Nemis “gepard”lari Ukrainada ishonchni oqladi

Rossiyaning to‘rt yil avvalgi keng ko‘lamli bosqinidan so‘ng Germaniya qisqa vaqt ichida Ukrainaga “Gepard” o‘ziyurar zenit qurollari berishini e’lon qildi.

O‘shandan beri Germaniya Ukrainaga kamida 55 ta “Gepard” tizimini yetkazib berdi va ular mamlakat havo mudofaasining ajralmas qismiga aylandi.

Rossiyaning bosqini boshlanishidan avval Germaniya Ukrainaga 5000 dona dubulg‘a taqdim qilgan — bu esa keng tanqidlarga sabab bo‘lgandi.

“Gepard” Germaniyaning “halqali ayirboshlash”siz yetkazib bergan ilk og‘ir quroli hisoblanadi. “Halqali ayirboshlash” sxemasiga ko‘ra, Berlin uchinchi bir davlatga qurol-yarog‘ yuborar, o‘sha davlat esa o‘zida mavjud sovet davriga oid texnikasini Ukrainaga berardi.

Super dron kushandasi

Ukrainaning bir qancha ommaviy axborot vositalari “Gepard”ni “eng yaxshi dron tutib oluvchi” deb atadi.

Rossiya Ukrainaga muntazam ravishda 500 dan ortiq dron uchiradi. Ularning aksariyati havo hujumidan mudofaa tizimlari tomonidan yo‘q qilinadi.

“Gepard” o‘zining radar va 35 millimetrli to‘plari tufayli havo mudofaasida markaziy o‘rin tutadi. Bu qurollar qalin olov to‘lqini hosil qilib, dronlarni aniq nishonga ola biladi.

“Patriot” yoki “IRIS-T” kabi havo mudofaasi raketalarini qo‘llash bir necha million dollargacha xarajat talab etadi va ularning soni ham cheklangan.

Gepard ancha arzonroq o‘q-dorilardan foydalangani uchun dronlardan himoyalanishga juda mos.

Germaniya Shveysariyaning eksport cheklovlari hamda Ukrainadan kelayotgan yuqori talab tufayli “Gepard” uchun o‘q-dori ishlab chiqarishni qayta yo‘lga qo‘ydi.

“Rheinmetall” kompaniyasining ma’lum qilishicha, joriy yildan boshlab Germaniya mudofaa shirkati Ukrainaga yana 180 ming dona 35 millimetrli “Gepard” o‘q-dorilarini yetkazib beradi.

Nega “Gepard” nazardan qolgandi?

“Gepard” Sovuq urushdan keyingi islohotlar doirasida Germaniya qurolli kuchlari – Bundesveridan bosqichma-bosqich chetlashtirilgan.

U radarlari, o‘t ochishni boshqarish texnologiyasi va maxsus o‘q-dorilari tufayli foydalanish uchun murakkab va qimmat hisoblangan.

"Gepard" pastlab uchuvchi samolyotlar yoki jangovar vertolyotlardan himoyalanishga mo‘ljallangan, biroq bunday  tahdidlar ehtimoli endi kam degan qaror ustuvor edi.

Bundesver muqobil havo mudofaasi variantlariga, jumladan, yelkadan otiladigan “Stinger” raketalari kabi yengilroq va harakatchanroq yechimlarga e’tibor qaratgan.

2022-yilda Rossiya Ukrainaga keng miqyosda bostirib kirgach, qarorlar qayta ko‘rib chiqildi.

Natijada uchuvchisiz uchoqlar va qanotli raketalar keng ko‘lamda qo‘llanilar ekan, yaqin masofadagi havo hujumidan mudofaa tizimlari hamon muhim rol o‘ynashi ma’lum bo‘ldi.

Bundesver yaqin yillarda shunga o‘xshash maqsadlar uchun 600 dona “Skyranger” tizimini xarid qiladi.

Ushbu tizim asosan, dronlarga qarshi himoyani kuchaytirishga mo‘ljallangan.