Pekin havosi qanday tozalandi?

Asosiy omillar quyida:

1. Kuchli davlat strategiyasi va “Havo ifloslanishiga qarshi urush”

2013 yilda Xitoy hukumati rasman havo ifloslanishiga qarshi milliy kampaniya boshladi.
Bu kampaniyada qatʼiy majburiy qonunlar, rejalar va jazo choralari boʻlgan.

2. Koʻmirga bogʻliqlikni keskin kamaytirish

Pekin ifloslanishining asosiy manbai – koʻmir yoqilgan zavod va isitish tizimlari edi.

Shuning uchun:

shahardagi koʻmir stansiyalari yopildi yoki gazga oʻtkazildi

900 mingtadan ortiq xonadon va bino koʻmirdan tabiiy gazga oʻtkazildi

Pekin atrofidagi sanoat mintaqalarida koʻmir hajmi katta darajada qisqartirildi

Bu PM2.5 darajasini pasaytirishda eng katta rol oʻynadi.

3. Zavodlarni shahar tashqariga koʻchirish

Pekindagi yirik metallurgiya, sement va koks zavodlari:

yopildi

yoki 200–300 km uzoqlikdagi mintaqalarga koʻchirildi

Shahar ichida ogʻir sanoat deyarli qolmadi.

4. Avtomobil chiqindilariga cheklovlar

Pekin 20 milliondan ortiq aholiga ega. Yillar davomida avtomobillar ifloslanishning katta qismi edi.

Shuning uchun:

Benzin va dizel standartlari Yevropa standartlariga tenglashtirildi

Eski avtomobillar yigʻib olindi

Nomer olishga kvota qoʻyildi (“lotereya” orqali)

Elektromobillarga subsidiya va imtiyozlar berildi

Avtomobil harakatiga kunlik navbat tizimi joriy qilindi (masalan, juma — joʻft nomer, shanba — toʻq nomer va h.k.)

5. Shahar qurilishida yashil siyosat

Minglab gektar oʻrmon va yashil massivlar yaratildi

Shahardagi bosh yoʻllar atrofiga daraxtlik himoya zonalari qoʻshildi

Quruvchilar uchun havo ifloslantiruvchi materiallar cheklandi

6. Jamoat transportini rivojlantirish

Elektr avtobuslar

Metro tarmoqlarining katta kengayishi

Velosiped yoʻlaklari

Aholining shaxsiy avtomobilga ehtiyoji qisqardi.

7. Qattiq jazo va kuzatuv mexanizmi

Atrof-muhit qonunlarini buzgan korxonalar uchun:

katta jarimalar

faoliyatni toʻxtatish

rahbarlarga jinoiy javobgarlik

Bu tizim haqiqiy taʼsir koʻrsatdi.

Natija: Pekin qanday oʻzgardi?

2013–2020 yillar oraligʻida:

PM2.5 darajasi 40–50% ga pasaydi

Pekin “eng iflos 20ta shahar” roʻyxatidan chiqdi

Xalqaro monitoringlar Pekinni “iflos shahardan nazorat qilinadigan, toza havoga ega megapolis” deb baholay boshladi