Хиросимага атом бомбаси ташланганига 81 йил тўлди

6 август куни Хиросима шаҳри АҚШ томонидан бомбаси ташланганининг 81 йиллигини хотирлади. Бу ҳақда Euronews ёзди.

Шаҳар мери йирик давлатларни урушлар олиб бораётгани учун танқид қилиб, уларни ядровий қуролга эгаликни тийиб туриш воситаси сифатида оқлашни тўхтатишга чақирди.

«Ядро қуролининг ноинсонийлигига кўз юмиш ва ўз фаровонлиги йўлида куч ишлатишни оқлаш, охир-оқибат яна бир Хиросима ёки Нагасаки фожиасига ўхшаш шафқатсиз қасос олиш гирдобига тортади. Афсуски, кўплаб сиёсий етакчилар ҳамон ядровий тийиб туришни мақбул ёндашув деб, зўравонликни қонунийлаштирмоқда. Бу эса ядро қуролидан холи дунё орзусини биздан янада узоқлаштиради», — деди Казуми Мацуи.

Шунингдек, у ҳар бир фуқарони ўтмишдан сабоқ олиб, амалий ҳаракат қилишга даъват этди.

Маросимда 50 минг киши, жумладан, 120 га яқин мамлакат ва минтақа вакиллари, шу қаторда АҚШ ва Эрон ҳам иштирок этиши режалаштирилган.

Эрталаб соат 8:15 да — АҚШнинг B-29 бомбардимончи самолёти шаҳарга бомба ташлаган вақтда — тинчлик қўнғироғи чалиниб, бир дақиқалик сукут сақланди.

Япония ядровий сиёсатини ўзгартирадими?

Бош вазир Санаэ Такаичи БМТнинг ядро қуроллари тарқалишининг олдини олиш тўғрисидаги шартномаси доирасида ядро қуроли ҳеч қачон қўлланмайдиган дунёга эришиш учун «реалистик ёндашув» қўллашини билдирди.

Бу йилги маросим Санаэ Такаичи бошчилигидаги ҳукумат Япониянинг ядровий қуролга эга бўлмаслик бўйича уч тамойилини юмшатиши мумкинлиги ҳақидаги тахминлар кучаяётган бир пайтда ўтказилмоқда.

Такаичи мазкур тамойилларни қайта кўриб чиқиш тарафдори ҳисобланади. Хусусан, у учинчи тамойил — ядро қуролларининг Япония ҳудудига олиб кирилишига йўл қўймаслик қоидасини бекор қилиш имконияти муҳокама қилиниши зарурлигини билдирган.

Унинг сўзларига кўра, Япония урушдан кейинги учта ядровий тамойилини сақлаб келмоқда, бироқ келажакда ҳам шу сиёсатга содиқ қолиш мажбуриятини олмаган.

Атом бомбасидан тирик қолганлар халқаро ҳамжамият, жумладан, Япония томонидан ҳам тийиб туриш воситаси сифатида ядро қуролига эга бўлиш ғоясини қўллаб-қувватлаш ортиб бораётганидан норози.

Япония АҚШнинг ядровий ҳимояси остида бўлиб, Вашингтондан бу мажбуриятга содиқлик ва янада кучлироқ ҳимояни қайта-қайта тасдиқлашини сўраб келади.

2-жаҳон уруши якуни

1945 йил 6 августда Хиросиманинг бомбардимон қилиниши 140 000 кишининг умрига зомин бўлди. Уч кундан сўнг Нагасакига ташланган иккинчи бомба эса 70 000 кишини ҳалок қилди. 15 август куни Япония таслим бўлди ва бу билан Иккинчи жаҳон уруши ҳамда мамлакатнинг Осиёдаги қарийб ярим асрлик тажовузкорлигига нуқта қўйилди.

Ҳозирда тирик қолганлар сони 91 105 нафарга камайган, бу — дастлабки рақамнинг тахминан тўртдан бир қисми. Уларнинг ўртача ёши 86 дан ошган. Омон қолганлар хотиралар сўниб бораётганидан хавотирда.

БМТ бош котиби Антониу Гутерриш эса ўз ёзма баёнотида ядро қуролининг даҳшати — Хиросима берган сабоқлардан фақат биттаси эканини, бу каби қуролларни қўллаш ёки у билан таҳдид қилишни тасаввур ҳам қилиб бўлмайдиган дунёни барпо этиш зарурлигини таъкидлади.