Кредит рекламаси ва шартномаларида огоҳлантириш мажбурий бўлди

Энди банклар кредитни ўз вақтида тўламаслик қандай молиявий ва ҳуқуқий оқибатларга олиб келиши мумкинлигини реклама ҳамда шартномаларда кўрсатиши шарт.

2026 йил 3 ноябрдан Ўзбекистонда банкларнинг кредит рекламаси ва кредит шартномаларига оид янги талаблар кучга кирди. Унга кўра, банклар мижозларни кредит мажбуриятларини бажармаслик оқибатлари ҳақида олдиндан огоҳлантириши шарт.

Янги тартибга мувофиқ, огоҳлантириш босма ва электрон тасвирли рекламаларда реклама майдонининг камида 10 фоизини эгаллаши керак. Аудио ва видеорекламаларда эса огоҳлантириш учун умумий давомийликнинг камида 10 фоизи ажратилади.

Кредит шартномаларида ҳам алоҳида талаб белгиланган. Огоҳлантириш шартноманинг биринчи саҳифасида, асосий матн бошланишидан олдин жойлаштирилиши ва саҳифа юзасининг камида 30 фоизини эгаллаши лозим.

 Кредитни ўз вақтида тўламаслик қандай оқибатларга олиб келиши мумкин?

Янги талаблар асосида кредит рекламалари ва шартномаларида қарздорликни вақтида сўндирмаслик қуйидаги оқибатларга олиб келиши мумкинлиги кўрсатилади:

- Умумий қарздорлик миқдори ошиши;
- Қарзни ундириш бўйича мажбурий ижро чоралари қўлланиши;
- Қарз эвазига мол-мулкка ундирув қаратилиши. Сотилган мол-мулк қиймати қарзни тўлиқ қопламаса, қолган сумма қарз олувчи зиммасида сақланиб қолиши;
- Кафил ёки гаровга қўювчи қарзни тўлаган тақдирда, ушбу сумма кейинчалик қарз олувчидан ундирилиши;
- Банк ҳисобварақларидаги маблағлар хатланиши;
- Ўзбекистондан чиқиш ҳуқуқи вақтинча чекланиши;
- Қарз олувчининг кредит тарихига салбий таъсир кўрсатиши.

Шунингдек, банк таклиф қилаётган кредит маҳсулоти истеъмолчини чалғитувчи деб топилса, бу банкка нисбатан чоралар ва санксиялар қўллаш учун асос бўлади.

Янги талаблар кредит олишни режалаштираётган фуқаролар кредит мажбуриятлари ва уларни бажармаслик оқибатлари билан шартнома имзолашдан олдин танишишига хизмат қилади.