Bolalar oʻlimi: Markaziy Osiyoda qaysi davlat yetakchilik qilmoqda?
Turkmaniston bir yoshgacha boʻlgan goʻdaklar oʻlimi boʻyicha Markaziy Osiyoda eng yuqori koʻrsatkichga ega davlat sifatida qayd etildi. 2024 yil yakunlariga koʻra, dunyo boʻyicha har 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqdan oʻrtacha 28,3 nafari bir yoshiga yetmay vafot etgan.
Jahon
14.11.2025, 15:34
Ulashish:

Bu har mingta chaqaloqdan qariyb oʻttiz nafari hayotining birinchi yilida hayotdan koʻz yumishi mumkinligini anglatadi. Biroq mamlakatlar oʻrtasidagi farq juda katta: rivojlangan davlatlarda bu koʻrsatkich 2 nafardan kam, qashshoq mamlakatlarda esa 80–100 nafargacha yetadi.
Eng past koʻrsatkichlar qaysi davlatlarda?
Sloveniya va Singapur goʻdaklar oʻlimi boʻyicha dunyoda eng past koʻrsatkichga ega — har 1000 tugʻilgan chaqaloqdan 1,5 nafar. Keyingi oʻrinlarda:
- Islandiya — 1,6
- Monako — 1,7
- Norvegiya — 1,8
- Yaponiya — 1,9
Yuqori tibbiy standartlar, sifatli shtatdan oldingi xizmat va yuqori turmush darajasi bu mamlakatlarda koʻrsatkichlarni past saqlashga asosiy omil boʻlmoqda.
Eng yuqori koʻrsatkichlar
Afgʻoniston, Somali va Markaziy Afrika Respublikasi kabi mamlakatlarda har 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqdan 80–100 nafardan ortiqi vafot etadi. Bu holat tibbiy xizmat yetarli emasligi, sanitariya muammolari va oziq-ovqat xavfsizligidagi jiddiy kamchiliklarni koʻrsatadi.
Belarus esa 2,1 koʻrsatkich bilan goʻdaklar oʻlimi past boʻlgan davlatlar orasida oʻnintalikka kirgan. Rossiya 6,5 koʻrsatkich bilan 66-oʻrinda turibdi.
Markaziy Osiyo davlatlaridagi vaziyat
Markaziy Osiyoda goʻdaklar oʻlimi boʻyicha eng past koʻrsatkich Qozogʻistonda qayd etilgan:
- Qozogʻiston — 8,0 (82-oʻrin)
- Oʻzbekiston — 18,2 (143-oʻrin)
- Tojikiston — 21,7 (155-oʻrin)
- Qirgʻiziston — 24,5 (167-oʻrin)
- Turkmaniston — 35,9 (197-oʻrin)
Turkmaniston mintaqada bir yoshgacha bolalar oʻlimi eng yuqori boʻlgan davlat sifatida qayd etildi.
Gender boʻyicha farqlar
Markaziy Osiyoda, dunyoning koʻplab mamlakatlaridagi kabi, oʻgʻil bolalar oʻrtasida goʻdaklar oʻlimi yuqoriroq. Bu erta tugʻilish, immun tizimi rivojlanishi va nafas olishga oid asoratlar bilan bogʻliq biologik omillar bilan tushuntiriladi.

Ayrim davlatlarda gender farqi nafaqat biologik, balki ijtimoiy omillar — tibbiy xizmatdan foydalanish imkoniyati, onalar salomatligi, oziqlanish darajasi bilan ham bogʻliq.
Jahon
14.11.2025, 15:34
Ulashish:
Mashhur yangiliklar

Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom yangidan tasdiqlandi
Ta'lim
06.04.2026, 17:35

Kimda “qizil tugma” bor? Dunyodagi yadroviy davlatlar va ularning tarixi
Fan-texnologiya
01.04.2026, 10:04

12 tonna KitKat mahsuloti Yevropada o‘g‘irlandi
Jahon
31.03.2026, 15:37

“Uyimiz juda go‘zal” – Artemida II Yerning yangi fotosuratlarini yubordi
Fan-texnologiya
06.04.2026, 10:49

Yaqin Sharq mojarosi: Markaziy Osiyoda tranzit narxi oshmoqda
Jahon
07.04.2026, 15:41

Har daqiqada 3 ta chaqaloq: Sudanda onalar va bolalar hayoti xavf ostida
Jahon
14.04.2026, 12:22
So'nggi yangiliklar

Tashiyev va Japarov raqobati: ziddiyat ortidagi korrupsiya va siyosiy o‘yinlar
Jahon
29.04.2026, 17:48

“Karkidon” suv omborida 635 milliard so‘mlik turizm majmuasi qurilmoqda
Oʻzbekiston
28.04.2026, 12:10

Abbos Aroqchi Vladimir Putin bilan uchrashdi
Jahon
28.04.2026, 10:47

Polsha va Ukraina birgalikda “dronlar floti”ni yaratadi
Jahon
27.04.2026, 17:45

Isroil prezidenti Qozog‘istonga tashrif buyurdi
Jahon
27.04.2026, 16:23

Abbos Aroqchi Ummon sultoni bilan muzokara o‘tkazdi
Jahon
27.04.2026, 13:04

“Yosh ekolog” ko‘krak nishoni ta’sis etiladi
Oʻzbekiston
27.04.2026, 12:05

Ajrimlar statistikasi hududlar kesimida farq qilmoqda
Oʻzbekiston
27.04.2026, 11:32

Kolumbiyada uyushtirilgan terakt oqibatida 19 kishi halok bo‘ldi
Jahon
27.04.2026, 11:03

Banklarda “Sun’iy intellekt maslahatchisi” platformasini ishga tushirish topshirildi
Oʻzbekiston
25.04.2026, 15:39

Ostona sammiti: Markaziy Osiyo ekologik muammolar bo‘yicha yagona pozitsiya shakllantirmoqda
Jahon
25.04.2026, 13:31

SI poygasi: Xitoyning DeepSeek kompaniyasi yangi modellarini taqdim etdi
Fan-texnologiya
24.04.2026, 17:04

O‘zbekiston Gvineya-Bisau va Ruanda bilan diplomatik aloqalar o‘rnatdi
Siyosat
24.04.2026, 13:49

“Rossiya har oy 30-35 ming askaridan ayrilmoqda” – Zelenskiy
Jahon
24.04.2026, 11:05

“RES 2026” sammiti: Shavkat Mirziyoyev ekologik hamkorlik bo‘yicha takliflar bildirdi
Oʻzbekiston
22.04.2026, 17:15

Pedagoglarga davlat to‘lovlarida 50 foiz chegirma beriladi (imtiyozlar ro‘yxati)
Ta'lim
22.04.2026, 16:23

Yevropaga eltuvchi yo‘llar “qabriston”ga aylanmoqda
Jahon
22.04.2026, 11:38

Amudaryo 65% gacha qisqaradi: Markaziy Osiyoda suv tanqisligi keskin oshmoqda
Jahon
21.04.2026, 16:58

“Ochofat yirtqichlar” – Tramp, Putin va Netanyahu xalqaro huquqni buzishda ayblandi
Jahon
21.04.2026, 11:26

Ko‘mir narxi oshmadi: taxminlar xato bo‘lib chiqdi
Jahon
20.04.2026, 14:18
Mashhur yangiliklar

Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom yangidan tasdiqlandi
Ta'lim
06.04.2026, 17:35

Kimda “qizil tugma” bor? Dunyodagi yadroviy davlatlar va ularning tarixi
Fan-texnologiya
01.04.2026, 10:04

12 tonna KitKat mahsuloti Yevropada o‘g‘irlandi
Jahon
31.03.2026, 15:37

“Uyimiz juda go‘zal” – Artemida II Yerning yangi fotosuratlarini yubordi
Fan-texnologiya
06.04.2026, 10:49

Yaqin Sharq mojarosi: Markaziy Osiyoda tranzit narxi oshmoqda
Jahon
07.04.2026, 15:41

Har daqiqada 3 ta chaqaloq: Sudanda onalar va bolalar hayoti xavf ostida
Jahon
14.04.2026, 12:22

