updated: 22.03.2026, 05:41

Ноябрь ойида Paradigma сайти ва YouTube саҳифасида эълон қилинган мақола ва кўрсатувлар

Paradigma таҳририяти сиз азизлар учун қизиқарли ва фойдали маълумотларни тайёрлашда давом этмоқда. Ўтган ноябрь ойи фаолитимизда сермазмунлиги билан ажралиб турди. Ой охирида долзарблигини йўқотмаган энг қизиқ ва муҳим кўрсатув, мақола ва хабарларимизни яна бир бор эътиборингизга ҳавола этишга қарор қилдик. Эҳтимол, ишу ташвишлар билан бўлиб ўтказиб юборгандирсиз.

Улашиш:

1. Педофилларга бефарқлик – болаларга хавфдир. Психолог Шоира Исакова билан суҳбатни ўқиш, видеосини томоша қилиш.

Педофилия нима? Бу сексуал хулқ-атворнинг бузилиши, яъни педофилия бу эркакми, аёлми, ёш болаларга, ривожланмаган, ҳали шаклланиб улгурмаган болаларга бўлган сексуал қизиқишлар. Инсон қандай қилиб педофилга айланади? Кўп ҳолатларда педофиллар вояга етмаган пайтда жинсий зўравонликка учраган шахслар бўлиб чиқади. Жамият қандай муносабатда бўлиши керак? Paradigma ушбу саволлар билан мутахассисга юзланди.

2. Олтин ва ҳокимият учун тўкилаётган инсонлар қони: Суданда нималар бўляпти? Таҳлилни ўқиш

2025 йил октябрининг сўнгги кунлари. Суданнинг Ал-Фашир шаҳри. Икки мингдан ортиқ тинч аҳоли вакиллари ўлдирилди: улар орасида туғруқхонадаги аёллар, болалар ва кексалар ҳам бор. Бегуноҳ одамлар тириклайин ёқиб юборилди, айримлари оғир юк машиналари остида қолди. Ал-Фашир кўчалари жонсиз жасадларга тўла.

3. Судандаги уруш: сабаблар ва оқибатлар Мақолани ўқиш, видеотаҳлилни томоша қилиш

Бутун дунё Ғазодаги геноцидни кузатиб турган бир пайтда, Суданда ундан кам бўлмаган даҳшатли фожиа юз бермоқда. Кечагина президент Ал-Баширни биргаликда ағдарган икки генерал — ҳокимият ва бойлик учун қонли тўқнашувни бошлади.

4. Толибон Ўзбекистон чегарасида нима қурмоқда? Мақолани ўқиш, видеосини томоша қилиш

Афғонистон —  дунёда энг оғир тарихий изтиробларни бошдан кечириб, шунга қарамай келажакка интилаётган давлат. 40 йиллик урушлар, санкциялар ва яккалашувдан кейин мамлакат ҳозир Марказий Осиёдаги энг катта сув канали — Қўштепа, янги мегаполис — Kabul New City ва бир неча йирик гидроэнергетика лойиҳаларини амалга оширмоқда.

5. Мексика президенти зўравонликдан ҳимоясиз қолди Мақолани ўқиш, видеосини томоша қилиш

2025 йил 4 ноябрь куни Мексика пойтахти Мехико марказида бўлиб ўтган оммавий тадбир бутун дунёни ларзага солди. Мамлакат президенти — Клаудия Шейнбаум одамлар орасида бўлган пайтда номаълум эркак унга яқинлашиб, розилигисиз тегиш ва ўпишга уринди. Бу ҳолат очиқ жойда, гувоҳлар ва камералар олдида содир бўлди.

6. Қанд касаллигига чалинмаслик учун пиёда юринг Мақолани ўқиш

Пиёда юриш — энг оддий, арзон ва барчага мос жисмоний фаоллик тури. Лекин унинг энг муҳим томони шундаки, у 2-тур қанд касаллиги хавфини кескин камайтиради. Кунига 30 дақиқа пиёда юришнинг ўзи қон шакарини барқарорлаштириб, организмни нафақат диабет, балки бошқа кўплаб бошқа касалликлардан ҳам муҳофаза қилади.

7. Ой бориб омон қайтмаётган ўғлонлар... Мақолани ўқиш

Эсингиздами, Сурия ёки Ироқда бирор ўзбек террористи ҳалок бўлса, бутун телеканаллар, ўзбек матбуоти жар солар, кўрсатувлар қилинар, мақолалар ёзилиб, мажлис ва йиғилишлар ўтказиларди. Нега 500 ўзбек учун ҳатто бир оғиз муносабат, баёнот ҳам берилмади? Кўп томондан бу қудратли мамлакатга қарамлигимизни, боғлиқлигимизни, муттаҳамлик жойимиз борлигини тушунаман, аммо ҳамма нарсада меъёр, чегара бўлиши керак.

8. «Ал-Фашир қассоби» деб аталган шахс — Абу Лулу ким? Мақолани ўқиш, видеосини томоша қилиш

2025 йил октябр ойида, 18 ойлик қамалдан сўнг, Шимолий Дарфурда жойлашган Ал-Фашир шаҳри «Тезкор ҳаракат кучлари» деб номланган ҳарбийлаштирилган гуруҳ томонидан эгалланди. Улар шаҳарга киришлари билан зўравонлик авж олди. Интернетда тарқалган видеоларда ушбу гуруҳ жангчилари қуролсиз тинч аҳолини шафқатсизлик билан қатл этаётгани акс этган.

9. Зоҳран Мамдани: рэпердан Нью-Йорк мэригача Мақолани ўқиш, видеосини томоша қилиш

2025 йил Нью-Йорк сиёсий тарихида ўчмас из қолдирди. Шаҳар ўппа-ўртага келиб, ўзига хос рекордлар билан йўлбошчи алмаштирди: 34 ёшли Зоҳран Мамдани бу лавозимга сайланиб, бирданига бир нечта тарихий маррани забт этди.

10. Болани тез-тез шамоллашдан қандай ҳимоялаш мумкин? Мақолани ўқиш

Охирги пайтларда юртимизда ноодатий, даволаш қийин бўлган шамоллаш тури пайдо бўлди. Мактаб ва мактабгача таълим ташкилотларида болалар бир-бирига юқтириб олаётган бу грипга ҳар доимги дори-дармонлар деярли таъсир қилаётгани йўқ. Бундай шароитда болаларнинг иммунитетини мустаҳкамлаш, улар саломатлигига тўғри ёндашиш жуда муҳим. Қуйидаги тавсияларимиз бу борада жуда катта фойда келтириши аниқ.

11. Ислоҳот – вазирлик номини ўзгартириш, холосми? Мақолани ўқиш

Яна бир савол: ташкилот номи ҳар ўзгариши солиқ тўловчилар гарданига қанча юк бўлиб тушяпти? Пешлавҳа, ёзув табличкалари, логотип, муҳр ва штамплардан тортиб, меҳнат ва бошқа шартномаларгача – булар қанча туради ва кимнинг ҳисобидан янгиланади? Яна ҳар икки-уч йилда бир ном янгиланиши — бу ёғи энди жуда ошиб кетмадими? Шунча харажат ва ҳаракатга яраша нимадир ўзгарса ҳам майли эди!

12. Тошкентда ҳаво ифлосланиши: масъулият кимда ва халқаро ҳуқуқ нима дейди? Мақолани ўқиш

“Миллий тикланиш” демократик партияси раиси Алишер Қодиров бу борадаги муҳокамаларга муносабат билдириб, айрим «эксперт»лар танқидини асоссиз деб атади. У табиат жараёнларини ҳеч бир давлат тўлиқ назорат қила олмайди, деган фикр билдирган ва ҳаво ифлосланиши муаммоларини соф табиий жараён сифатида кўрсатишга уринган. Бироқ халқаро ҳуқуқ нуқтаи назаридан фуқароларнинг соғлом ва хавфсиз атроф-муҳитда яшаши давлат зиммасидаги аниқ ва ҳуқуқий жиҳатдан белгиланган мажбуриятдир. Табиий жараёнларни баҳона қилиш давлатни масъулиятдан халос этмайди.

13. Қаддофийнинг йўқолган бойликлари қаерда? 14 йиллик қидирув ва ҳануз очилмаган сирлар Мақолани ўқиш, видеосини томоша қилиш

2011 йил октябрида Ливия раҳбари Муаммар Қаддофийнинг ўлдирилиши билан сиёсий давр якунланди, аммо унинг дунё бўйлаб тарқатилган мол-мулки масаласи ҳануз сирлигича қолмоқда. 40 йиллик ҳукмронлик даврида тўпланган маблағлар, олтин, санъат асарлари ва кўчмас мулклар ўрни аниқланмагани сабабли, халқаро марказлар ва махсус хизматларнинг эътибори шу масалага қаратилган.

14. Тошкент ҳавосининг ифлосланишига қарши курашишнинг энди иложи йўқми? Мақолани ўқиш

Тошкент — кўп йиллар давомида йиғилиб келган, даволанмаган, сурункали касалликларга чалинган “бемор”. Ўнлаб  йиллар давомида ҳеч ким томонидан парваришланмаган бир бечора. Дарахтларни суғориш ёки ҳавога сув пуркаш — иллюзия яратишдан бошқасига ярамайди. Ягона оқилона таклиф — ариқлар тармоғини қайтариш “бемор”ни соғайтириш учун ташланган самарали қадам. Бироқ у ҳам камлик қилади. «Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти» Миллий тадқиқот университети собиқ доценти Хуршида Якубова Тошкент ҳавосининг ўта ифлосланишига қарши кўрилаётган чоралар нима учун самара бермаслигини ҳамда аслида нима қилиш кераклигини баён этади.

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Россиянинг сўнгги зарбалари оқибатида Киевда уч киши ҳалок бўлди

Киевда баллистик ракеталар қўлланилиши хавфи туфайли аҳоли бошпаналарга яширинишга чақирилди.

Жаҳон

08.08.2026, 12:23

30 йилдан ортиқ хизмат қилган ҳарбийлар пенсияси оширилади

Бу фақат келгусида пенсияга чиқадиган ҳарбий хизматчиларга эмас, балки бугунги кунда пенсия олаётган, календарь ҳисобида 30 йилдан ортиқ хизмат қилганларга ҳам татбиқ этилади.

Ўзбекистон

08.08.2026, 11:35

Энди I ва II гуруҳ ногиронлик пенсияси проактив қайта ҳисобланади

Фуқарога I ёки II гуруҳ ногиронлиги белгиланса, унга ногиронлик пенсияси фуқаронинг алоҳида мурожаатисиз, проактив равишда тайинланади.

Ўзбекистон

08.08.2026, 11:15

Покистон, Саудия Арабистони ва Туркия қўшма мудофаа битимини имзолади

Келишувга кўра, уч давлатдан бирига қарши амалга оширилган қуролли ҳужум учала давлатга қарши ҳужум сифатида баҳоланади.

Сиёсат

08.08.2026, 10:46

Хитой Ўзбекистоннинг бош савдо ҳамкорига айланди

Шу пайтгача асосий савдо шеригимиз Россия бўлган бўлса, бугунга келиб Хитой билан иқтисодий алоқаларимиз мисли кўрилмаган даражада яқинлашди. 

Иқтисодиёт

08.08.2026, 10:39

Путиндан кейин ким?

73 ёшли Владимир Путин кучли шахсий ҳокимият тизимини яратди, аммо ундан кейин ким келиши ва ҳокимиятни топшириш механизми ҳали ноаниқ. Таҳлилчилар фикрича, бу Кремлда ворислик жангига олиб келиши мумкин.

Жаҳон

07.08.2026, 16:29

Avo, TBC, Анор Банк: мижозлар билан ишлашда энг қолоқ банклар номи очиқланди

Жорий йилнинг иккинчи чораги давомида Ўзбекистонда мижозларнинг мурожаатлари билан ишлашда энг қолоқ кўрсаткичларга эга 10 та тижорий банклар рўйхати очиқланган. 

Иқтисодиёт

07.08.2026, 16:16

Ҳайвонларни рўйхатга олиш бўйича янги қонун кучга кирди

Энди уй ҳайвонингиз ҳам "паспорт"га эга бўлиши керак. Жорий йилнинг 7 августидан "Ҳайвонларни идентификация қилиш, рўйхатга олиш ва кузатиш тўғрисида"ги қонун Ўзбекистонда расман кучга кирди.

Ўзбекистон

07.08.2026, 12:14

Сунъий интеллект ёрдамида илк бор табиатда учрамайдиган вируслар яратилди

Америкалик тадқиқотчилар сунъий интеллектдан фойдаланиб 16 та вирус яратди. Бу кашфиёт янги ютуқларга умид уйғотиш билан бирга, ундан нотўғри мақсадда фойдаланиш борасидаги хавотирларни ҳам кучайтирмоқда.

Фан-технология

07.08.2026, 12:10

Марказий банк сохта банк ҳақида огоҳлантирди

Ижтимоий тармоқларда мавжуд бўлмаган банкнинг расмий ҳужжати тарқалмоқда. Бунга нисбатан Марказий банк расман изоҳ берди. 

Иқтисодиёт

07.08.2026, 10:59

Таиланддаги мактабда юз берган отишмада икки киши ҳалок бўлди

Полиция ўсмир ёшидаги гумонланувчини отиб ташлаган ёки у ўз жонига қасд қилган бўлиши мумкинлиги тахмин қилинмоқда.

Жаҳон

07.08.2026, 10:42

АҚШда масжидга ўт қўйган шахсга айблов эълон қилинди

Филаделфиядаги масжидга ўт қўйишда айбланган шахс уни айнан масжид бўлгани учун нишонга олгани маълум бўлди.

Жаҳон

07.08.2026, 09:29

Хиросимага атом бомбаси ташланганига 81 йил тўлди

Атом бомбасидан омон қолганлар халқаро ҳамжамият, жумладан, Япония томонидан ядро қуролига эга бўлишга интилиш кучайиб бораётганидан хавотирда.

Жаҳон

06.08.2026, 14:01

Хитой 15 сентябрдан мамлакатга кириш ва чиқиш қоидаларини кучайтиради

15 сентябрдан Хитой фуқаролари учун мамлакатдан чиқиш, хорижликлар учун эса Хитойга кириш тартиби бўйича янги қоидалар кучга киради. 

Жаҳон

06.08.2026, 12:27

Ижтимоий тармоқлардан фойдаланадиган болаларнинг баҳолари ёмонлашади – тадқиқот

Ижтимоий тармоқлардан эрта фойдаланишни бошлаган болалар, улғайгач ҳисоб очган тенгдошларига қараганда мактабда кўпроқ қийналишади.

Жаҳон

06.08.2026, 12:10

Россиянинг Украинага зарбалари оқибатида 17 киши ҳалок бўлди

Украина ҳаво мудофааси Россия учирган 115 та дрондан 90 фоизини уриб туширган, бироқ 24 та баллистик ракета ва 4 та “Сиркон” қанотли ракетадан бирортасини ҳам тутиб қололмаган.

Жаҳон

06.08.2026, 10:07

Жиззахда Gentra дарахтга урилиши оқибатида 21 ёшли блогер қиз вафот этди

ЙТҲ оқибатида оғир тан жароҳатлари олган ҳайдовчи Жиззах вилояти тиббиёт бирлашмасининг жонлантириш бўлимига ётқизилган. Бироқ шифокорлар томонидан кўрсатилган тиббий муолажаларга қарамасдан, у вафот этган.

Ўзбекистон

05.08.2026, 17:19

21 ёшли учувчи носоз самолётни автомагистралга қўндириб, фожианинг олдини олди

АҚШнинг Флорида штатида 21 ёшли парвоз инструктори Эмили Шелтон двигатели носозликка учраган енгил самолётни Интерстейт 10 автомагистралига муваффақиятли қўндириб, эҳтимолий йирик фожианинг олдини олди.

Жаҳон

05.08.2026, 16:59

Ногиронлиги бўлган абитуриентларга имтиҳонда 50 фоиз қўшимча вақт берилади

Президентнинг «Алоҳида таълимга эҳтиёжи бўлган болаларни таълим ва ижтимоий хизматлар билан қамраб олиш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори билан инклюзив таълим соҳасида қатор янги механизмлар жорий этилади.

Таълим

05.08.2026, 15:29

Ёрдамлар қисқаргани сабаб Афғонистонда болалар ўлими кўпаймоқда — БМТ

Мутахассислар бу йил мамлакатнинг тўртдан учида болалар орасида кескин озиш кузатилаётганини қайд этган.

Жаҳон

05.08.2026, 14:08

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →