“Ochofat yirtqichlar” – Tramp, Putin va Netanyahu xalqaro huquqni buzishda ayblandi

Tashkilot Isroil, Rossiya va AQSHni xalqaro inson huquqlarini poymol etishda yetakchi deb atab, uch davlat rahbarlarini iqtisodiy va siyosiy hukmronlikka intilayotgan “ochofat yirtqichlar” deya ta’rifladi.

“Ibtidoiy vahshiylik avj olishi mumkin bo‘lgan global muhit anchadan beri shakllanmoqda”, — deb yozdi tashkiloti rahbari Agnes Kallamard seshanba kuni e’lon qilingan yillik hisobotda.

Matbuot anjumanida Kallamard aksariyat hukumatlar “yirtqichlar”ga qarshi kurashish o‘rniga, ularni ovutishga moyil ekanini aytdi.

“Biroq, Isroilning G‘azo sektoridagi genotsidini hamda AQSH-Isroilning Eronga hujumlarini tanqid qilgani uchun Yevropada ajralib turgan Ispaniya xalqaro tizimni barbod qilayotgan ikkiyuzlamachilik yondashuvlaridan ustun turibdi”, – dedi Kallamard.

Avtoritarizm kuchaymoqda

“Butun dunyoda avtoritar amaliyotlar kuchaydi”, — deyiladi 400 sahifalik hisobotda va unda Afg‘onistondan tortib Zimbabvegacha bo‘lgan mamlakatlardagi qonunbuzarliklar sanab o‘tiladi.

Repressiyalarga bag‘ishlangan bo‘limida Buyuk Britaniya“Falastin harakati” guruhiga qarshi keskin choralar ko‘rganlikda ayblanadi.

Hisobotga ko‘ra, Afg‘onistonda Tolibon ayollarni ta’lim va ishdan chetlatish kabi choralar orqali 2025-yilda ham gender asosidagi kamsitishlarni davom ettirgan.

Shuningdek, Nepal hukumati dalit ayollarga nisbatan gender zo‘ravonligi holatlarini tergov qilmaganligi aytiladi.

“Amnesty international”ning hisoboti dunyo bo‘ylab ko‘plab mojarolar avj olayotgan bir paytda e’lon qilindi.

AQSH va Isroilning Eronga hujumi oqibatida 3000 dan ortiq, Isroilning Livanga hujumlari natijasida esa 2400 ga yaqin odam halok bo‘ldi.

G‘azoda 2023-yil oktyabridan buyon Isroil hujumlarida qurbon bo‘lganlarning soni 72,5 mingdan oshdi.

Ukrainada esa to‘rt yil oldin Rossiyaning keng miqyosli bosqini boshlanganidan beri 15 mingdan ziyod kishi halok bo‘ldi.

“Insoniylik me’yorlarini qayta-qayta buzayotgani uchun Isroilga nisbatan hech qanday samarali chora ko‘rilmadi”, – deydi Kallamard.

Shunday bo‘lsa-da, optimizm uchun ham biroz asos sifatida quyidagilarni sanab o‘tdi:

-      Z avlodi boshchiligidagi norozilik namoyishlari;

-      Xalqaro Sudda Janubiy Afrikaning Isroilga qarshi genotsid da’vosiga qo‘shilayotgan soni ortayotgani;

-      Yevropa Kengashining Ukrainaga qarshi tajovuz jinoyati bo‘yicha maxsus tribunal tuzgani;

-      Xalqaro jinoyat sudining “gender ta’qibi” uchun Tolibonning ikki yetakchisiga hibsga olish orderi bergani.