Марказий Осиё музликларини йўқотмоқда

Жаҳон метеорология ташкилоти (WMO) тадқиқотига кўра, Марказий Осиёда сув захиралари ва музликлар массаси камаймоқда.

Тадқиқотчилар сўнгги беш йилдаги кўрсаткичларни ўрганиб, уларни 1991–2020 йиллардаги маълумотлар билан таққослаган. Мутахассислар баҳосига кўра, Тожикистон, Ўзбекистон, Қирғизистон ва Афғонистондаги сув омборларига сув келиши сезиларли даражада камайган.
Марказий Осиё дарё оқими меъёрдан паст ёки сезиларли даражада паст бўлган дунё минтақалари қаторидан жой олган.
 

Орол денгизи ҳавзасидаги вазият айниқса мураккаб, дея баҳоланган. Мазкур ҳудудга Амударё ва Сирдарё каби асосий дарё тизимлари киради.

Олимларни, айниқса, музликларнинг ҳолати ташвишга солмоқда. Марказий Осиёнинг тоғ музликлари тўплаётганидан кўра кўпроқ муз йўқотмоқда. Минтақа кузатувлар тарихидаги энг катта йўқотишлар қайд этилган дунёнинг учта ҳудуди қаторига кирган.
Қайд этилишича, 2023–2025 йилларда дунё музликлари умумий 1 минг 400 гигатоннага яқин сувни йўқотган. Сўнгги беш йил ичида тоғ музликлари денгиз сатҳидан юқорида жойлашган муз массасининг 6,2 фоизини йўқотган.

Шу билан бирга, Марказий Осиё дарё ҳавзаларидаги сув оқимининг ярмидан кўпи қор ва муз ҳисобига шаклланади.