Sun’iy intellekt yordamida ilk bor tabiatda uçramaydigan viruslar yaratildi
Amerikalik tadqiqotçilar sun’iy intellektdan foydalanib 16 ta virus yaratdi. Bu kaşfiyot yangi yutuqlarga umid uyğotiş bilan birga, undan notöğri maqsadda foydalaniliş borasidagi xavotirlarni ham kuçaytirmoqda.
Fan-texnologiya
07.08.2026, 12:10
Ulashish:

AQŞlik tadqiqotçilar sun’iy intellekt yordamida yangi viruslar yaratganini e’lon qildi. Mazkur ilm-fandagi ilk holat bir tomondan tibbiyotda yutuqlarga erişiş umidini uyğotsa, ikkinçi tomondan sun’iy intellektning xatarlari borasidagi xavotirlarni kuçaytirmoqda.
"Science" jurnalida çop etilgan tadqiqotga köra, Stenford universiteti, şuningdek, MIT va Garvard qoşidagi Brod instituti olimlari sun’iy intellekt orqali minglab genomlarni hosil qiliş uçun andoza sifatida tabiatda mavjud fagdan – ya’ni bakteriyalarni zararlaydigan virus turidan foydalanganini ma’lum qildi.
6-avgust kuni e’lon qilingan xulosalarga köra, tadqiqotçilar 300 ga yaqin genomni kimyoviy usulda sintezlab, ularni laboratoriya şaroitida sinovdan ötkazgan. Natijasi 16 ta “yaşovçan” virus hosil bölgan.
Sinovlar davomida sintetik viruslar aralaşmasi içak tayoqçasi bakteriyalarini yöq qilişda tabiiy viruslarga qaraganda samaraliroq ekanligi isbotlandi.
Tadqiqotda iştirok etmagan, Toronto universiteti va Toronto boş şifoxonasining yuqumli kasalliklar böyiça mutaxassisi Isaak Bogoçning ta’kidlaşiça, mazkur tadqiqot umidbaxşligi bilan bir qatorda xavotir ham uyğotadi.
“Sun’iy intellekt yordamida yaratilgan viruslar ba’zi bir afzalliklarga ega. Masalan, antibiotiklarga çidamli infeksiyalarni yangiça usullar bilan yengişga yordam beradigan maqsadli bakteriofaglarni yaratiş mumkin. Biroq funksional viruslarni loyihalaş salohiyati zararli patogenlarga nisbatan qöllanilsa, jiddiy bioxavfsizlik tahdidiga aylanişi heç gapmas. Şu sababli, texnologiya bilan bir qatorda kuçli himoya çoralari, tekşiruv va nazorat ham rivojlanib borişi zarur”, — dedi Bogoç “Al-Jazira” naşriga.
Sidneydagi UNSW Biotexnologiya va biomolekulyar fanlar maktabi professori Fatema Vafaning aytişiça, tadqiqotning özi insonlar uçun bevosita xavf tuğdirmaydi, çunki bakteriofaglar faqat bakteriyalarni zararlaşi mumkin. Biroq nazariy jihatdan tadqiqotda qöllangan usullar zarar yetkazişda foydalanilişi mumkin.
Sun’iy intellekt nazoratdan çiqişi mumkinmi?
Mazkur ilmiy yutuq sun’iy intellekt insonlar tomonidan yovuz maqsadlarda qöllanişi yoki uning nazoratdan çiqib ketişi ehtimoli haqidagi xavotirlar kuçaygan paytga töğri kelmoqda.
Buyuk Britaniyaning sun’iy intellekt sohasini nazorat qiluvçi taşkiloti ma’lum qilişiça, Anthropic va OpenAIning eng ilğor modellari xavfsizlik sinovida real odamlar va taşkilotlarni nişonga olgan.
Bunday nazoratdan çiqqan faoliyatlar qatorida Anthropic kompaniyasining Claude Mythos 5 modeli e’tibor markazida böldi. U dasturçilar platformasidagi oçiq kodli loyihaga zararli kod kiritişga uriniş maqsadida soxta onlayn şaxslar yaratgani kuzatildi.
Mavzuga oid yangiliklar

Sun'iy intellektdan qörqişimiz kerakmi?
Fan-texnologiya
16.09.2026, 15:30

AI insoniyatni 2030-yilgacha yo‘q qilishi mumkinmi?
Fan-texnologiya
10.09.2026, 10:30

OpenAI yangi ChatGPT Work agentini namoyish qildi
Fan-texnologiya
10.07.2026, 18:30

Tramp bilan mojaroga qaramay, Anthropic aktsiyalari 34 foizga oşdi
Iqtisodiyot
20.11.2026, 10:51

Sun’iy intellekt poygasi: Hindiston Deep Tech uchun $25 milliard yo‘naltirmoqchi
Fan-texnologiya
29.09.2026, 16:13

Sun’iy intellekt AQSH va Xitoyning asosiy raqobat maydoniga aylandi
Jahon
15.09.2026, 11:42
Mashhur yangiliklar

O‘zbek alifbosidagi toʻrt harf oʻzgardi
Ta'lim
21.10.2026, 14:48

Xitoy futbolining qulaşi
Sport
04.11.2026, 14:44

Hindistonda yigit AI yordamida özini öğirlatdi
Jahon
02.11.2026, 11:04

Tailand özbekistonliklar uçun vizasiz rejimni qaytaradimi?
Oʻzbekiston
28.10.2026, 12:16

Kaspiydagi fojiadan söng Qozoğiston armiyasida katta özgarış
Jahon
22.10.2026, 11:12

Xitoyda yetim yigitning töyiga minglab notaniş odamlar keldi
Jahon
31.10.2026, 12:13
So'nggi yangiliklar

Tramp bilan mojaroga qaramay, Anthropic aktsiyalari 34 foizga oşdi
Iqtisodiyot
20.11.2026, 10:51

Sergelida 1,7 gektarlik sun’iy köl paydo böladi
Oʻzbekiston
20.11.2026, 10:18

Özbekiston va Ömon örtasida 30 kunlik vizasiz rejim joriy etiladi
Oʻzbekiston
19.11.2026, 16:55

Tojikistonda elektr uzatiş ustuni quladi: Farğona vodiysida elektr ta’minoti çeklandi
Oʻzbekiston
19.11.2026, 14:53

Roxinjalar genotsidi: Myanma xalqaro sud oldida javob beradi
Jahon
19.11.2026, 10:56

Özbekiston va Turkmaniston çegaradan ötişni yengillaştirmoqçi
Siyosat
19.11.2026, 09:42

Özbekistonlik professor Qozoğistonda nega qamaldi?
Siyosat
18.11.2026, 18:31

Deutsçe Bank: Tramp va Epşteynning Rossiya bilan aloqalari oşkor böldi
Siyosat
18.11.2026, 16:45

Trampga suiqasd rejasi: pokistonlik 27,5 yilga qamaldi
Jahon
18.11.2026, 14:28

Özbekistondan Kanadaga boriş osonlaşadimi?
Siyosat
18.11.2026, 11:47

Eron Vaşingtonda kimyoviy qurol işlatadimi?
Jahon
18.11.2026, 10:39

Namanganda telefon ustaxonasidan 14 ta telefonni öğirlamoqçi bölgan yigit uşlandi
Oʻzbekiston
18.11.2026, 10:10

Toşkentda hayvonlar va quşlar ommaviy nobud bölayotgani xabar qilindi
Oʻzbekiston
17.11.2026, 17:26

Ebola virusidan 6 minga yaqin kişi vafot etdi
Jahon
17.11.2026, 15:33

Toşkentdan Astraxanga poyezd qatnovi yölga qöyiladi
Oʻzbekiston
17.11.2026, 12:28

Yevropa migrantlarni Özbekistonga yuborişi mumkinmi?
Oʻzbekiston
17.11.2026, 12:11

Buziladigan uy egalari uçun yangi taklif: 1,5 baravar katta uy-joy
Oʻzbekiston
16.11.2026, 17:32

Ayrim tadbirkorlar import QQSni boşqaça tölaydi
Iqtisodiyot
16.11.2026, 15:22

Özbekistonda noyabr oxirida havo 22 darajagaça isiydi
Oʻzbekiston
16.11.2026, 12:39

Hindistonda musulmonlar deportatsiya va hibs xavfiga duç kelmoqda
Jahon
16.11.2026, 11:02
Mashhur yangiliklar

O‘zbek alifbosidagi toʻrt harf oʻzgardi
Ta'lim
21.10.2026, 14:48

Xitoy futbolining qulaşi
Sport
04.11.2026, 14:44

Hindistonda yigit AI yordamida özini öğirlatdi
Jahon
02.11.2026, 11:04

Tailand özbekistonliklar uçun vizasiz rejimni qaytaradimi?
Oʻzbekiston
28.10.2026, 12:16

Kaspiydagi fojiadan söng Qozoğiston armiyasida katta özgarış
Jahon
22.10.2026, 11:12

Xitoyda yetim yigitning töyiga minglab notaniş odamlar keldi
Jahon
31.10.2026, 12:13
