Сифатсиз озиқ-овқат туфайли йилига 1,5 миллион одам вафот этмоқда – ЖССТ

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти 7 июнь – Бутунжаҳон озиқ-овқат хавфсизлиги куни арафасида эълон қилган янги ҳисоботида дунё бўйлаб миллионлаб одамлар зарарланган ёки нотўғри тайёрланган озиқ-овқат туфайли соғлиқ муаммоларига учраётганини маълум қилди.

Ҳисоботга кўра, 2021 йилда озиқ-овқатдан юқадиган касалликлар туфайли йўқотилган меҳнат унумдорлиги тахминан 310 миллиард долларни ташкил этган.

Ташкилотнинг қўшимча қилишича, қуйидагиларни таъминлаш орқали касалликлар ва ўлим ҳолатларининг олдини олиш мумкин:

• сув таъминоти;
• санитария ва гигиенани яхшилаш;
• озиқ-овқат хавфсизлиги амалиётларини жорий қилиш;
• аҳолининг заиф қатламлари учун тиббий ёрдамдан фойдаланиш имкониятини яратиш.

Шунингдек ЖССТ огоҳлантиришича, иқлим ўзгариши озиқ-овқат хавфсизлигига катта таъсир кўрсатиши кутилмоқда. Экстремал об-ҳаво ҳодисалари, ҳаво ва сув ҳароратининг кўтарилиши ҳамда ёғингарчилик тақсимотидаги ўзгаришлар мавжуд ва пайдо бўлаётган озиқ-овқат касалликлари хавфини янада кучайтиради.

Энг заиф қатлам – болалар

Беш ёшгача бўлган болалар катталарга қараганда уч баравар кўпроқ азият чекишади. Хавфли озиқ-овқат билан боғлиқ соғлиқ муаммоларининг 29 фоизи ва биргина 2021 йилда қайд этилган 143 минг ўлим ҳолати айнан уларнинг ҳиссасига тўғри келади.

“Дунё аҳолисининг атиги 9 фоизини ташкил этса-да, ёш болалар озиқ-овқат орқали юқадиган барча касалликларнинг, хусусан, диареянинг деярли учдан бир қисмидан зарар кўради. Бу эса мазкур заиф ёш гуруҳи учун ўлимга олиб келиши мумкин”, — дейилади ЖССТ баёнотида.

Шунингдек, ёш болалар озиқ-овқат орқали кимёвий моддалар таъсирига мойилроқ бўлиб, бу мия ривожланишига путур етказиши ва умрбод неврологик нуқсонлар ҳамда ривожланишдан ортда қолишга сабаб бўлиши мумкин.

Ҳисоботда озиқ-овқат тизимларидаги чуқур тенгсизликлар ҳам қайд этилган. Кам ресурсли, айниқса, даромади паст ва ўрта даражадаги мамлакатларда яшовчилар соғлиқ билан боғлиқ энг катта юкни ўз зиммаларига олади.

Дунё бўйича озиқ-овқат орқали юқадиган касалликларнинг деярли тўртдан уч қисми ва ўлим ҳолатларининг 60 фоизи Африка ҳамда Жануби-Шарқий Осиё минтақалари ҳиссасига тўғри келади.