Алифбо ислоҳоти: 1995 йилдаги тарихий хато ниҳоят тузатилмоқда

1995 йилда нима ўзгарган эди?

1993 йилда қабул қилинган дастлабки лотин алифбосида Ç, Ş, Ğ ва Ö каби диакритик ҳарфлар назарда тутилган эди. Аммо 1995 йилдаги ўзгаришлардан сўнг уларнинг ўрнини Ch, Sh, Gʻ ва Oʻ каби қўшҳарфли шакллар эгаллади.

Aйнан шу ўзгариш кейинги ўттиз йил давомида имло, рақамли технологиялар ва ёзув амалиётида қатор муаммоларни келтириб чиқарди.

Асосий муаммолар

Мақолада қайд этилишича, амалдаги алифбо бир нечта қийинчиликларни юзага келтирган:

• Oʻ ва Gʻ белгиларининг турлича ёзилиши сабабли электрон тизимларда қидирув ва маълумотларни қайта ишлашда муаммолар пайдо бўлади;
• Ch ва Sh каби қўшҳарфлар матн ҳажмини сунъий равишда оширади;
• ўқувчилар ва фойдаланувчилар учун имло қоидалари мураккаблашади;
• ҳатто "Oʻzbekiston" сўзи ҳам турли платформаларда бир неча хил кўринишда ёзилиб келмоқда.

Янги қонун нимани таклиф қилмоқда?

Қонун лойиҳасига кўра, алифбо 26 та ҳарф ва 3 та ҳарф бирикмаси ўрнига 28 та ҳарф ва 1 та тутуқ белгисидан ташкил топади.

Шу билан бирга, давлат органлари, ҳужжатлар, пешлавҳалар ва бошқа расмий материалларни бир вақтнинг ўзида алмаштириш талаб қилинмайди. Ислоҳот босқичма-босқич амалга оширилиши белгилангани сабабли қўшимча бюджет харажатларининг олди олинади.

Aлифбони такомиллаштириш ўзбек тилининг рақамли муҳитда қўлланилишини енгиллаштириш, имлони соддалаштириш ва давлат тилининг замонавий технологияларга мослашувини таъминлашга хизмат қилади.