Эрон–Туркия Жанубий Йўлаги Марказий Осиё учун нега муҳим?

Ўтган ҳафта Истанбулда Эрон, Хитой, Қозоғистон, Ўзбекистон, Туркманистон ва Туркия Евроосиё коридорининг жанубий йўналиши бўйича юк ташишни кучайтиришга қаратилган янги темирйўл-транзит битимини имзолади.

Улашиш:

Хитой–Европа темирйўл савдоси йилига тахминан 60 миллион тоннани ташкил қилади. Келишув тўлиқ ишга тушса, ушбу юк оқимининг салмоқли қисми Эрон орқали ўтиши мумкин. Бу Марказий Осиё давлатлари учун иқтисодий ва стратегик имкониятларни кенгайтиради.

Янги йўлакнинг асосий афзалликлари:

• Жаҳон бозорларига қисқа ва ишончли чиқиш. Эрон–Туркия орқали Европа билан боғловчи йўл денгизга чиқиш имкони йўқ мамлакатлар учун янги транзит имкониятларини яратади.

• Логистиканинг арзонлашиши. Эрон орқали темирйўл ташиш автойўлга нисбатан арзонроқ бўлиб, ягона тариф ва рақамлашган божхона жараёнлари харажатларни янада камайтиради.

• Транзит вақтини қисқартириш. Юкнинг 10–14 кунда манзилга етиши таъминот занжирлари учун катта устунлик ҳисобланади.

• Евроосиё тармоқларига интеграция. Лойиҳа минтақани «Бир Камар - Бир Йўл» ташаббусининг муҳим бўғинига айлантириши мумкин.

• Транзит даромадларининг ошиши. Юк оқими ортиши терминал хизматлари ва қуруқ портлардан тушумни кўпайтиради.

Мавжуд муаммолар:

Минтақавий инфратузилмадаги чекловлар, чегаралардаги тиқилишлар, божхона қоидаларидаги номутаносибликлар ва лойиҳаларни молиялаштириш мураккабликлари йўлакни тўлиқ ишга туширишни секинлаштириши мумкин. Шунингдек, геосиёсий хавфлар транзит барқарорлигига таъсир қилиши эҳтимолдан холи эмас.

мавзуга оид янгиликлар

Жанубий Кореяда Марказий Осиё давлатлари иштирокида саммит ўтказилади

Жанубий Корея ва Марказий Осиёнинг беш давлати — Қозоғистон, Ўзбекистон, Туркманистон, Тожикистон ҳамда Қирғизистон ўртасидаги илк саммит 16–17 сентябрь кунлари бўлиб ўтиши кутилмоқда.

Жаҳон

17.02.2026, 14:20

АҚШ Марказий Осиё билан иқтисодий ҳамкорликни кенгайтирмоқчи

АҚШ президентининг Жанубий ва Марказий Осиё бўйича махсус элчиси Серхио Гор АҚШнинг бу минтақадаги иқтисодий ҳамкорликни кучайтириш ниятини маълум қилди.

Иқтисодиёт

04.02.2026, 16:05

Ўзбекистон армияси Марказий Осиёда энг кучли деб топилди

Давлатлар ва уларнинг ҳарбий салоҳиятини баҳолаб борадиган Global Firepower портали 2026 йил учун рейтингини эълон қилди. 

Ўзбекистон

24.01.2026, 09:57

Тошкент Марказий Осиёдаги энг хавфсиз шаҳар деб топилди

Numbeo портали 2025 йил якунларига кўра дунёдаги энг хавфсиз шаҳарлар рейтинги натижаларини эълон қилди. Абу-Даби жаҳон бўйича  энг хавфсиз шаҳарлар рўйхатида пешқадам.

Жаҳон

17.01.2026, 12:23

Reuters: Google ва Apple Марказий Осиё мамлакатларини хакерлик ҳужумлари ҳақида огоҳлантирди

Google Марказий Осиё давлатларини киберҳужумлар хавфи айниқса юқори бўлган ҳудудлар рўйхатига киритган. Жумладан, компания хабарида Қозоғистонда Intellexa компаниясига тегишли шпионлик дастурларидан фойдаланиш ҳолатлари аллақачон қайд этилгани таъкидланган.

Ўзбекистон

09.12.2025, 16:03

Тошкентда Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг еттинчи Маслаҳат учрашуви бўлиб ўтади

15–16 ноябрь кунлари Тошкент шаҳрида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев раислигида Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг еттинчи Маслаҳат учрашуви ўтказилади.

Ўзбекистон

14.11.2025, 11:10

сўнгги янгиликлар

Эрондаги уруш фонида авиаташувлар нархи кескин ошди

Эрон атрофидаги кескинлик ва ҳарбий ҳаракатлар глобал логистикага жиддий таъсир кўрсатмоқда. Freightos маълумотларига кўра, авиаташувлар қиймати айрим йўналишларда 82% гача ошган.

Жаҳон

21.03.2026, 07:18

Ҳайит куни Тошкентда жамоат транспорти соат 04:00 дан иш бошлайди

Рамазон ҳайити муносабати билан 20 март куни Тошкент шаҳрида жамоат транспорти - автобус ва метрополитен ўз иш фаолиятини эрталаб соат 04:00 дан бошлайди. 

Ўзбекистон

19.03.2026, 14:42

Наврўз ва Ҳайит арафасида 392 нафар маҳбус афв этилди

Ўзбекистон президенти фармони билан жазо муддатини ўтаётган, қилмишига пушаймон бўлган ва тузалиш йўлига ўтган 392 нафар шахс афв этилди.

Ўзбекистон

19.03.2026, 14:37

Афғонистон ва Покистон Рамазон ҳайити муносабати билан вақтинчалик оташкесим эълон қилди

Афғонистон ва Покистон Рамазон ойи якунланиши — Ийд ал-Фитр (Рўза ҳайити) муносабати билан вақтинчалик ўт очишни тўхтатишга келишиб олди.

Жаҳон

19.03.2026, 12:00

Ислом цивилизацияси марказига кириш нархлари маълум қилинди

Тошкентда жойлашган Ислом цвилизацияси маркази ўз фаолиятини бошламоқда. 2026 йил 18 март куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида марказга кириш тартиби ва нархлар эълон қилинди.

Маданий

19.03.2026, 11:20

Эҳсон баҳонасида терроризм: ИИВ огоҳлантириш билан чиқди

Интернетдаги "Саҳоватли қўллар" ва "Мурғак қалблар" каби жамғармалар Суриядаги "Тавҳид ва жиҳод" катибаси ташкилоти аъзоси, қирғизистонлик Абдулмуҳсин Усмоновга тегишли экани аниқланди.

Жаҳон

19.03.2026, 10:59

Мальдив ороллари Исроил фуқаролари учун ёпилди

Мальдив ороллари Исроил паспортига эга фуқаролар учун киришни расман тақиқлади. Шу билан у бундай чеклов жорий қилган 13-давлатга айланди.

Жаҳон

19.03.2026, 10:17

АҚШ Сенати Эроннинг ядровий таҳдиди бўйича баёнотларга шубҳа билдирди

АҚШ Сенатида Эроннинг ядровий дастурига оид баёнотлар атрофида баҳслар кучайди. Хусусан, АҚШ Миллий разведкаси директори Тулси Габбард сенаторлар томонидан танқидга учради.

Жаҳон

19.03.2026, 09:47

Эрон Исроил фойдасига жосусликда айбланган шахсни қатл этди

Эрон расмийлари Исроил разведка хизматлари билан ҳамкорликда айбланган маҳаллий фуқаро Курош Кейванига нисбатан чиқарилган ўлим ҳукмини ижро этди.

Жаҳон

19.03.2026, 08:54

Қозоғистонда сайғоқлар оммавий ҳалок бўлмоқда

Темир йўллар ва автомагистраллар ҳайвонлар ҳаракати учун жиддий тўсиқ бўлиб, ҳар йили юзлаб жониворлар уларни кесиб ўтишга уриниш вақтида ҳалок бўлмоқда.

Жаҳон

19.03.2026, 08:43

АҚШ суди “Америка Овози” фаолиятини тиклашга қарор қилди

АҚШ маъмурияти “Америка Овози” халқаро радиокомпанияси фаолиятини қайта тиклаши керак. Бу ҳақда 17 март куни федерал судья Ройс Ламберс қарор чиқарди.

Жаҳон

18.03.2026, 18:56

Рақамли ултиматум: Эрон Форс кўрфазидаги интернет инфратузилмасини бузиш билан таҳдид қилмоқда

Жаҳонда рақамли барқарорлик жиддий хавф остида қолмоқда. Расмий Теҳрон баёнотлари ва разведка манбаларига кўра, агар Форс кўрфази мамлакатлари АҚШ билан ҳарбий ҳамкорликни тўхтатмаса, Эрон сувости интернет кабелларини йўқ қилиш имкониятини кўриб чиқмоқда.

Фан-технология

18.03.2026, 14:45