Pekin havosi qanday tozalandi?
Pekin 2013–2020 yillarda dunyoda havosi eng iflos shaharlardan biri edi. Biroq 7–8 yil ichida havo sifati sezilarli darajada yaxshilandi. Bu – juda katta, rejali va qattiq davlat siyosati natijasi.
Jahon
24.11.2025, 14:33
Ulashish:

Asosiy omillar quyida:
1. Kuchli davlat strategiyasi va “Havo ifloslanishiga qarshi urush”
2013 yilda Xitoy hukumati rasman havo ifloslanishiga qarshi milliy kampaniya boshladi.
Bu kampaniyada qatʼiy majburiy qonunlar, rejalar va jazo choralari boʻlgan.
2. Koʻmirga bogʻliqlikni keskin kamaytirish
Pekin ifloslanishining asosiy manbai – koʻmir yoqilgan zavod va isitish tizimlari edi.
Shuning uchun:
shahardagi koʻmir stansiyalari yopildi yoki gazga oʻtkazildi
900 mingtadan ortiq xonadon va bino koʻmirdan tabiiy gazga oʻtkazildi
Pekin atrofidagi sanoat mintaqalarida koʻmir hajmi katta darajada qisqartirildi
Bu PM2.5 darajasini pasaytirishda eng katta rol oʻynadi.
3. Zavodlarni shahar tashqariga koʻchirish
Pekindagi yirik metallurgiya, sement va koks zavodlari:
yopildi
yoki 200–300 km uzoqlikdagi mintaqalarga koʻchirildi
Shahar ichida ogʻir sanoat deyarli qolmadi.
4. Avtomobil chiqindilariga cheklovlar
Pekin 20 milliondan ortiq aholiga ega. Yillar davomida avtomobillar ifloslanishning katta qismi edi.
Shuning uchun:
Benzin va dizel standartlari Yevropa standartlariga tenglashtirildi
Eski avtomobillar yigʻib olindi
Nomer olishga kvota qoʻyildi (“lotereya” orqali)
Elektromobillarga subsidiya va imtiyozlar berildi
Avtomobil harakatiga kunlik navbat tizimi joriy qilindi (masalan, juma — joʻft nomer, shanba — toʻq nomer va h.k.)
5. Shahar qurilishida yashil siyosat
Minglab gektar oʻrmon va yashil massivlar yaratildi
Shahardagi bosh yoʻllar atrofiga daraxtlik himoya zonalari qoʻshildi
Quruvchilar uchun havo ifloslantiruvchi materiallar cheklandi
6. Jamoat transportini rivojlantirish
Elektr avtobuslar
Metro tarmoqlarining katta kengayishi
Velosiped yoʻlaklari
Aholining shaxsiy avtomobilga ehtiyoji qisqardi.
7. Qattiq jazo va kuzatuv mexanizmi
Atrof-muhit qonunlarini buzgan korxonalar uchun:
katta jarimalar
faoliyatni toʻxtatish
rahbarlarga jinoiy javobgarlik
Bu tizim haqiqiy taʼsir koʻrsatdi.
Natija: Pekin qanday oʻzgardi?
2013–2020 yillar oraligʻida:
PM2.5 darajasi 40–50% ga pasaydi
Pekin “eng iflos 20ta shahar” roʻyxatidan chiqdi
Xalqaro monitoringlar Pekinni “iflos shahardan nazorat qilinadigan, toza havoga ega megapolis” deb baholay boshladi
Jahon
24.11.2025, 14:33
Ulashish:
Mashhur yangiliklar

Isroil urushni tugatish shartlarini maʼlum qildi
Jahon
17.03.2026, 13:40

Raqamli ultimatum: Eron Fors koʻrfazidagi internet infratuzilmasini buzish bilan tahdid qilmoqda
Fan-texnologiya
18.03.2026, 14:45

Trampning yuziga “tarsaki” tushirgan mulozim ishdan boʻshadi
Jahon
18.03.2026, 14:17

Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom yangidan tasdiqlandi
Ta'lim
06.04.2026, 17:35

Islom sivilizatsiyasi markaziga kirish narxlari maʼlum qilindi
Madaniy
19.03.2026, 11:20

Benksi kim? Asrimizning eng mashhur “ko‘cha” rassomi fosh bo‘ldi(mi?)
Madaniy
28.03.2026, 15:48
So'nggi yangiliklar

“Xalqlar do‘stligi saroyi” hududidagi noqonuniy bannerlar olib tashlandi
Oʻzbekiston
15.04.2026, 17:16

“Ular iqtisodiyotimizni yuksaltiradi” — Ispaniya immigratsiya siyosatini yumshatmoqda
Jahon
15.04.2026, 16:29

Markaziy Osiyo davlatlari YaIMining 130 foizini iqlim xavflari tufayli yo‘qotishi mumkin
Iqtisodiyot
15.04.2026, 11:46

Shikastlangan davlat raqamini onlayn almashtiring
Oʻzbekiston
14.04.2026, 17:11

“Diqqatini jamlay olmagan kompaniya”: OpenAI strategiyasi tanqid ostida
Iqtisodiyot
14.04.2026, 15:41

Har daqiqada 3 ta chaqaloq: Sudanda onalar va bolalar hayoti xavf ostida
Jahon
14.04.2026, 12:22

BMT: Yaqin Sharqdagi urush tufayli yana 32 million odam qashshoqlashadi
Jahon
13.04.2026, 16:07

Endi sun'iy intellekt (SI) qonun loyihalarini tahlil qilishda ishlatiladi
Jahon
13.04.2026, 11:53

Bitta kashfiyot – millionlarni qutqardi, millionlarni o'ldirdi
Fan-texnologiya
11.04.2026, 17:25

“100 yevroga 1 ta Pikasso” – Parijda yangi xayriya lotereyasi o‘tkazilmoqda
Madaniy
11.04.2026, 15:11

MDH zaiflashmoqda: Moldova Hamdo‘stlikdan chiqyapti
Siyosat
11.04.2026, 12:37

Zelenskiy: Ummon, Quvayt va Bahrayn bilan xavfsizlik sohasida hamkorlik qilmoqchimiz
Jahon
10.04.2026, 12:32

Yaqin Sharq mojarosi: Markaziy Osiyoda tranzit narxi oshmoqda
Jahon
07.04.2026, 15:41

7-aprel – Butunjahon salomatlik kuni
Jahon
07.04.2026, 10:23

Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom yangidan tasdiqlandi
Ta'lim
06.04.2026, 17:35

Magnus Karlsen: Sindarovning natijasini hech kim kutmagandi
Sport
06.04.2026, 13:50

Afg‘oniston Markaziy Osiyo bilan savdo hajmini 10 milliard dollarga yetkazmoqchi
Jahon
06.04.2026, 12:12

“Uyimiz juda go‘zal” – Artemida II Yerning yangi fotosuratlarini yubordi
Fan-texnologiya
06.04.2026, 10:49

Inson neyronlari va kompyuter chipi birlashtirilmoqda
Fan-texnologiya
04.04.2026, 15:48

Hormuzdagi vaziyat: 670 ta kema kutib turibdi
Iqtisodiyot
03.04.2026, 17:17
Mashhur yangiliklar

Isroil urushni tugatish shartlarini maʼlum qildi
Jahon
17.03.2026, 13:40

Raqamli ultimatum: Eron Fors koʻrfazidagi internet infratuzilmasini buzish bilan tahdid qilmoqda
Fan-texnologiya
18.03.2026, 14:45

Trampning yuziga “tarsaki” tushirgan mulozim ishdan boʻshadi
Jahon
18.03.2026, 14:17

Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom yangidan tasdiqlandi
Ta'lim
06.04.2026, 17:35

Islom sivilizatsiyasi markaziga kirish narxlari maʼlum qilindi
Madaniy
19.03.2026, 11:20

Benksi kim? Asrimizning eng mashhur “ko‘cha” rassomi fosh bo‘ldi(mi?)
Madaniy
28.03.2026, 15:48

