Аллергия мавсуми яқин: Нималарни истеъмол қилмаслик керак?

Озиқ-овқат аллергияси — дунёда тобора кенг тарқалаётган патологиялар сирасидан бўлиб, таҳлилларга кўра, бундан асосан болалар, айниқса, эмизикли гўдаклар кўп азият чекади. Республика ихтисослаштирилган аллергология ва клиник иммунология илмий-амалий тиббиёт маркази директори Илмира Разикова кучли аллерген ҳисобланган озиқ-овқат маҳсулотлари ҳақида батафсил маълумот берди.

Улашиш:

Allergiya mavsumi yaqin: Nimalarni isteʼmol qilmaslik kerak?

Allergiya mavsumi yaqin: Nimalarni isteʼmol qilmaslik kerak?

Унга кўра, болаларда бу турдаги касаллик ривожланишига кўп ҳолларда онанинг ҳомиладорлик ёки эмизикли даврида нотўғри овқатланиши сабаб бўлади. Гўдак сунъий аралашмалар билан озиқлантирилса, чала туғилса ёки ошқозон-ичак, ўт, жигар хасталикларидан азият чекса ҳам, озиқ-овқат аллергияси юзага келиши мумкин. 

"Сигир сути кучли аллергия қўзғатувчи маҳсулот ҳисобланади. Таркибида f2, Bos d 4, Bos d 5, Bos d 6, Bos d 8, Bos d 9, Bos d 10, Bos d 11, Bos d 12 аллергенлари мавжуд. Уларга 5-6 ёшгача бўлган ўғил-қизларда аллергия кузатилади", дейди мутахассис.

Товуқ тухуми ҳам кенг тарқалган аллерген бўлиб, овалбумин, овомуеоид, овотрансферрин ва овомутсин оқсиллар гуруҳларини ўз ичига олади. Бу моддалар молекуляр даражада ўрганилганда, Gal d1, Gal d2, овомукоид, Gal d3, Gal d4 аллергенлари реакцияларни юзага келтириши маълум бўлган. 

Шунингдек, балиқ ҳам кучли аллерген. Унинг гўштида парваалбумин ва тропомиозин оқсил гуруҳлари мавжуд. Молекуляр даражадаги ўрганишлар унинг таркибида Cyp c1, Gad c 1, Gad m 1 аллергенлари борлиги тасдиқланган. 

Буғдой ва соя ҳам баъзида аллергик реакцияларни келтириб чиқаради. Масалан, соя таркибини молекуляр даражада ўрганиш натижасида унинг таркибида  Gly m 1, Gly m 5, Gly m 6 аллергенлари мавжудлиги аниқланган. 

Илмира Разикованинг қўшимча қилишича, гўшт маҳсулотлари орасида парранда ва от гўшти бошқаларига нисбатан кўпроқ аллерген хусусиятга эга. Цитрус мевалар, қулупнай ва ертут ҳам кўпроқ аллергия қўзғайди. Ёнғоққа аллергияси бўлганларнинг аксарияти эса ушбу мева дарахти чангига ҳам таъсирчан бўлади.

"Катталарда аллергия ривожланишига сабаб бўлувчи озиқ-овқат маҳсулотларидан биринчиси ерёнғоқдир. Бу маҳсулот кўп ҳолларда анафилактик реакцияни келтириб чиқаради. Ундан сўнг турли хил ёнғоқлар, кунжут, асал, шафтоли, узум, малина, сабзи, шоколад, кофе ва какао аллергия чиқарувчи маҳсулотлар рўйхатидан жой олган", дейди шифокор.

мавзуга оид янгиликлар

Sovuq kunlarda qanday ovqatlanish kerak?

Совуқ кунларда қандай овқатланиш керак?

Ўзбекистонга қиш мавсуми кириб келиши билан ҳаво ҳарорати сезиларли даражада пасайди. Бундай шароитда тетик ва соғлом юриш учун овқатланиш рационига алоҳида эътибор қаратиш лозим. Хўш, совуқ кунларда қандай овқатланиш керак? Мазкур саволга Тиббиёт фанлари доктори Илҳом Отажонов Соғлиқни сақлаш вазирлигига берган интервьюсида жавоб берди. 

Фан-технология

17.12.2024, 10:53

Uy sharoitida tayyorlangan konservalarni isteʼmol qilsa boʻladimi?

Уй шароитида тайёрланган консерваларни истеъмол қилса бўладими?

Қиш фасли кириб келиши билан уй шароитида тайёрланган қўлбола консерва маҳсулотларини истеъмол қилиш бошланади. Бундай маҳсулотларнинг сифат назорати махсус текширувлардан ўтмагани боис, уларнинг истеъмолга яроқли ёки яроқсиз эканлигини билиш мушкул. Агар одам консерва маҳсулотидан заҳарланса, унда қандай белгилар пайдо бўлади, касалланишнинг олдини олиш учун нималар қилиш керак? Мазкур саволларга Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати томонидан ташкиллаштирилган интервьюда жавоб берилди. 

Фан-технология

02.12.2024, 09:58

Tuz odam salomatligiga qanday salbiy oqibatlarni keltirib chiqaradi?

Туз одам саломатлигига қандай салбий оқибатларни келтириб чиқаради?

Соғлом овқатланишга риоя қилишни бошлаган ҳар бир оила туз истеъмол қилиш керакми ёки йўқми, дея ўйлайди. Ҳатто инсонлар орасида мутлақо туз истеъмол қилмайдиганлар ҳам учраб туради. Хўш, ўзи туз истеъмол қилиш қанчалик соғлиққа зарар етказади? Унинг инсонларга фойдаси борми? Шу каби саволларга Соғлиқни сақлаш вазирлиги батафсил жавоб берди. 

Фан-технология

25.11.2024, 10:23

Bolalarni nafas yoʻllari kasalliklaridan qanday himoya qilish mumkin?

Болаларни нафас йўллари касалликларидан қандай ҳимоя қилиш мумкин?

Куз-қиш мавсуми бошланиши билан катталардан тортиб, ёш болаларгача тез-тез бурун битиши, акси уриш ҳолатлари кузатилади. Болаларда мазкур ҳолатлар бошланиши билан уларнинг ота-оналари ўзлари билган усулда фарзандларини даволашга ҳаракат қилади. Аммо бундай ўзбилармонликнинг охири бошқа бир касалликларни келтириб чиқариши мумкин. Мазкур касалликларни бартараф этиш бўйича тиббиёт фанлари доктори, профессор Фурқат Шамсиев ўзининг тавсияларини бериб ўтди.

Фан-технология

25.10.2024, 10:13

Yoshga toʻlmagan chaqaloqlarni qanday ovqatlantirish kerak?

Ёшига тўлмаган чақалоқларни қандай овқатлантириш керак?

Бир ёшгача бўлган болаларга қандай қўшимча овқатлар бериш мумкинлиги ҳақида Соғлиқни сақлаш вазирлиги мутахассиси томонидан бир қатор тавсиялар берилди.

Фан-технология

01.10.2024, 14:20

Qanday mahsulotlar odamni tez qaritadi?

Қандай маҳсулотлар одамни тез қаритади?

Кунлик тановул қилаётган баъзи бир таомларимиз саломатлигимизга бевосита салбий таъсир қилиб, организмнинг қариш жараёнини тезлаштириши мумкин. Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан ана шундай маҳсулотларнинг рўйхати ва уларнинг танага таъсири ҳақида маълумот берилди.

Фан-технология

23.09.2024, 10:17

сўнгги янгиликлар

Фурқат тумани ИИБ раҳбарлари мактаб директорига нисбатан зўравонлик қўллагани учун судланди

Фарғона вилояти Фурқат туманидаги 29-мактаб директори Гулирано Қосимова туман ИИБ ходимлари томонидан калтакланган ва таҳқирланган. Аёлнинг айтишича, суд жараёни бир томонлама ва ёпиқ ҳолда ўтган.

Ўзбекистон

29.11.2025, 12:30

Ноябрь ойида Paradigma сайти ва YouTube саҳифасида эълон қилинган мақола ва кўрсатувлар

Paradigma таҳририяти сиз азизлар учун қизиқарли ва фойдали маълумотларни тайёрлашда давом этмоқда. Ўтган ноябрь ойи фаолитимизда сермазмунлиги билан ажралиб турди. Ой охирида долзарблигини йўқотмаган энг қизиқ ва муҳим кўрсатув, мақола ва хабарларимизни яна бир бор эътиборингизга ҳавола этишга қарор қилдик. Эҳтимол, ишу ташвишлар билан бўлиб ўтказиб юборгандирсиз.

Фан-технология

29.11.2025, 12:28

Бурунди элчиси Ўзбекистонда иш бошлади: бу давлат қаерда жойлашган, виза талаб қилинадими?

Бурундининг Ўзбекистондаги элчиси Жозеф Нкурунзизу ташқи ишлар вазири Бахтиёр Саидовга ишонч ёрлиқларини топширди.

Сиёсат

29.11.2025, 10:15

Тошкент ҳавосининг ифлосланишига қарши курашишнинг энди иложи йўқми?

Тошкент — кўп йиллар давомида йиғилиб келган, даволанмаган, сурункали касалликларга чалинган “бемор”. Ўнлаб  йиллар давомида ҳеч ким томонидан парваришланмаган бир бечора. Дарахтларни суғориш ёки ҳавога сув пуркаш — иллюзия яратишдан бошқасига ярамайди. Ягона оқилона таклиф — ариқлар тармоғини қайтариш “бемор”ни соғайтириш учун ташланган самарали қадам. Бироқ у ҳам камлик қилади. «Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти» Миллий тадқиқот университети собиқ доценти Хуршида Якубова Тошкент ҳавосининг ўта ифлосланишига қарши кўрилаётган чоралар нима учун самара бермаслигини ҳамда аслида нима қилиш кераклигини баён этади.

Ўзбекистон

28.11.2025, 16:27

Кўп ўтирасизми? Камҳаракат ҳаёт тарзи мувозанатни сақлашга салбий таъсир қилади

Камҳаракат ҳаёт тарзига эга одамларда юриш барқарорлиги паст бўлади ва мувозанатни сақлаш сусаяди. 

Фан-технология

28.11.2025, 15:37

Блогер Real Sanjik товламачилик ва ноқонуний қурол сақлашда гумонланиб қўлга олинди

26 ноябрь куни тахминан соат 19:00 да Тошкент шаҳар ИИББ томонидан ўтказилган махсус рейд чоғида ижтимоий тармоқларда Real Sanjik номи билан танилган блогер Санжар Каримов қўлга олинди. Бу ҳақда «Эзгулик» инсон ҳуқуқлари жамияти раиси Абдураҳмон Ташанов ўз саҳифасида маълум қилди.

Ўзбекистон

28.11.2025, 14:26

Тошкентдаги чанг ва смог келаси ҳафтагача сақланиб қолади

«Ўзгидромет» прогнозига кўра, ҳавода чанг ва майда зарраларнинг туриб қолишига сабаб бўлган атмосфера инверсияси ҳодисаси яна 10 кунгача сақланиб қолади.

Ўзбекистон

28.11.2025, 13:59

АҚШ 19 давлат фуқароларига берилган грин-карталарни қайта текширади

Трамп маъмурияти АҚШга 19 давлатдан кўчиб келган фуқароларга берилган грин-карталарни тўлиқ қайта кўриб чиқишини маълум қилди. Бу қарор Оқ уй яқинида Миллий гвардия ҳарбийларига қилинган қуролли ҳужумдан кейин қабул қилинди. Афғонистон фуқароси ҳужумни содир этганликда гумонланмоқда.

Жаҳон

28.11.2025, 11:20

«Уни бермаймиз». Лукашенко Бакиев Қирғизистонга бормаслигини айтди

Беларус президенти Александр Лукашенко Минскда яшаб келаётган Қирғизистоннинг собиқ президенти Қурманбек Бакиевни топшириш нияти йўқлигини маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, Бакиев ватанини соғинишига қарамай, мамлакатни тарк этишига рухсат берилмайди.

Сиёсат

28.11.2025, 10:28

Электрон сигареталарни ўтказганлик учун жавобгарлик белгиланди

Ўзбекистонда электрон сигаретларни  тайёрлаш, сақлаш, ташиш, ўтказиш, мамлакатга олиб кириш ёки олиб чиқиш учун жавобгарлик кучайтирилмоқда.

Ўзбекистон

28.11.2025, 10:01

Ҳонгконгда ёнғин қурбонлари камида 94 нафарга етди, ўт ўчирувчилар иккинчи кун ҳам ёнғин билан курашмоқда

Ҳонгконгнинг Тай По туманидаги Wang Fuk Court  кўп қаватли уйлар мажмуасида содир бўлган ёнғинни ўчириш ишлари иккинчи кун давом этди. Шаҳарнинг замонавий тарихидаги энг даҳшатли ёнғинлардан бири ҳисобланаётган ҳодисада ҳалок бўлганлар сони 94 нафарга етди.

Жаҳон

28.11.2025, 09:49

Экорейдлар натижасида чиқинди ёқаётган корхоналар аниқланди

Текширув чоғида Зангиота туманида жойлашган ушбу объектда чиқиндиларни белгиланган тартибда қайта ишлаш ўрнига, уларни тўғридан-тўғри ёқиб юбораётгани маълум бўлди.

Ўзбекистон

27.11.2025, 16:20