Gʻazodagi ocharchilik boʻyicha hisobotdan soʻng: AQSh sukutda, Isroil esa bu hisobotni rad etmoqda

Isroil bosh vaziri Benyamin Netanʼyaxu hisobotni “mutlaq yolgʻon” deb atadi va “Isroil dushman hududiga yordam yetkazish uchun misli koʻrilmagan choralar koʻrdi” dedi. AQShning Isroildagi elchisi Mayk Xakabi ham bu fikrni qoʻllab, “Gʻazoga juda koʻp oziq-ovqat yuborilgan, ammo Hamas uni oʻgʻirlab, oʻzi yeydi” degan post qoldirgan.

Hisobot chiqqan hafta davomida Isroil hukumati Gʻarbiy Sohilda 3 400 ta uy qurishni oʻz ichiga olgan E1 loyihasini maʼqulladi. Bu reja oʻn yildan beri AQSh bosimi ostida kechiktirilib kelgan edi, ammo hozir amalga oshirilmoqda. Koʻplab davlatlar buni noqonuniy va xalqaro huquq buzilishi deb baholashdi. AQSh hukumati esa yana jim qolmoqda.

Hisobotga koʻra, Gʻaza shahri va atrofida ocharchilik tasdiqlangan, markaziy va janubiy hududlarda ham sentabrgacha shunday xavf bor. UNICEF vakili Tess Ingram: “Bu bir necha bolaga tegishli muammo emas, barcha bolalar xavf ostida,” dedi.

Isroil rasmiylari esa yordamni yetkazish uchun hamma ish qilinayotganini, bozorlardagi ayrim mahsulotlar narxi tushganini taʼkidlashmoqda. Ammo Gʻazodagi oddiy fuqarolar hali ham qattiq qashshoqlik va oziq-ovqat tanqisligidan aziyat chekmoqda.

Tahlilchilar fikricha, Isroilni siyosatini oʻzgartirishga majburlashning asosiy yoʻli AQSh bosimi boʻlishi mumkin edi, biroq Tramp maʼmuriyati bunday bosim oʻtkazmayapti, aksincha Isroil rejalari bilan tobora uygʻunlashmoqda. Tramp ijtimoiy tarmoqlarda Isroilning Gʻazoga hujum rejasini ochiq qoʻllab-quvvatladi.

Asosiy muammolar va faktlar:

1.     Gʻazada ocharchilik – BMT ekspertlari Gʻaza shahrida ochlik borligini, boshqa hududlarda ham xavf kuchayib borayotganini tasdiqladi.

2.     Isroil yordam cheklovlari – Hisobotda ocharchilik sabablaridan biri sifatida koʻrsatildi, ammo Isroil buni rad etmoqda.

3.     AQShning sukuti – Oq uy va Tramp maʼmuriyati ocharchilik hisobotiga va Isroilning Gʻarbiy Sohildagi yangi qurilishlariga izoh bermadi.

4.     Xalqaro tanqid – Yevropa davlatlari Isroil rejalari va ocharchilikni keskin tanqid qildi; Britaniya tashqi ishlar vaziri buni “inson qoʻli bilan yaratilgan fojia” deb atadi.

5.     Gumanitar inqiroz chuqurlashmoqda – Oziq-ovqat, suv tanqisligi va narxlarning yuqoriligi tufayli oddiy fuqarolar hayoti ogʻirlashgan.

6.     Isroilning harbiy rejasi – Gʻaza shahriga keng koʻlamli hujum rejalashtirilmoqda, bu esa yana yuz minglab odamlarni qochishga majbur qilishi mumkin.