Vaziyat: Eron yangi hujumlarga shay, AQSh sulhni uzaytirmoqchi emas

17-avgust kuni Eronning yuqori martabali rasmiysi Reuters agentligiga ma’lum qilishicha, AQSh bilan urushni butunlay yakunlashga qaratilgan muzokaralar muzlab qolgani tufayli mamlakat “to‘liq hujumkor” harbiy pozitsiyani egallamoqda.

Tinchlik muzokaralarini va strategik Hormuz bo‘g‘ozida neft tankerlari harakatini qayta tiklash bo‘yicha ijobiy siljish kuzatilmayapti. Bu esa AQSH va Isroil 28-fevral kuni Eronga hujum uyushtirish orqali boshlagan mojaroning yana cho‘zilishi xavfini yuzaga keltirmoqda.

“Eron Hormuz bo‘g‘ozi va kengroq mintaqada keskinlikni kuchaytirishga shay turishi kerak, chunki Eron qiyin qarorlarni qabul qilish va ular asosida chora ko‘rishga tayyor”, — dedi Eron rasmiysi.

Shuningdek, agar diplomatik harakatlar barbod bo‘lsa, Tehron AQSh dengiz blokadasini yorib o‘tish uchun o‘z vaqtida va aniq harbiy hujum uyushtirishini qo‘shimcha qildi.

60 kunlik kelishuv barcham topdi

Iyun oyida imzolangan urushni tugatish to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi Eron va AQShga yakuniy tinchlik shartnomasini tuzish uchun 17-avgustgacha muhlat belgilagan edi.

17-iyun kuni imzolangan memorandum Eron yadroviy dasturi va AQSH sanksiyalari bo‘yicha kengroq kelishuvga erishish uchun 60 kunlik muddat bergan.

“Barcha yo‘nalishlarda harbiy harakatlarni darhol va uzil-kesil to‘xtatish”ni e’lon qilgan ushbu kelishuv muvaffaqiyatsizlikka uchrashiga Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat borasidagi nizo sabab bo‘ldi.

Dushanba kuni jurnalistlarning “AQSh iyundagi muvaqqat kelishuvni uzaytirishga intilyaptimi?” degan savoliga Donald Tramp “yo‘q” deb javob berdi.

Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi bilan maxfiy aloqa

OAV xabarlariga ko‘ra, Tramp urush davrida yanada qudratliroq bo‘lib olgan hamda Eron qurolli kuchlari va iqtisodiyotining katta qismini nazorat qiluvchi Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IIQK) bilan maxfiy muzokaralarni boshlagan.

Axios nashrining xabar berishicha, AQSh Milliy razvedka direktori lavozimida ishlagan Tulsi Gabbard Iroqdagi Kurdiston rahbariyatining IIQK bilan yaqin aloqalari bor yetakchisi bilan gaplashgan. Ushbu vositachi orqali AQSH IIQK qo‘mondoni, general Ahmad Vahidiyga xabar yetkazgan.

Fox News keyinchalik Donald Tramp telefon orqali bergan intervyusida ushbu xabarni tasdiqlaganini ma’lum qildi.

Tramp ma’muriyati muzokaralar stolida o‘tirgan Eron vakillarining haqiqatan ham Islom inqilobi posbonlari korpusi nomidan gapirayotganiga shubha bilan qaragan, deb yozadi “Axios”.

Reuters Vohidiyning hal qiluvchi shaxsga aylangani haqida xabar bergan edi.

Vahidiy esa Eron muzokarachilari bilan hamfikr ekanligini bildirgan.

“Tafsilotlarga to‘xtala olmasam-da, shuni aytamanki, AQSH va Eron hukumati o‘rtasidagi muloqotlar, ehtimol, har qachongidan ham mustahkamroqdir”, — dedi Trampning kuyovi va maxsus elchisi Jared Kushner 17-avgust kuni “Fox News” telekanaliga bergan intervyusida.

Tramp Ummonni bombalash bilan tahdid qildi

Eron AQSH ittifoqchisi Ummon bilan birgalikda boshqariladigan Hormuz bo‘g‘ozini nazorat qilish huquqi o‘zaro anglashuv memorandumining 5-bandida belgilanganini aytdi. AQSh esa buni rad etdi.

Eronning Hormuz bo‘g‘ozidan ruxsatsiz o‘tishga uringan kemalarni o‘qqa tutishi ortidan esa harbiy harakatlar qayta tiklandi va 7-iyul kuni Tramp kelishuv poyoniga yetganini e’lon qildi.

Eron va Ummon Hormuz bo‘g‘ozini boshqarish bo‘yicha alohida muzokaralar olib borayotgani va kelishuvga yaqinligini bildirgan.

Tramp esa 17-avgustda Fox News nashriga bergan intervyusida Ummonga tahdid qilib:

“Agar Ummon xalaqit bersa, ularni qattiq bombardimon qilamiz”, — dedi.