistonlik bankir Interpol qidiruviga berildi
Oʻzbekiston
21.09.2026, 10:02

Markaziy Osiyo muzliklarini yöqotmoqda
Oʻzbekiston
21.09.2026, 09:42

Nufuzli OTM talabalari SAT sertifikatini noqonuniy olib berish bilan shug‘ullangani aniqlandi
Ta'lim
19.09.2026, 11:24

Xitoydagi choʻl ostida ulkan suv manbalari topildi
Jahon
19.09.2026, 11:14

Rossiyada saylovlardan keyin yangi safarbarlik bo‘lishidan xavotir kuchaymoqda
Jahon
19.09.2026, 10:02

"Sizga hurmat körsatilmaydi, siz bemorsiz!": Surxondaryo soğliqni saqlash boşqarmasi munosabat bildirdi
Oʻzbekiston
18.09.2026, 15:25

iPhone 18 Pro Maxning Rossiyada 18 ta funksiyasi çeklangan
Iqtisodiyot
18.09.2026, 15:13

O‘tgan yili 124 nafardan ortiq ekologiya himoyachisi o‘ldirilgan
Jahon
18.09.2026, 15:10

Andijonda ilk bor "Yashil uyim" ekologik festivali ötkaziladi
Oʻzbekiston
17.09.2026, 16:39

Netanyahu G‘azo haqidagi “NAZA” filmi ijodkorlariga qarshi yangi qonunlarni ilgari surmoqda
Jahon
17.09.2026, 16:19

Turkiya 2040-yilgacha tamaki mahsulotlari savdosini taqiqlashni rejalashtirmoqda
Jahon
16.09.2026, 16:46

Trampning boyligi 7 mlrd dollarga yetdi — Forbes
Iqtisodiyot
16.09.2026, 16:16

Sun'iy intellektdan qörqişimiz kerakmi?
Fan-texnologiya
16.09.2026, 15:30

Rossiya droni Ukrainada yo‘lovchi avtobusiga zarba berdi: 5 kishi halok bo‘ldi
Jahon
16.09.2026, 14:20
Mashhur yangiliklar

OTMlar super-kontrakt miqdorlarini eʼlon qila boşladi
Ta'lim
02.09.2026, 17:55

Mustaqillik bayramida necha kun dam beriladi?
Oʻzbekiston
28.08.2026, 16:13

Yangi qurilayotgan uydan xonadon sotib olişda qaysi hujjatlarni tekşiriş kerak?
Oʻzbekiston
26.08.2026, 09:52

Egizak minoralar terakti: 25 yillik jinoyat sudi
Jahon
27.08.2026, 13:10

Qozog'iston Rossiyaga benzin eksport qiliş̈dan voz keçdi
Iqtisodiyot
27.08.2026, 16:41

Pokiston shifoxonasida yuzaga kelgan yong'in oqibatida 14 nafar chaqaloq halok bo'ldi
Jahon
26.08.2026, 15:35
