Сунъий интеллект ёрдамида илк бор табиатда учрамайдиган вируслар яратилди
Америкалик тадқиқотчилар сунъий интеллектдан фойдаланиб 16 та вирус яратди. Бу кашфиёт янги ютуқларга умид уйғотиш билан бирга, ундан нотўғри мақсадда фойдаланиш борасидаги хавотирларни ҳам кучайтирмоқда.
Фан-технология
07.08.2026, 12:10
Улашиш:

АҚШлик тадқиқотчилар сунъий интеллект ёрдамида янги вируслар яратганини эълон қилди. Мазкур илм-фандаги илк ҳолат бир томондан тиббиётда ютуқларга эришиш умидини уйғотса, иккинчи томондан сунъий интеллектнинг хатарлари борасидаги хавотирларни кучайтирмоқда.
«Science» журналида чоп этилган тадқиқотга кўра, Стенфорд университети, шунингдек, MIT ва Гарвард қошидаги Брод институти олимлари сунъий интеллект орқали минглаб геномларни ҳосил қилиш учун андоза сифатида табиатда мавжуд фагдан — яъни бактерияларни зарарлайдиган вирус туридан фойдаланганини маълум қилди.
6 август куни эълон қилинган хулосаларга кўра, тадқиқотчилар 300 га яқин геномни кимёвий усулда синтезлаб, уларни лаборатория шароитида синовдан ўтказган. Натижада 16 та «яшовчан» вирус ҳосил бўлган.
Синовлар давомида синтетик вируслар аралашмаси ичак таёқчаси бактерияларини йўқ қилишда табиий вирусларга қараганда самаралироқ эканлиги исботланди.
Тадқиқотда иштирок этмаган, Торонто университети ва Торонто бош шифохонасининг юқумли касалликлар бўйича мутахассиси Исаак Богочнинг таъкидлашича, мазкур тадқиқот умидбахшлиги билан бир қаторда хавотир ҳам уйғотади.
«Сунъий интеллект ёрдамида яратилган вируслар баъзи бир афзалликларга эга. Масалан, антибиотикларга чидамли инфекцияларни янгича усуллар билан енгишга ёрдам берадиган мақсадли бактериофагларни яратиш мумкин. Бироқ функционал вирусларни лойиҳалаш салоҳияти зарарли патогенларга нисбатан қўлланилса, жиддий биохавфсизлик таҳдидига айланиши ҳеч гапмас. Шу сабабли, технология билан бир қаторда кучли ҳимоя чоралари, текширув ва назорат ҳам ривожланиб бориши зарур», — деди Богоч «Ал-Жазира» нашрига.
Сиднейдаги UNSW Биотехнология ва биомолекуляр фанлар мактаби профессори Фатема Вафаенинг айтишича, тадқиқотнинг ўзи инсонлар учун бевосита хавф туғдирмайди, чунки бактериофаглар фақат бактерияларни зарарлаши мумкин. Бироқ назарий жиҳатдан тадқиқотда қўлланган усуллар зарар етказишда фойдаланилиши мумкин.
Сунъий интеллект назоратдан чиқиши мумкинми?
Мазкур илмий ютуқ сунъий интеллект инсонлар томонидан ёвуз мақсадларда қўлланиши ёки унинг назоратдан чиқиб кетиши эҳтимоли ҳақидаги хавотирлар кучайган пайтга тўғри келмоқда.
Буюк Британиянинг сунъий интеллект соҳасини назорат қилувчи ташкилоти маълум қилишича, Anthropic ва OpenAIнинг энг илғор моделлари хавфсизлик синовида реал одамлар ва ташкилотларни нишонга олган.
Бундай назоратдан чиққан фаолиятлар қаторида Anthropic компаниясининг Claude Mythos 5 модели эътибор марказида бўлди. У дастурчилар платформасидаги очиқ кодли лойиҳага зарарли код киритишга уриниш мақсадида сохта онлайн шахслар яратгани кузатилди.
мавзуга оид янгиликлар

Трамп билан можарога қарамай, Anthropic акциялари 34 фоизга ошди
Иқтисодиёт
20.11.2026, 10:51

Сунъий интеллектдан қўрқишимиз керакми?
Фан-технология
16.09.2026, 15:30

AI инсониятни 2030 йилгача йўқ қилиши мумкинми?
Фан-технология
10.09.2026, 10:30

OpenAI янги ChatGPT Work агентини намойиш қилди
Фан-технология
10.07.2026, 18:30

АҚШ AI моделига чеклов қўйдими?
Сиёсат
16.06.2026, 15:10

Хитой технологик кадрларини АҚШдан ортга қайтармоқда
Жаҳон
14.05.2026, 17:42
машҳур янгиликлар

Ўзбек алифбосидаги тўрт ҳарф ўзгарди
Таълим
21.10.2026, 14:48

Хитой футболининг қулаши
Спорт
04.11.2026, 14:44

Ўзбекистонда онлайн харидорларнинг 70 фоизи ишлатилган товар сотиб олган
Ўзбекистон
04.11.2026, 11:45

Ҳиндистонда йигит AI ёрдамида ўзини ўғирлатди
Жаҳон
02.11.2026, 11:04

Таиланд ўзбекистонликлар учун визасиз режимни қайтарадими?
Ўзбекистон
28.10.2026, 12:16

Каспийдаги фожиадан сўнг Қозоғистон армиясида катта ўзгариш
Жаҳон
22.10.2026, 11:12
сўнгги янгиликлар

Трамп билан можарога қарамай, Anthropic акциялари 34 фоизга ошди
Иқтисодиёт
20.11.2026, 10:51

Сергелида 1,7 гектарлик сунъий кўл пайдо бўлади
Ўзбекистон
20.11.2026, 10:18

Ўзбекистон ва Ўмон ўртасида 30 кунлик визасиз режим жорий этилади
Ўзбекистон
19.11.2026, 16:55

Тожикистонда электр узатиш устуни қулади: Фарғонада аҳоли электрсиз қолди
Ўзбекистон
19.11.2026, 14:53

Рохинжалар геноциди: Мьянма халқаро суд олдида жавоб беради
Жаҳон
19.11.2026, 10:56

Ўзбекистон ва Туркманистон чегарадан ўтишни енгиллаштирмоқчи
Сиёсат
19.11.2026, 09:42

Ўзбекистонлик профессор Қозоғистонда нега қамалди?
Сиёсат
18.11.2026, 18:31

Deutsche Bank: Трамп ва Эпштейннинг Россия билан алоқалари ошкор бўлди
Сиёсат
18.11.2026, 16:45

Трампга суиқасд режаси: покистонлик 27,5 йилга қамалди
Жаҳон
18.11.2026, 14:28

Ўзбекистондан Канадага бориш осонлашадими?
Сиёсат
18.11.2026, 11:47

Эрон Вашингтонда кимёвий қурол ишлатадими?
Жаҳон
18.11.2026, 10:39

Наманганда ўғрилик: устахонадан 14 та телефонни ўғирламоқчи бўлган йигит ушланди
Ўзбекистон
18.11.2026, 10:10

Тошкентда ҳайвонлар ва қушлар оммавий нобуд бўлаётгани ростми?
Ўзбекистон
17.11.2026, 17:26

Эбола вирусидан 6 минга яқин киши вафот этди
Жаҳон
17.11.2026, 15:33

Тошкентдан Астраханга поезд қатнови йўлга қўйилади
Ўзбекистон
17.11.2026, 12:28

Европа мигрантларни Ўзбекистонга юбориши мумкинми?
Ўзбекистон
17.11.2026, 12:11

Бузиладиган уй эгалари учун янги таклиф: 1,5 баравар катта уй-жой
Ўзбекистон
16.11.2026, 17:32

Айрим тадбиркорлар импорт ҚҚСни бошқача тўлайди
Иқтисодиёт
16.11.2026, 15:22

Ўзбекистонда ҳафта давомида ҳарорат ўзгаради
Ўзбекистон
16.11.2026, 12:39

Ҳиндистонда мусулмонлар депортация ва ҳибс хавфига дуч келмоқда
Жаҳон
16.11.2026, 11:02
машҳур янгиликлар

Ўзбек алифбосидаги тўрт ҳарф ўзгарди
Таълим
21.10.2026, 14:48

Хитой футболининг қулаши
Спорт
04.11.2026, 14:44

Ўзбекистонда онлайн харидорларнинг 70 фоизи ишлатилган товар сотиб олган
Ўзбекистон
04.11.2026, 11:45

Ҳиндистонда йигит AI ёрдамида ўзини ўғирлатди
Жаҳон
02.11.2026, 11:04

Таиланд ўзбекистонликлар учун визасиз режимни қайтарадими?
Ўзбекистон
28.10.2026, 12:16

Каспийдаги фожиадан сўнг Қозоғистон армиясида катта ўзгариш
Жаҳон
22.10.2026, 11:12
