Yaqin Sharqda otashkesimni toʻxtatishga qaratilgan AQSh taklifiga Isroil hukumati rozi boʻlgan, biroq Hamas bu taklifni hali muhokama qilmoqda

Oq uy matbuot kotibi Karolin Leavitt payshanba kungi bayonotida Isroil bu taklifni qabul qilganini maʼlum qilgan. Hamasga esa bu taklifni AQShning Yaqin Sharq boʻyicha maxsus vakili Stiv Viktoff taqdim etgan. 

Hamas siyosiy byurosi aʼzosi Basim Naimning "Reuters"  agentligiga aytishicha, bu bitim Falastin xalqining birorta ham asosiy talabini, eng avvalo urushni toʻxtatishga qaratilmagan. Shuningdek, harakat AQShning bu taklifi boʻyicha, masʼuliyat bilan jiddiy tahlil olib bormoqda. 

Taklifning toʻliq tafsilotlari jamoatchilikka eʼlon qilinmagan. Biroq Hamas yetakchilaridan biri Sami Abu Zuhri "Reuters"ga bergan intervyusida ushbu hujjatda Isroilning urushni toʻxtatish, qoʻshinlarini Gʻazodan olib chiqish yoki gumanitar yordamning erkin kirishini taʼminlashga doir hech qanday aniq majburiyatlari yoʻqligini aytgan. 

Oq uy matbuot kotibi bu taklifni Isroil qabul qilganini aytgan boʻlsa ham Isroil hukumati bu taklifni qabul qilganini rasman haligacha eʼlon qilgani yoʻq. 

Isroil ommaviy axborot vositalariga koʻra, Bosh vazir Benyamin Netanyaxu bu hafta Gʻazada hamon garovda saqlanayotgan asirlar oilalariga Vitkoff tomonidan taklif qilingan vaqtinchalik sulh rejasini amalga oshirishga tayyorligini bildirgan. 

Isroillik siyosiy sharhlovchi Akiva Eldar "Al Jazeera"ga bergan izohida, Netanyaxuning bunday tashabbusni birinchi boʻlib ilgari surishi “odatiy hol emas”ligini aytib, bunga sabab sifatida uning Hamasning rad javobiga ishonib, uni "aybdor" sifatida koʻrsatmoqchi boʻlish ehtimolini keltirdi.

"Bu ilgari ham sodir boʻlgan... Netanyaxu aybni doim ularning zimmasiga yuklagan",  degan Eldar.

Qarama-qarshi bayonotlar

Gʻazoda sulhni qayta tiklash boʻyicha harakatlar bir necha bor urinishlarga qaramay, taraflar oʻrtasidagi asosiy kelishmovchiliklar tufayli amalga oshmayapti. Isroil Hamasni toʻliq qurolsizlantirishni talab qilayotgan boʻlsa, Hamas Isroil qoʻshinlarining Gʻazodan toʻliq chiqishini talab qilmoqda. 

Ushbu soʻnggi taklif haqida xabarlar avvalroq eʼlon qilingan qarama-qarshi bayonotlar ortidan paydo boʻldi. Hamas oʻsha paytda Stiv Vitkoff bilan "umumiy tamoyillar asosida sulh" boʻyicha kelishuvga erishilganini va "yakuniy javob" kutilayotganini bildirgan edi.

"Biz Vitkoff bilan doimiy sulh, Isroil harbiy kuchlarining Gʻazodan toʻliq olib chiqilishi va gumanitar yordamning toʻsiqsiz kirishini kafolatlovchi umumiy kelishuvga erishdik",  deyiladi harakat bayonotida.

Shuningdek, ushbu kelishuvda sulh eʼlon qilingach, Gʻazo ishlarini yurituvchi professional qoʻmita tuzish va AQSh tomonidan sulh 60 kun ichida kuchga kirishini kafolatlash koʻzda tutilgan edi. 

Biroq Vitkoffga yaqin boʻlgan AQSh rasmiysi bu daʼvolarni "notoʻgʻri" va “umidsizlik baxsh etuvchi" deb atab, "Al Jazeera"ga bergan izohida rad etdi. Isroil ham bu bayonotlarni inkor qildi — "The Times of Israel" gazetasiga koʻra, bir ismi oshkor qilinmagan rasmiy bu soʻzlarni "psixologik urush" va "tashviqot" deb atagan.