Сунъий интеллект ёрдамида илк бор табиатда учрамайдиган вируслар яратилди

Америкалик тадқиқотчилар сунъий интеллектдан фойдаланиб 16 та вирус яратди. Бу кашфиёт янги ютуқларга умид уйғотиш билан бирга, ундан нотўғри мақсадда фойдаланиш борасидаги хавотирларни ҳам кучайтирмоқда.

Улашиш:

Сунъий интеллект ёрдамида илк бор табиатда учрамайдиган вируслар яратилди

АҚШлик тадқиқотчилар сунъий интеллект ёрдамида янги вируслар яратганини эълон қилди. Мазкур илм-фандаги илк ҳолат бир томондан тиббиётда ютуқларга эришиш умидини уйғотса, иккинчи томондан сунъий интеллектнинг хатарлари борасидаги хавотирларни кучайтирмоқда.

«Science» журналида чоп этилган тадқиқотга кўра, Стенфорд университети, шунингдек, MIT ва Гарвард қошидаги Брод институти олимлари сунъий интеллект орқали минглаб геномларни ҳосил қилиш учун андоза сифатида табиатда мавжуд фагдан — яъни бактерияларни зарарлайдиган вирус туридан фойдаланганини маълум қилди.

6 август куни эълон қилинган хулосаларга кўра, тадқиқотчилар 300 га яқин геномни кимёвий усулда синтезлаб, уларни лаборатория шароитида синовдан ўтказган. Натижада 16 та «яшовчан» вирус ҳосил бўлган.

Синовлар давомида синтетик вируслар аралашмаси ичак таёқчаси бактерияларини йўқ қилишда табиий вирусларга қараганда самаралироқ эканлиги исботланди.

Тадқиқотда иштирок этмаган, Торонто университети ва Торонто бош шифохонасининг юқумли касалликлар бўйича мутахассиси Исаак Богочнинг таъкидлашича, мазкур тадқиқот умидбахшлиги билан бир қаторда хавотир ҳам уйғотади.

«Сунъий интеллект ёрдамида яратилган вируслар баъзи бир афзалликларга эга. Масалан, антибиотикларга чидамли инфекцияларни янгича усуллар билан енгишга ёрдам берадиган мақсадли бактериофагларни яратиш мумкин. Бироқ функционал вирусларни лойиҳалаш салоҳияти зарарли патогенларга нисбатан қўлланилса, жиддий биохавфсизлик таҳдидига айланиши ҳеч гапмас. Шу сабабли, технология билан бир қаторда кучли ҳимоя чоралари, текширув ва назорат ҳам ривожланиб бориши зарур», — деди Богоч «Ал-Жазира» нашрига.

Сиднейдаги UNSW Биотехнология ва биомолекуляр фанлар мактаби профессори Фатема Вафаенинг айтишича, тадқиқотнинг ўзи инсонлар учун бевосита хавф туғдирмайди, чунки бактериофаглар фақат бактерияларни зарарлаши мумкин. Бироқ назарий жиҳатдан тадқиқотда қўлланган усуллар зарар етказишда фойдаланилиши мумкин.

 

Сунъий интеллект назоратдан чиқиши мумкинми?

Мазкур илмий ютуқ сунъий интеллект инсонлар томонидан ёвуз мақсадларда қўлланиши ёки унинг назоратдан чиқиб кетиши эҳтимоли ҳақидаги хавотирлар кучайган пайтга тўғри келмоқда.

Буюк Британиянинг сунъий интеллект соҳасини назорат қилувчи ташкилоти маълум қилишича, Anthropic ва OpenAIнинг энг илғор моделлари хавфсизлик синовида реал одамлар ва ташкилотларни нишонга олган.

Бундай назоратдан чиққан фаолиятлар қаторида Anthropic компаниясининг Claude Mythos 5 модели эътибор марказида бўлди. У дастурчилар платформасидаги очиқ кодли лойиҳага зарарли код киритишга уриниш мақсадида сохта онлайн шахслар яратгани кузатилди.

мавзуга оид янгиликлар

Anthropic акциялари 34% ошди

Трамп билан можарога қарамай, Anthropic акциялари 34 фоизга ошди

IPO орқали 81,3 миллиард доллар жалб қилган Claude ишлаб чиқарувчиси Anthropic  SpaceX ўрнатган биржа рекордини янгилади. 

Иқтисодиёт

20.11.2026, 10:51

Сунъий интеллектдан қўрқишимиз керакми?

Жаҳон ҳамжамиятининг сунъий интеллект (СИ) таҳдидлари борасидаги хавотирлари мутлақо асосли. Бу ҳақда OpenAI компанияси бош директори Сэм Алтман баёнот берди.

Фан-технология

16.09.2026, 15:30

AI инсониятни 2030 йилгача йўқ қилиши мумкинми?

Anthropic'нинг собиқ тадқиқотчиси AI 2030 йилгача инсоният учун жиддий хавф туғдириши мумкинлигини айтди. Бу ҳақда The Guardian нашрида мақола эълон қилинди.

Фан-технология

10.09.2026, 10:30

OpenAI янги ChatGPT Work агентини намойиш қилди

Anthropic билан кучли рақобатга киришган OpenAI узоқ кутилган "супер илова"сини тақдим этди. 

Фан-технология

10.07.2026, 18:30

АҚШ AI моделига чеклов қўйдими?

Сунъий интеллект соҳасида АҚШ ҳукумати томонидан миллий хавфсизлик нуқтаи назаридан эҳтимолий чекловлар жорий этилгани ҳақидаги маълумотлар муҳокама қилинмоқда.

Сиёсат

16.06.2026, 15:10

Хитой технологик кадрларини АҚШдан ортга қайтармоқда

АҚШда ишлаган минглаб хитойлик муҳандис, олим ва IT мутахассислари Хитойга қайта бошлади. Бу жараён айниқса сунъий интеллект, робототехника ва биотехнология соҳаларида кучайган.

Жаҳон

14.05.2026, 17:42

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Anthropic акциялари 34% ошди

Трамп билан можарога қарамай, Anthropic акциялари 34 фоизга ошди

IPO орқали 81,3 миллиард доллар жалб қилган Claude ишлаб чиқарувчиси Anthropic  SpaceX ўрнатган биржа рекордини янгилади. 

Иқтисодиёт

20.11.2026, 10:51

Сергелида 1,7 гектарлик сунъий кўл пайдо бўлади

Сергелида 1,7 гектарлик сунъий кўл пайдо бўлади

Яна қандай ўзгаришлар кутилмоқда?

Ўзбекистон

20.11.2026, 10:18

O‘zbekiston va Ummon davlat bayroqlari.

Ўзбекистон ва Ўмон ўртасида 30 кунлик визасиз режим жорий этилади

Келишувнинг кучга кириш шартлари қандай? 

Ўзбекистон

19.11.2026, 16:55

Тожикистонда электр устуни қулади

Тожикистонда электр узатиш устуни қулади: Фарғонада аҳоли электрсиз қолди

Тожикистон ҳудудидан ўтувчи 500 кВ кучланишли электр узатиш тармоғида авария содир бўлди. Оқибатда Фарғона водийсининг айрим ҳудудларида электр таъминоти узилди.

Ўзбекистон

19.11.2026, 14:53

Рохинжалар геноциди: Мьянма халқаро суд олдида жавоб беради

БМТнинг Халқаро суди 19 ноябрь куни Мьянмага қарши рохинжа мусулмонларига нисбатан геноцид содир этилгани ҳақидаги иш бўйича қарор чиқариши кутилмоқда. БМТ терговчилари ҳарбийлар юзлаб қишлоқларни вайрон қилгани, оммавий қотилликлар содир этгани ва аёллар ҳамда болаларга нисбатан мунтазам жинсий зўравонлик ишлатганини қайд этган.

Жаҳон

19.11.2026, 10:56

Ўзбекистон ва Туркманистон чегараси

Ўзбекистон ва Туркманистон чегарадан ўтишни енгиллаштирмоқчи

Томонлар Тошкент – Ашхобод – Тошкент йўналишида авиақатновларни тиклаш, шунингдек, чегарадош ҳудудлар аҳолиси учун уч суткагача визасиз қатнов тартибини қайта жорий этиш масалаларини кўриб чиқди.

Сиёсат

19.11.2026, 09:42

Özbekistonlik professor Qozoğistonda 10 yilga qamaldi

Ўзбекистонлик профессор Қозоғистонда нега қамалди?

Қозоғистонда андижонлик профессор Иқболжон Қорабоев жосусликда айбланиб, 10 йилга озодликдан маҳрум этилди. Унинг яқинлари олим айбига иқрор бўлмагани ва ҳукм устидан апелляция бермоқчи эканини айтишди. Энг муҳим савол: у қайси давлат фойдасига жосуслик қилган?

Сиёсат

18.11.2026, 18:31

Deutsche Bank: Трамп ва Эпштейннинг Россия билан алоқалари ошкор бўлди

Deutsche Bank’нинг 15 миллиондан ортиқ ички ҳужжати тарқалиб кетиши банкнинг АҚШ президенти Дональд Трамп ва жинсий жиноятларда айбланган Жеффри Эпштейн билан молиявий алоқалари ҳақида янги маълумотларни ошкор қилди.

Сиёсат

18.11.2026, 16:45

Покистонлик Ассиф Мерчант

Трампга суиқасд режаси: покистонлик 27,5 йилга қамалди

АҚШ суди Дональд Трамп ва бошқа америкалик сиёсатчиларга нисбатан суиқасд режасини ташкил этишда айбланган Ассиф Мерчантни 27,5 йилга озодликдан маҳрум қилди.

Жаҳон

18.11.2026, 14:28

Саида Мирзиёева Канада элчиси билан учрашди

Ўзбекистондан Канадага бориш осонлашадими?

Саида Мирзиёева Канада элчиси Кристофер Дагган билан савдо, инвестиция, таълим ва виза тартибларини енгиллаштириш масалаларини муҳокама қилди.

Сиёсат

18.11.2026, 11:47

Эрон Вашингтонда кимёвий қурол ишлатадими?

Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи АҚШ пойтахтида кимёвий қурол ёки радиоактив модда тарқатувчи қурилмадан фойдаланиш режаси ҳақида изоҳ берди.

Жаҳон

18.11.2026, 10:39

14 та телефонни ўғирламоқчи бўлган йигит ушланди

Наманганда ўғрилик: устахонадан 14 та телефонни ўғирламоқчи бўлган йигит ушланди

Уйчи туманидаги телефон устахонасига тунги вақтда эшик қулфини бузиб кирган шахс Қўриқлаш хизмати ходимлари томонидан қўлга олинди.

Ўзбекистон

18.11.2026, 10:10

Тошкентнинг Учтепа туманида нобуд бўлган ҳайвонлар ва қушлар

Тошкентда ҳайвонлар ва қушлар оммавий нобуд бўлаётгани ростми?

Аҳолига шубҳали моддаларга тегмаслик, болалар ва уй ҳайвонларини улардан узоқроқ тутиш тавсия этилмоқда. 

Ўзбекистон

17.11.2026, 17:26

Эбола вирусидан 6 минга яқин киши вафот этди

Конго Демократик Республикасида 2026 йил май ойида бошланган Эбола эпидемияси оқибатида 14 ноябрга қадар 11 376 та касалланиш ҳолати тасдиқланган. Уларнинг 5 568 таси ўлим билан якунланган.

Жаҳон

17.11.2026, 15:33

Toşkent – Astraxan yönalişida yangi poyezd qatnovi

Тошкентдан Астраханга поезд қатнови йўлга қўйилади

2026 йил 17 декабрдан Тошкент ва Астрахан ўртасида янги халқаро йўловчи поезд қатнови жорий этилади.

Ўзбекистон

17.11.2026, 12:28

Европа мигрантларни Ўзбекистонга юбориши мумкинми?

Европа мигрантларни Африкага жўнатмоқчи. Кейинги манзил Ўзбекистон бўлиши мумкинми?

Ўзбекистон

17.11.2026, 12:11

Бузиладиган уй эгалари учун янги таклиф: 1,5 баравар катта уй-жой

Тошкентда реновация дастурига киритилган уйлар мулкдорларига Янги Тошкентда аввалги хонадони майдонининг 150 фоизигача бўлган янги уй-жойлар таклиф этилиши мумкин.

Ўзбекистон

16.11.2026, 17:32

ҚҚСни қайта ҳисоблаш бўйича янги қарор

Айрим тадбиркорлар импорт ҚҚСни бошқача тўлайди

2027 йил 1 январдан айрим тадбиркорлар импорт ҚҚСини солиқ органларидаги ортиқча тўловлар ҳисобидан қоплаши мумкин бўлади. Янги тартиб кимларга тегишли? 

Иқтисодиёт

16.11.2026, 15:22

Об-ҳаво маълумоти Ўзбекистон

Ўзбекистонда ҳафта давомида ҳарорат ўзгаради

Ўзгидромет 16–20 ноябрь кунлари учун об-ҳаво прогнозини эълон қилди.

Ўзбекистон

16.11.2026, 12:39

Йиғлаётган Бангладешлик аёл

Ҳиндистонда мусулмонлар депортация ва ҳибс хавфига дуч келмоқда

Ҳиндистонда сайловчилар рўйхатини қайта кўриб чиқиш жараёнида 130 миллион кишининг номи ўчирилган.

Жаҳон

16.11.2026, 11:02

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →